Vakcommunity Filosofie 1 juni mmxi inhoud



Dovnload 17.33 Kb.
Datum22.08.2016
Grootte17.33 Kb.
Nieuwsbrief
van de

Vakcommunity Filosofie


1 juni MMXI


Inhoud





  • Redactioneel

  • De Marcel Proust Vereniging laat interessante filosofische doorkijkjes zien

  • De linkedIngroep ‘Burgerschap & burgerschapsvorming’


Redactioneel

Geachte leden van de vakcommunity filosofie,


Als er iemand dezer dagen in de prijzen valt, dan is dat wel Spinoza. Niet alleen de restauratie van zijn huis in Rijnsburg heeft de afrondende fase bereikt, maar ook heeft de filosoof Leen Spruit onlangs een handschrift van Spinoza’s Ethica ontdekt. Bovendien is Spinoza als winnaar tevoorschijn gekomen uit de Verkiezing van de Grootste Vrijdenker.

Ik weet niet of het des Spinoza’s is om met de meeste stemmen te bepalen wie de Grootste Vrijdenker mag heten. Ik weet ook niet of het helemaal klopt om iemand vrijdenker te noemen die zozeer overtuigd is van determinisme dat vrijheid eigenlijk niet kan bestaan. Evenmin weet ik of en hoe het Ethica-manuscript ons Spinoza-beeld zal bevestigen of corrigeren.

Spinoza zij echter al die aandacht van harte gegund. De geschiedenis van de filosofie kent nogal wat mensen waaraan je een kwalijke invloed kunt toeschrijven. Spinoza niet. Zelfs waar je in zijn bewijsvoeringen logische gaten kunt schieten, valt op dat Spinoza tenminste telkens zo minutieus al zijn denkbeelden stap voor stap heeft willen bewijzen. Dat verdient waardering.

Alleen al daarom zou ik ook zonder enige aarzeling voor Spinoza stemmen als we een verkiezing zouden houden voor de grootste autocoureur, de best gekapte filosoof of de fanatiekste postzegelverzamelaar van Nederland. Spinoza moeten we koesteren.

Meer past het echter bij de gedachtewereld van Spinoza om de Spinoza in onszelf te ontdekken. Laat Spinoza niet verworden tot een zoveelste goeroe met ondoorgrondelijke wijsheden maar zie hem als inspiratiebron voor systematisch zelfstandig denken. Wie weet, doet zoiets meer recht aan het Spinozistisch gedachtegoed.

Walfred Haans

communitymanager

De Marcel Proust Vereniging laat interessante filosofische doorkijkjes zien


À la recherche du temps perdu (Op zoek naar de verloren tijd) van Marcel Proust (1871-1922) geldt als één van de grote werken van de Franse literatuur. In Nederland bestaat een Marcel Proust Vereniging. Sabine van Wesemael werkt bij de afdeling Frans van de Universiteit van Amsterdam, geeft enkele uren Frans aan het Alkmaarse Murmellius Gymnasium en secretaris van de Marcel Proust Vereniging. Zij liet zich door mij interviewen.


Wat is de Marcel Proust Vereniging voor een organisatie?

Het is een vereniging met een vijfkoppig bestuur en met ongeveer 110 leden. Jaarlijks organiseren wij in Maison Descartes in Amsterdam drie lezingen, waarvan telkens één met een buitenlandse (meestal Franse) gastspreker. Daarnaast organiseren we ook jaarlijks een matinée die een meer speels karakter draagt. We geven verder ook elk jaar bij uitgeverij Rodopi een nummer uit van Marcel Proust Aujourd’hui.


Zoudt U de Marcel Proust Vereniging ook beschouwen als een filosofische vereniging?

Er komen bij onze activiteiten inderdaad filosofische onderwerpen aan bod, bijvoorbeeld als het gaat om de visie van Proust op de tijd. Tegelijkertijd zijn er ook veel psychologen lid van onze vereniging en dat heeft natuurlijk veel te maken met de manier waarop Proust heeft bijgedragen aan het genre van de psychologische roman. Als het om de filosofie gaat, dan heeft bijvoorbeeld de Utrechtse filosoof Maarten van Buuren voor ons een lezing gehouden over “Proust en de fenomenologie”, een onderwerp waarover deze ook een boek heeft geschreven.


Wat zou de Marcel Proust Vereniging graag willen dat middelbare scholieren te weten komen van het oeuvre van Marcel Proust?

Ik behandel in mijn lessen het verhaal Combray. Dat doe ik met tekstfragmenten, maar vooral met het stripboek van Stéphane Hueut. Het verhaal van Combray bevat twee passages waarin Proust zijn visie op het geheugen laat blijken. Proust onderscheidt het vrijwillige en het onwillekeurige geheugen. In Combray komt de jeugdherinnering naar voren van de nachtkus die niet kwam, maar ook wordt beschreven hoe herinneringen opkomen bij het eten van een madeleinekoekje, die een geluksgevoel teweeg brengt. Pas helemaal aan het einde van À la recherche du temps perdu wordt duidelijk dat dit geluksgevoel samenhangt met de gewaarwording om buiten de tijd te staan. Zo geeft Proust een persoonlijke, impressionistische beleving van de werkelijkheid weer, waarachter een essentie schuilgaat. Bijvoorbeeld gaat het dan om jaloezie als startmotor van de liefde.


Wat zoudt U filosofische ideeën van Proust noemen?

Hij is een neoplatonist en ook beïnvloed door de fenomenologie. Hij heeft college gelopen bij Henri Bergson en daarbij geleerd van diens ideeën over les données immédiates. Verder, maar dat is meer recent bekend heeft Proust ook invloed ondergaan van Edmund Husserl.


Lang niet alle leerlingen in Nederland kiezen het vak Frans maar maken de leerlingen die deze taal wèl kiezen ook kennis met het werk van Proust?

Proust komt eigenlijk bijna nooit aan bod. In het algemeen wordt tegenwoordig heel weinig aandacht besteed aan literatuur, maar ik doe dat wel en daarbij behandel ik dus ook het werk van Proust. Dat is mijn eigen passie.


Zou het ook goed zijn als leerlingen bij het schoolvak filosofie iets te weten zouden komen over het werk van Marcel Proust?

Ik zou zeggen: `Pourquoi pas?´ Het verband met de filosofie van Plato komt heel duidelijk naar voren bij een passage over de fictieve componist Vinteuil, waarin sprake is van la patrie perdue. Het gaat gaat om een zoektocht naar de essentie. Dit aspect komt uitvoerig aan bod in het boek van Sem Dresden Het symbolisme. Aan de andere kant zou het de filosofieleerlingen kunnen boeien waarom Jean/Paul Sartre zo´n hekel had aan Proust.
Heeft ook de Marcel Proust Vereniging iets te bieden voor het filosofieonderwijs?

Dat is niet zo direct het geval. Wel is de gehele Recherche du temps perdu digitaal beschikbaar, bestaat er een verfilming en zijn colleges van Maarten van Buuren over Proust opgenomen in de digitale serie hoorcolleges.

Interviewer: Walfred Haans

De linkedIngroep ‘Burgerschap & burgerschapsvorming’



Beste collega’s,
Graag wil ik u informeren over de linkedIngroep ‘Burgerschap & burgerschapsvorming.’ Deze groep wil het professionals en studenten uit onderwijs, welzijn en zorg, beleidsmakers, wetenschappers (etc.) gemakkelijk maken (kritische) informatie te vinden en met elkaar te delen, over onderwerpen en initiatieven die plaats hebben in naam van burgerschap en burgerschapsvorming. Op deze wijze kan zij voor deze beroepsgroepen als kennisbasis fungeren, om zowel kritisch als praktisch geïnformeerd te zijn en te blijven.


In het onderwijs bestaat de wettelijke verplichting om aandacht aan actief burgerschap en sociale integratie te besteden. In de welzijnssector en de zorg is het beroep op ‘actief‘ burgerschap terug te vinden in de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO). Met andere woorden worden we ALLEMAAL geacht iets met ‘actief’ burgerschap te doen. Dit terwijl men al meer dan tweeduizend jaar discussieert over de idee van burgerschap, en er tot de dag van vandaag GEEN absolute overeenstemming is wat dit precies inhoudt. Door onze kennis met elkaar te delen kunnen we een kritische positie innemen ten aanzien van onze beroepen en onze maatschappelijke functie.

In enkele weken tijd hebben zich 229 interessante professionals uit verschillende werkvelden aangemeld, ook u hoop ik te mogen verwelkomen.

Link: http://www.linkedin.com/groups?about=&gid=3834955&trk=anet_ug_grppro

Hartelijke groet,


Maarten Rector












De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina