Toelichting bij het klank-spellingschrift, behorend bij de leergang



Dovnload 60.81 Kb.
Datum22.08.2016
Grootte60.81 Kb.
Toelichting bij het klank-spellingschrift,

behorend bij de leergang Go for it! Super lite, deel 1

(ThiemeMeulenhoff)

Auteur: Ans van Berkel


Wat is een klank-spellingschrift?
In een klank-spellingschrift worden de woorden uit een leergang gerubriceerd in spellingcategorieën. Per klank is een pagina gereserveerd, en per klank staan de verschillende schrijfwijzen ingedeeld naar basisspellingen, regelspellingen, inprentspellingen en, voor zover van toepassing, opbouwspellingen (zie verder, Het Engelse spellingsysteem, uitleg voor de leerling). In de inhoudsopgave is te zien welke klanken gekozen zijn. Klanken die sterk op het Nederlands lijken en ook net zo geschreven worden, zoals de klank /b/ geschreven als de letter b, zijn buiten beschouwing gebleven. In de inhoudsopgave zijn ook per klank de kapstokwoorden te vinden die gekozen zijn om als geheugensteuntje te dienen. De kapstokwoorden zijn ook op de pagina’s per klank afgedrukt. Overigens kunnen in plaats van de hier gekozen kapstokwoorden ook andere woorden genomen worden.
Het klank-spellingschrift bij Go for it! Super lite, 1
De gerubriceerde woorden komen uit de `Belangrijke woorden en zinnen` (p. 70 t/m 86) uit het Textbook, deel 1. Alle woorden zijn gerubriceerd, dus zowel de woorden en zinnen om te leren als de woorden om te herkennen. Het gaat bij de geschreven vorm van het Engels immers zowel om de woordherkenning als om de spelling. Er is geen gebruik gemaakt van de alfabetische woordenlijst.
Hoe kunt u met een klank-spellingschrift werken?
Het klank-spellingschrift kan losbladig worden ingezet. Wanneer u uit het bijgeleverde bestand de woorden verwijdert en de pagina’s `leeg` uitprint, eventueel in landscape, kunnen de pagina’s door de leerlingen worden ingevuld. Het schrift kan op verschillende manieren worden ingezet. Te denken valt aan de volgende mogelijkheden.
Als ondersteuning van het woordjes leren

  • De leerlingen krijgen reeds ingevulde pagina’s van het klank-spellingschrift (met de woorden van de units die al behandeld zijn), en markeren de letters waarom het gaat. Vooral klinkerletters kunnen op veel manieren worden uitgesproken. Daarom zijn voor zover van toepassing, op de pagina suggesties opgenomen om een kleur te gebruiken die is gekoppeld aan een “kleurwoord” met dezelfde klank.

  • De leerlingen zoeken in hun boek nieuwe woorden met de behandelde schrijfwijzen en schrijven ze in op de pagina(‘s) waar alleen de tot nu toe behandelde woorden zijn ingevuld. Het reeds ingevulde klank-spellingschrift kan daarbij als sleutel gebruikt worden.

  • Wat betreft basis- en regelspellingen: leerlingen bedenken rijmwoorden en andere woorden die net zo gaan. Daarbij kan ook gedacht worden aan in het Nederlands gebruikte Engelse leenwoorden.

  • Wat betreft regelspellingen: aan de hand van de ingevulde woorden een regel ontdekken (zie verder voor lijst met regels).

  • Wat betreft ezelsbruggen bij inprentspellingen: nagaan bij welke woorden de ezelsbrug van toepassing is (zie verder voor lijst met ezelsbruggen).

  • Ter uitbreiding kunnen leerlingen in de alfabetische woordenlijst naar woorden zoeken die nog niet zijn ingevoerd.

Bij de nabespreking van s.o.’s en proefwerken

  • Veel gemaakte fouten worden gerubriceerd in het klank-spellingschrift.


Een mogelijke ordening van de leerstof
Hieronder vindt u de te behandelen onderwerpen en een voorstel voor de volgorde waarin ze aan de orde zouden kunnen komen. Als we uitgaan van één onderwerp per unit plus de mogelijkheid van herhaling, betekent deze ordening één onderwerp per unit. De genoemde woorden zijn de kapstokwoorden.
Overzicht van de belangrijkste spellingregels van het Engels


  1. Verdubbeling van de medeklinkerletter

In het woord spel je een medeklinkerletter dubbel na een enkele klinkerletter als het gaat om een korte klinker, zoals in happy end en in scrabble.

De verdubbeling van de letter k is ck, zoals in snackbar. De verdubbeling van de letters ch is tch, zoals in ketchup.


  1. De FLeS-regel

Aan het eind van een woord met 1 lettergreep spel je dubbel f (ff), dubbel l (ll) en dubbel s (ss) na een enkele klinkerletter. Voorbeelden: kiss, ball, stuff.

Je spelt ook ck, zoals in black en tch zoals in match.


  1. De cake - bike - coke -regel

Aan het eind van een woord spel je een klinker - medeklinker - e op een rij als je de klinker hoort uit cake - bike - coke.




  1. Spel je c, k of ck?




  • Voor de letters a, o, u spel je de letter c, zoals in camping.

  • Voor een medeklinker spel je c, zoals in clown.

  • Voor de letters e en i spel je de letter k, zoals in kiss

  • Na een medeklinkerletter spel je k, zoals in milk.

  • Na een korte klinker spel je ck, zoals in snackbar.




  1. Spel je ch of tch?

Na een een korte klinker spel je tch, zoals in tch in ketchup. Anders spel je ch, zoals in coach.




  1. Spel je j, g(e) of dg(e)?




  • De letter j spel je aan het begin van het woord, zoals in jam, jeans, job, just en Jim.

  • Na een korte klinker spel je dg(e), zoals in budget en bridge (dge aan het eind, dg in het midden van een woord).

  • In alle andere gevallen spel je g(e), zoals in age en danger (ge aan het eind, g in het midden van een woord).




  1. Spel je a of ar?




  • Je spelt ar aan het eind van het woord en vóór 1 medeklinkerletter, dus car en card.

  • Je spelt a vóór 2 medeklinkerletters, dus father en class.

8. De letters ow


De letters ow staan voor twee klanken, zoals in snow en clown. Je vindt ze

9. De letter i in het woord, de letter y aan het eind


De letter i vind je alleen maar in het woord en de letter y aan het eind. Dus:

  • milk en easy

  • bike en fly

  • voice en boy

  • e-mail en play

  • en ook they.

10. Hoe spel je de klank z?




  • aan het begin van het woord spel je de letter z, zoals in zoo.

  • na een korte klinker spel je zz, zoals in jazz.

  • na andere klanken spel je se, zoals in please.


Overzicht van enkele ezelsbruggetjes
Er is een aantal inprentspellingen waarin vaste patronen lijken voor te komen. Omdat deze patronen niet consequent voorkomen, worden ze niet als regels beschouwd, maar als mogelijke ezelsbruggen die de inprenting kunnen ondersteunen. De meest voorkomende staan hieronder opgesomd.


  1. ai in e-mail en train

De letters ai vind je meestal voor de letters n en l.




  1. igh in right

De letters i-g-h komen voor aan het eind van een woord (bijvoorbeeld high), maar meestal voor de letter t. Je kunt het best i-g-h (-t) op een rijtje onthouden. In woorden met een andere spelling kun je dit groepje ook vinden, bijvoorbeeld in eight en straight.




  1. ugh in daughter en through

Ook de letters u-g-h komen voor aan het eind van een woord (bijvoorbeeld through) en voor de letter t (voorbeeld daughter). Je kunt het beste a-u-g-h of o-u-g-h op een rijtje onthouden.




  1. De letter o naast de letters v en w.

Er zijn drie klinkers die met de letter u gespeld kunnen worden. Dat zijn de nummers 5 (club), 6 (pitbull) en 17 (turn). Altijd als deze klanken naast de letters v of w voorkomen, wordt niet u maar o gespeld.

Voorbeelden: club maar love; pitbull maar woman; turn maar work .


  1. De letter a na de letters u, w en wh.

Als de twee klinkers met de nummers 4 popsong) en 16 (cornflakes) voorkomen na de letters u, w of wh, dan spel je niet o maar a.

Voorbeelden: popsong maar watch (denk aan stopwatch); cornflakes maar walkman.


  1. De letters qu.

Na q komt altijd u. Voorbeeld: quarter, quiz.




  1. De letters wh

Vraagwoorden beginnen met de letters wh. Voorbeelden: where, who.




  1. Vermijd woorden van twee letters.

In het Engels zijn er maar weinig woorden van twee letters. Dat zijn meestal veel voorkomende woorden, zoals me en my. Als een woord niet zo vaak voorkomt, wordt het meestal met drie letters geschreven. Denk maar aan tie en to die. In die woorden schrijf je de klinker met ie, maar in to fly en why gewoon met de letter y. Net zoiets zie je in het woord egg. Het is het enige woord waarin je dubbel g schrijft aan het eind van het woord.




  1. ve, se en ce aan het eind van een woord.

In het Engels eindigen woorden nooit op de letter v, altijd op ve. Denk ook maar aan love. In woorden als house en police zie je niet zo iets: de letters s en v komen bijna nooit als laatste letter voor, je spelt se en ce.




  1. c voor e, i en y

De letter c die je uitspreekt als de klank s vind je alleen maar voor de letters e, i en y, zoals in cent, city en cycle. Dat betekent niet dat je voor die letters ook altijd c moet spellen. De letter s komt veel vaker voor, zoals in send, sitting en system..




  1. Stomme letters

Er zijn in het Engels gelukkig maar weinig letters die je niet met klanken, met regels of met ezelsbruggen kunt verbinden. Dat zijn met recht stomme letters. De belangrijkste staan hieronder. De beste ezelsbrug is de stomme letters op een rijtje te onthouden.



  • WR .Voorbeelden: wrong, to write

  • KN. Voorbeelden: to know, knife

  • WH. Voorbeeld: who.

Het Engelse spellingsysteem, uitleg voor de leerling


Dit is een handleiding voor u als docent om te gebruiken bij de uitleg aan uw leerlingen.
Klankspellingen en opbouwspellingen
In het Engels kun je een indeling maken in twee soorten schrijfwijzen: klankspellingen en opbouwspellingen. Klankspellingen zijn de schrijfwijzen van een bepaalde klank. Zo hoor je in het woord cat drie klanken, er zijn ook drie klankspellingen: de letters c, a en t. Het is niet altijd zo eenvoudig als het nu lijkt. Soms is er geen direct verband tussen de klank en de spelling. Denk maar eens aan de spelling eye in eye-liner. Bovendien kun je klanken nogal eens op meer manieren spellen. Ga maar na, de vetgedrukte letters in de volgende woorden horen allemaal bij dezelfde klank: eyeliner, spotlights. En wat dacht je van de spelling van dezelfde klank in baby, spray en e-mail?

Zodra een woord uit meer dan een lettergreep bestaat, heb je kans dat er in dat woord ook een opbouwspelling voorkomt. Een opbouwspelling is de schrijfwijze van een woorddeel, dus niet van een losse klank. Denk bijvoorbeeld aan de woorden ticket en jacket. Je hoort in de tweede lettergreep een korte i-klank. Je schrijft niet it, maar et. Dat woordstukje et kom je in meer woorden tegen. In de woorden handle en middle heb je net zoiets. Je hoort in de tweede lettergreep zoiets als el, maar je schrijft le. En het woordstukje le komt weer in veel woorden voor. Als je te maken hebt met opbouwspellingen moet je niet afgaan op wat je hoort, want dan zou je de fouten tickit in plaats van ticket en handel in plaats van handle maken. Je moet weten hoe het woord in elkaar zit, hoe het is opgebouwd. Vandaar opbouwspellingen.


Basisspellingen, regelspellingen en inprentspellingen
Het probleem met het Engels is dat er vaak meer schrijfwijzen voor een klank zijn. Hoe dat zit wordt hier alvast uitgelegd.

Klankspellingen kun je in drie soorten indelen: basis-, regel- en inprentspellingen. Als een spelling heel vaak voorkomt is het een basisspelling. Het is als het ware de eerste spelling waaraan je zou denken als je de klank hoort. De letter a in cat is daarvan een voorbeeld. Heel veel basisspellingen ken je al uit het Nederlands. De letter t in cat is er zo een. Bij een regelspelling moet je een regel gebruiken. Een regel gebruik je nooit zomaar. Er is altijd een reden voor. Dat kun je ook zien in cat. Als de klank k staat voor de letter a, dan spel je de letter c. Waarom je een regel moet gebruiken kun je meestal aan een woord zien. Bij een regelspelling moet je dus altijd goed kijken. Tenslotte zijn er inprentspellingen. Dat zijn schrijfwijzen die veel minder voorkomen dan basisspellingen en waarvoor geen regel bestaat. Daarom zijn ze ook zo moeilijk. Hierboven heb je al een voorbeeld van een inprentspelling gezien. De spelling eye in eyeliner. Zulke schrijfwijzen kun je alleen maar onthouden door ze in te prenten. Als dat mogelijk is, krijg je er een ezelsbruggetje bij.


Toelichting bij de inhoud van het klank-spellingschrift
In de inhoud van het klank-spellingschrift vind je vier overzichten. Het eerste gaat over de schrijfwijze van de korte klinkers. Het tweede geeft de spelling van alle andere klinkers. In het derde overzicht vind je hoe de medeklinkers gespeld worden. Alleen die medeklinkers zijn opgenomen die typisch voor het Engels zijn. Het vierde overzicht gaat over de opbouwspellingen. Daar staan een heleboel onbeklemtoonde woordstukjes bij elkaar.


Korte klinkers


nummer

basisspelling

regelspelling

inprentspelling

1

flat







2

yes




bread

3

milk




busy

4

popsong




watch

5

club




love

6







pitbull

book


In bovenstaand schema kun je zien dat de klank met nummer 1 maar op één manier gespeld kan worden: a in flat. Dat is dan natuurlijk een basisspelling. De klanken 2 t/m 5 hebben twee schrijfwijzen. De letters e in yes, i in milk, o in popsong en u in club komen heel veel voor. Daarom zijn dat de basisspellingen. Als je niet zou weten hoe je een woord met zo'n klank spelt, kun je het best voor die schrijfwijzen kiezen. De andere spellingen van die klinkers, ea in bread, u in busy, a in watch en o in love vind je alleen maar in bepaalde woorden. Daarom moet je ze ook inprenten. Je moet het woord onthouden waarin zo'n spelling voorkomt. Bij watch en love kun je gelukkig een ezelsbrug gebruiken (die krijg je van je docent). Tenslotte de twee schrijfwijzen van klank 6, u in pitbull en oo in book. In dit geval komt de ene schrijfwijze niet vaker voor dan de andere. Je kunt dan niet zeggen welke van beide een basisspelling is. De kans dat je u moet schrijven is even groot als de kans dat je oo moet schrijven. Daarom moet je allebei de spellingen inprenten. Je zou net zo goed pitbool of buk kunnen tegenkomen, maar het is nu eenmaal pitbull en book.


Andere klinkers


nummer

basisspelling

regelspelling

inprentspelling

7

baby

cake

play back



e-mail

8

find

bike

fly



right

9

disco

coke

snow



goal

10

computer

tune

New York

11

cool




blue

12

house

clown




13

voice mail

boy




14

car

father




15







weekend

team



16







cornflakes

ball



17







her

shirt

turn

work



18







hair

careful



19







year

here


In het schema van de andere klinkers kun je zien dat er nu ook regelspellingen zijn. Bij sommige klanken heb je zowel basis-, als regel- als ook inprentspellingen. Neem bijvoorbeeld de klank met nummer 7. De meest voorkomende spelling is a zoals in baby. Er zijn twee regels. Je spelt a en na de medeklinker de letter e in cake. Op het eind van het woord spel je ay zoals in play back. Dan zijn er ook inprentspellingen. Dat wil zeggen dat deze schrijfwijzen veel minder voorkomen dan de basis- en inprentspellingen. Het voorbeeld is de spelling ai in e-mail. Ook nu is er gelukkig een ezelsbrug (vraag aan je docent).

Je ziet dat er weer klanken zijn die alleen maar inprentspellingen hebben. Dat wil dus zeggen dat geen van de schrijfwijzen heel erg veel voorkomt. Ook zijn er geen regels voor.
Medeklinkers


nummer

basisspelling

regelspelling

inprentspelling

20

shop







21

thanks en there







22

great







23

yes







24

coach

ketchup

much

25




camper

kiss

snackbar



school

26

soft

kiss

the house



ice

27




jeans

age

bridge


gel

28

wonderful




what

Ook nu zie je weer dat er medeklinkers zijn die alleen maar een basisspelling hebben (nummer 20 t/m 23). Bij klank 24 en 26 zie je zowel basis-, regel- als inprentspellingen. Bij klank 25 en 27 heb je geen basisspellingen. Regels zijn hiervoor heel belangrijk, bovendien zijn er inprentspellingen. Klank 28 wordt meestal met een basisspelling geschreven, maar soms moet je inprenten.









De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina