Tuinwijzer 'Tuinieren zonder gif'



Dovnload 35.98 Kb.
Datum24.08.2016
Grootte35.98 Kb.

Tuinwijzer 'Tuinieren zonder gif'


Probleem

Het probleem voorkomen

Milieuvriendelijke oplossingen


Mogelijke gevolgen gebruik

chemische bestrijdingsmiddelen


ONKRUID

Algemeen


◙ Voorkómen van onkruid is beter dan bestrijden. Bedenk bij het inrichten van de tuin waar verharding, bijvoorbeeld tegels, komt en waar niet.

Neem maatregelen tegen onkruid, zoals anti-worteldoek leggen of bodembedekkers planten.

◙ Daarnaast is het belangrijk om regelmatig onderhoud te plegen, zodat onkruidplanten geen kans krijgen.


Pluk of graaf het onkruid met wortel en al uit. Sommige wortelonkruiden (zoals zevenblad) en onkruid met een penwortel (zoals heermoes) zijn erg hardnekkig. Het is vooral bij deze soorten belangrijk dat alle stukken wortel worden afgevoerd. Ieder stukje wortel kan namelijk uitgroeien tot een nieuwe plant. Omspitten verergert het probleem. Als volledig verwijderen niet lukt, blijf dan het bovengrondse deel weghalen. De wortel raakt hierdoor uitgeput en verdwijnt uiteindelijk.

Let op! Niet alle bestrijdingsmiddelen in een groene fles zijn milieuvriendelijk! Biologisch afbreekbaar is niet per se milieuvriendelijk. Middelen met daarin glyfosaat (RoundUp) niet gebruiken. Breken slecht af en zijn daarom slecht voor het bodemleven. Ze zijn mogelijk kankerverwekkend.

Bestrijdingsmiddelen op basis van vetzuren (Topgun Ecostyle) zijn minder giftig en sneller afbreekbaar. Ze zijn wel irriterend voor huid en ogen.





ONKRUID

op verharding, bijvoorbeeld op de stoep of het terras





◙ Breng bij de aanleg of renovatie van verhar-dingen antiworteldoek aan onder de tegels of straatstenen.

◙ Zorg dat tegels goed aansluiten of gebruik schoon zand tussen tegels of klinkers. Veeg de eerste weken na de aanleg geregeld schoon zand in de voegen.

◙ Regelmatig vegen van stoep/terras voorkomt onkruidgroei, algen (groene aanslag) en mos.

◙ Algen en mos groeien op tegels die te vaak en te lang vochtig zijn. Een goede afwatering voorkomt aangroei.



◙ Met een voegenkrabber kan het onkruid tussen de tegels verwijderd worden. Een oud aardappelschilmesje werkt vaak ook goed.

◙ Onkruid kan weggebrand worden met een speciale onkruidbrander. Deze zijn in sommige tuincentra of bouwmarkten te koop.

◙ Onkruid of groene aanslag kan worden verwijderd door het te overgieten met heet water of door stevig te vegen met een harde bezem en eventueel groene zeep.


Toegepast worden middelen met vetzuren (zie hier-boven) en groeiherbiciden. Groeistofherbiciden zijn giftig voor mens en dier.

Een groot deel van de chemische bestrijdingsmidde-len die op verharding worden toegepast, komt in het riool. Rioolzuiveringsinstallaties kunnen hierdoor ontregeld raken. Vervolgens komen de middelen in het oppervlaktewater, met nadelige gevolgen voor de dieren en planten die daarin leven. Ook mensen die ze binnenkrijgen - tijdens het zwemmen of uit het drinkwater - krijgen last.




ONKRUID

in bedden of borders



◙ Bodembedekkende planten (inheems) vormen een dichte laag waaronder onkruid weinig kans krijgt. Ook verhinderen bodembedekkers dat de bodem te veel uitdroogt. Dus hoeft u minder water te geven!

◙ Andere bodembedekkers zijn grind, houtsnippers en schors (eventueel aangebracht op antiwortel-doek).



Verwijder grote onkruiden met een schoffel of pluk ze weg. Het voordeel hiervan is dat u selectief te werk kunt gaan.


Sommige chemische bestrijdingsmiddelen in de border doden ook andere planten dan het onkruid.

Daarnaast kunnen deze middelen leiden tot aantasting van het bodemleven dat onmisbaar is in een gezonde tuin.




ONKRUID

in gazon


◙ In een dichte, gezonde grasmat krijgen onkrui-den en mos minder kans. Verbeter daarom de lucht- en waterhuishouding van de bodem. Prik met een riek of verticuteerhark een paar maal per seizoen gaten in de bovenlaag.

◙ Maai het gras niet te kort. Gras korter dan 3cm heeft een open structuur waardoor er ongewenste planten kunnen gaan groeien.

◙ Zaai voor schaduwrijke gazons een grasmeng-sel in dat niet veel zonlicht nodig heeft. Hierdoor groeit het gras beter en krijgen mos en onkruid minder kans.


◙ Mos kan verwijderd worden door stevig te harken. Zaai open plekken in het gras zo snel mogelijk in, zodat mos of onkruid niet opnieuw kan groeien.

◙ Onkruiden kunt u uittrekken; als het lukt met wortel en al. Blijf anders het onkruid verwijderen, zodat de wortel uitgeput raakt.




◙ Het gebruik van bestrijdingsmiddelen in het gazon heeft een negatief effect op het bodemleven. Een goed bodemleven én een goede lucht- en waterhuis-houding zorgen juist voor een gezond gazon.

◙ Bestrijdingsmiddelen tegen mos die ferrosulfaat bevatten, breken niet af en zijn giftig voor regen-wormen en bijen.

◙ Middelen (tegen alg en mos) die ammoniumchlo-ride bevatten (quatairnaire ammoniumverbindingen) zijn giftig voor waterdieren. Vermijd ze.



ZIEKTEN

& PLAGEN

algemeen



◙ Stem planten af op de grondsoort: zoek inheemse planten die van een vergelijkbare bodem komen en die geschikt zijn voor de desbetreffende standplaats (zon/schaduw).

◙ Pas in een groentetuin wisselteelt toe: zet groenten steeds op een ander stuk grond.

◙ Maak de tuin aantrekkelijk voor natuurlijke vijanden.

◙ Pas combinatieteelt toe: sommige planten hou-den ziekten en plagen uit de gewassen waar zij naast staan. Zo weren afrikaantjes luis.

◙ Kies gekeurd zaai- en plantgoed of gebruik resistente rassen (maar geen gentech).


◙ Grijp niet te snel in! Een beetje schade mag. De natuur herstelt zichzelf vaak. Door direct in te grijpen krijgt de natuur hiervoor geen kans.

◙ Maak gebruik van natuurlijke vijanden. Insecten zijn via sommige tuincentra verkrijgbaar door een bestelkaart in te vullen en op te sturen. De diertjes worden per post toegestuurd.

◙ Een aantal ziekten en plagen kan bestreden worden met huis-, tuin- en keukenmiddeltjes die u zelf kunt maken. Zie hieronder en in de literatuur.


Bedenk dat een middel soms erger is dan de kwaal! Zie hieronder voor voorbeelden.


SLAKKEN

◙ Trek natuurlijke vijanden aan, zoals egels, padden, kikkers, spreeuwen en lijsters. U kunt uw tuin aantrekkelijk voor deze dieren maken door te zorgen voor schuilplaatsen en voedsel.

◙ Omring gevoelige planten met een rand van droge/scherpe producten (grind, kalk, zaagsel, koffiedik, hulstbladeren, houtas of eierschalen).




Probeer de volgende middelen/methoden:

◙ slakkenkorrels op basis van ferrifosfaat (EscarGo, Ecostyle) ijzer (III) fosfaat;

◙ aaltjes (te bestellen via tuincentra);

◙ slakkenvallen met bier of melk (kant-en-klaar te koop of zelf te maken door een potje in te graven);

◙ een vochtige schuilplaats (dakpan, stenen of bladeren) waaruit de slakken overdag worden weggehaald.


Van chemische slakkenbestrijdingsmiddelen (met daarin metaldehyde of methiocarb) gaan niet alleen slakken dood. Ook natuurlijke vijanden zoals egels, padden en vogels die vergiftigde slakken eten kun-nen eraan bezwijken. Zelfs voor honden kunnen deze middelen schadelijk zijn.



SCHIMMELS


Schimmels houden van vocht en warmte.

◙ Zorg daarom voor voldoende afstand tussen gewassen, zodat planten snel drogen.

◙ Geef ’s ochtends vroeg water in plaats van
’s avonds, zodat de bladeren niet de hele nacht nat zijn.


Planten (voornamelijk aardappelen) aangetast door Phyto-phtora moeten zo snel mogelijk verwijderd worden. Stop bladeren en stengels direct in een plastic zak, bind deze dicht en geef hem mee met het huisvuil (niet in de groen-bak) om verspreiding van de schimmel te voorkomen.

Bestrijdingsmiddelen tegen schimmels (fungiciden) vallen uiteen in systemische en niet-systemische (systemische fungiciden worden opgenomen door de plant, niet-systemische niet). Tegen systemische fungiciden worden schimmels vrij gemakkelijk resistent. Fungiciden breken over het algemeen slecht af en zijn giftig voor waterorganismen.


INSECTEN

bijvoorbeeld luis, spint,

trips, witte vlieg


◙ Zorg voor een overwinteringsplaats voor na-tuurlijke vijanden in de vorm van een strooisel-laag, takjes, hoopjes gras, bladeren en stengels.

◙ Span insectengaas of acryldoek over de planten.

◙ Planten met een structureel luisprobleem kunnen beter vervangen worden door planten die minder luisgevoelig zijn.

N.B. Mieren zijn over het algemeen nuttig; zij ruimen schadelijke insecten en afval op!



◙ Zorg in een hobbykas voor natuurlijke vijanden (op bestelling te koop). Lok en vang larven (emelten, engerlin-gen, ritnaalden) door gedeeltelijk uitgeholde aardappelen nabij aangevreten gewassen te leggen. Vergeet niet om op tijd de aardappel met larven bij de planten te verwijderen.

◙ Bij overlast kunt u de insecten met eenvoudige gifvrije gietmiddelen en in uiterste geval met kokend water bestrijden.

◙ Mieren houden niet van sterke geurstoffen, zoals ui en knoflook.


Tegen mierenplagen worden vaak mierenlokdozen of poeders ingezet. De dozen bevatten trichloorfon, de poeders foxim. Deze stoffen werken in op het zenuwstelsel van mieren en zijn ook giftig voor bijen en vogels.


MESTSTOFFEN

Bij intensief gebruik van vooral moestuinen raakt de bodem op den duur uitgeput. Bemesten dan wel compost geven is noodzakelijk. Maar gebruik de juiste hoeveelheid mest en op het juiste moment. Bedenk dat klei, veen en zand-grond verschillende mestbehoeften hebben. Voor grondtesten zie uw tuincentrum.

Gebruik geen kunstmest maar bij voorkeur organisch materiaal, zoals compost (verteerd plantenmateriaal) of (verteerde) dierlijke mest. Organische mest is niet alleen beter voor de plant, maar verbetert ook de bodemstructuur en houdt het bodemleven gezond .U kunt de grond van stikstof voorzien met groenbemesters (vlinderbloemigen zoals phacelia, klaver).Sluit de kringloop door van plan-tenafval en keukenresten uw eigen composthoop te maken.

Kunstmest spoelt gemakkelijk af naar oppervlakte-water. Gevolgen kunnen zijn gebrek aan zuurstof en algengroei.

Kunstmest bevordert het bodemleven niet, maar verstoort dat juist. Daarbij kost de productie van kunstmest veel energie.




Deze tuinwijzer geeft u een aantal praktische tips waarmee u eenvoudig milieuvriendelijker kunt tuinieren, en dus een bijdrage kunt leveren aan een gezondere omgeving. Wilt u meer weten, dan is er een aantal uitstekende websites en boekjes waar u in detail kunt lezen wat u kunt doen.


Meer informatie over milieuvriendelijk tuinieren





  • Milieucentraal, milieu-informatie voor consumenten, www.milieucentraal.nl, telefoon 0900 1719

  • www.allesduurzaam.nl, onder tuin,

  • www.avvn.nl: de website van de landelijke organisatie voor hobbytuinders

  • Boeken van Uitgeverij Roodbont (www.roodbont.nl):

  • Milieuvriendelijk tuinieren, Kruid en onkruid, Gids voor beperken van overlast door onkruiden en cultuurplanten

  • Milieuvriendelijk tuinieren, Plant en Plaag, Gids voor herkennen, voorkomen en beheersen van ziekten en plagen in de tuin

  • De milieuvriendelijke moestuin, Gids voor gezonde teelt van groenten en fruit

  • De milieuvriendelijke siertuin, Gids voor aanleg en onderhoud van natuurrijke tuinen

  • Milieuvriendelijk tuinieren, Natuur in eigen tuin, Gids voor een rijk planten- en dierenleven in de tuin



  • Serie gidsen biologisch tuinieren van C. Ryrie van Centrale uitgeverij Deltas


  • Composteren en bemesten

  • Ongedierte natuurlijk bestrijden

  • Onkruid natuurlijk bestrijden

  • Tuingrond natuurlijk verbeteren

    Milieuvriendelijke Producten: Voor milieuvriendelijke bestrijdingsmiddelen (www.Ecostyle.nl) of voedingsstoffen kunt u bij de meeste tuincentra terecht.



    Voorbeeldtuinen: U kunt natuurlijk ook gaan kijken naar milieuvriendelijk beheerde tuinen. Zoals die van de Kleine Aarde (www.dekleineaarde.nl) te Boxtel of van volkstuincomplexen (zoals www.eigenarbeid.nl) die al natuurlijk beheerd worden.

Deze Tuinwijzer is een uitgave van het Haags Milieucentrum. Jaar van uitgave: 2006. De Tuinwijzer is gebaseerd op de hierboven genoemde bronnen. Met dank aan het Zuiveringsschap Hollandse Eilanden en Waarden, 2004.



Tuinwijzer: Tuinieren zonder gif




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina