Varen tussen Brussel (Saincteletteplein) en Zemst (Sluis van Zemst) Rode draad doorheen het atelier dek is integraal waterbeheer



Dovnload 166.53 Kb.
Pagina1/4
Datum22.07.2016
Grootte166.53 Kb.
  1   2   3   4
Varen tussen Brussel (Saincteletteplein) en Zemst (Sluis van Zemst)
Rode draad doorheen het atelier DEK is integraal waterbeheer: we zoeken naar de verschillende functies van de waterloop (zowel het water van het kanaal als van de Zenne), benoemen de gebruikers en de vervuilers.

Tussen Zemst en Brussel wordt volgend traject gevaren:

We vertrekken aan Saincteletteplein en varen stroomafwaarts, richting Zemst. Ter hoogte van de sluis van Zemst, zwaaien we en varen terug naar de aanlegplaats aan het Saincteletteplein. Er is geen versassing op het traject.


LO/RO


Trajectspecifieke informatie

verwijzing




Saincteletteplein Brug (4.3m) - Becodok








Zeekanaal Brussel – Schelde:

Door toeslibbing verloor de Zenne in de 16de eeuw haar functie als ontsluitingsvaarweg voor Brussel. In 1550 startten de graafwerken voor een kanaal dat Brussel verbond met de Rupel, en via de Rupel aansluiting bood op de Schelde en de Noordzee. Dit kanaal liep deels evenwijdig met de Zenne en mondde via de sluis van Klein Willebroek uit in de Rupel. In het begin van de 20ste eeuw werd het kanaal aangepast voor schepen met een hoger laadvermogen En werd de monding verplaatst naar Wintam, met een nieuwe sluis, nog steeds naar de Rupel. De graafwerken startten in 1900 en werden lange tijd onderbroken door de eerste WO. In 1922 werd het tot ‘zeekanaal’ omgevormde kanaal officieel geopend. In 1967 werden opnieuw moderniseringsplannen goedgekeurd. Het aantal sluizen werd teruggeschroefd tot 2 (Wintam en Zemst). De huidige zeesluis te Wintam verbindt sedert 1997 het kanaal rechtstreeks met de Beneden-Zeeschelde. Deze sluis heeft een verval van 9m en kan schepen tot 10 000 ton schutten.



Waterloop – kanaal vs. gekanaliseerde rivier





Haven van Brussel
De haven van Brussel bestaat uit twee grote delen: de voorhaven en de haven. Zeeschepen die van Antwerpen komen, kunnen doorvaren tot in de voorhaven. De haven zelf bestaat uit het Vergote-dok en het Beco-dok: twee verbredingen van het kanaal die niet toegankelijk zijn voor grote zeeschepen.


Scheepvaart - haven




Brussel - stad

Gemeente Brussel-Stad is één van de 19 gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk gewest. De iris werd als embleem van het Brusselse Gewest gekozen. Deze sierlijke gele bloem gedijt goed in moerassig gebied, een bodemtype waaruit Brussel vroeger grotendeels bestond. De naam Brussel komt van ‘Broeksele’ ofwel ‘vestiging in het moeras’.

Diezelfde bloem kwam voor op de scepter van de afstammelingen van Karel de Grote, onder wie Karel van Frankrijk. Die had zijn versterkt legerkamp in Bruocsella opgetrokken, een gebied dat keizer Otto II in 977 op het Hertogdom Laag-Lotharingen had veroverd. Het gebied werd als hoofdstad gekozen door Karel van Frankrijk in 979, het jaar dat als de stichtingsdatum van Brussel wordt beschouwd.


Belang water voor steden




Het Saincteletteplein is aan de noordwesthoek van de vijfhoek van Brussel gelegen. Vanaf deze brug begint het Zeekanaal Brussel– Schelde, in Noordoostelijke richting. Stroomopwaarts van de brug ligt het Kanaal Brussel – Charleroi, in Zuidwestelijke richting.





RO

Op Ro zie je het Kaaitheater en het Citroëngebouw, beide merkwaardigheden op gebied van architectuur (modernisme of Art Deco stijl, typisch voor de jaren 1920-'30). Het Citroëngebouw is gebouwd in 1934, 10 jaar na de komst van de Belgische Citroënafdeling in Brussel. Het gebouw is kenmerkend door zijn immense vitrine uit glas en metaal. De constructie is ongeveer 76m lang, 17m breed en 25m hoog. Tijdens WOII werd het gebouw gebombardeerd door de Duitsers, maar in 1947 werd het hersteld. Op RO op de hoek zien we ook het gebouw van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC).





RO

Achter de brandweerkazerne bevinden zich de stallen voor de nieuwe mestbakken, ontstaan tussen 1853 en 1864. Deze publieke dienst, voorganger van ‘Net Brussel’, bestond erin om het straatvuil van de hoofdstad op te halen. De mestbakken zijn verdwenen bij het graven van het nieuwe kanaal.
Net als in alle steden die aan een waterweg liggen, worden ook hier langs het kanaal luxueuze lofts gemaakt van de oude industriële gebouwen.





LO

Op LO staan twee gebouwen: het gebouw van de Franstalige gemeenschap en het gebouw van de KBC bank. Dit laatste is een opmerkelijke constructie op gebied van architectuur en materiaalkeuze omdat het glas en metaal doen denken aan bedrijven langs de haven en daarmee zouden verwijzen naar het vroeger industrieel karakter van deze buurt.





LO

Haven van Brussel - Becodok


Deze regio krijgt stilaan maar zeker nieuwe bestemmingen. De bedrijven worden geherlokaliseerd terwijl groene zones en wandelroutes worden gecreëerd. Op deze manier wordt het kanaal geïntegreerd in het stadsgebeuren.

Het Gewest en de Haven hebben het toeristisch en recreatief karakter bevestigd van het dok/bekken, dat een symbool geworden is van de integratie van het kanaal in de stad.




oeverrecreatie

LO

Overstort Paruck bevindt zich op de hoek van de verbreding van het kanaal (enkel te zien bij laagstaand water). Via dit overstort stroomt bij stormweer water van de riolering naar het kanaal.


overstort

LO

RO


In de lente van 1999 is de eerste fase afgewerkt van de herinrichting van het Becodok. Tussen de straat en de kaai werden rijen banken geplaatst, ‘redding’ en renovatie van een kraan, een verlaagde kaai voor passagiersscheepvaart, een wandelroute (met bomenaanplant) en een monument van Guillaume de Groot (symbool voor de arbeid, dateert uit de 19de eeuw en werd uitgeleend door het museum voor Schone kunsten) werden aangelegd. Een gebouw aan de kaai werd omgevormd tot evenementenzaal ‘K-nal’ met restaurant en terras. Ook is er een opstap voor de evenementenboot Biouel. Andere aangemeerde boten als Ric’s River Boats en Fulmar voorzien ruimte voor tentoonstellingen, optredens,… Van hieruit vertrekken ook verschillende toeristische rondvaarten op het kanaal.
Hier is in de laatste zomers een heus zandstrand aangelegd, met ligzetels en een cocktailbar, dit in navolging van het strand van Parijs, rechtover de Eiffeltoren, langs de oevers van de Seine. Elk jaar trekt dit evenement meer dan 500.000 personen aan. Welkom in Brussel Bad.





RO

Kantoren van Grenzeloze Schelde, Coördinatie Zenne en Brussels by Water.





RO

De rechteroever (Akenkaai) heeft men in 2001-2002 heringericht met een wandelpad, een fietspad, een bankenrij langs het kanaal en verrijdbare, stalen “pergola’s”.


Oeverrecreatie

LO

LO


Iets verder landinwaarts van het Becodok op de LO bevinden zich de Thurn en Taxis of Tours et Taxis gebouwen. De geklasseerde industriële gebouwen van Thurn & Taxis hebben uitbundig versierde gevels met torentjes en pinakels. De toren boven de belangrijkste ingang is opgebouwd rond een metalen sfeer die de vier hoeken van de wereld (universum) symboliseert, de 4 hoeken waarvan de goederen kwamen.

De functies van de gebouwen van Tours & Taxis zijn met de jaren veranderd. De opslagruimtes, ook wel sheds genoemd, waarin goederen voor een lange tijd werden opgeslagen, worden nu eerder gebruikt voor publieke en private doeleinden, en stellen zo een 1.500 mensen te werk.

De pakhuizen worden vandaag de dag gebruikt voor evenementen als de Boekenmarkt of Antiquairmarkt. Ook Couleur Café en Cirque du Soleil maken gebruik van de infrastructuur. Tijdelijke tentoonstellingen over o.m. Astérix en Einstein vonden plaats in het Koninklijke pakhuis. Daarenboven kunnen de gebouwen afgehuurd worden voor privé-evenementen. Al deze evenementen trekken zo een 500.000 bezoekers aan per jaar. Verder zijn er in het hoofdgebouw ook verschillende kantoren gevestigd, enkele winkels en 2 horecazaken. Er is sprake van een nieuwe brug (Picard brug) van de terreinen van Tours & Taxis naar het noordstation. Deze brug moet zowel voor voetgangers als voor de tram een kortsluiting vormen tussen het Noordstation en de wijk rond Tours & Taxis (en verder naar het Westspoor).

Volgens de wensen van de Brusselse regering, zou er hier (vóór de gebouwen van Thurn & Taxis), langs het kanaal, volgens de laatste voorstellen een park komen.


Op de hoek van het Redersplein bevindt zich de zetel van de Haven van Brussel, in de gebouwen van de vroegere NV Zeekanaal en haveninrichtingen van Brussel.





LO

Eind jaren ’50 begon men met de uitbouw van een Europese TIR Terminal naast Thurn en Taxis. De magazijnen werden uitgebreid met een administratief gebouw, waar ook het ontvangstkantoor en de douane gevestigd zijn.

Scheepvaart - vrachtvervoer




Er was sprake van de TIR-magazijnen te moderniseren en die te vervangen door een BILC (Brussels International Logistic Center)-installatie.

Milieuverenigingen voerden actie tegen dit project, waardoor het uiteindelijk niet zal doorgaan.







LO

LO


Op LO bevindt zich de firma Mpro, een bedrijf dat bouwmaterialen verhandelt. Het bedrijf zal vermoedelijk binnenkort moeten verhuizen om plaats te “maken” voor een recreatieve groene ruimte langs het kanaal.
Net voor de Redersbrug bevindt zich op de linkeroever het hoofdkantoor van de Haven van Brussel

Industrie

RO


Net voor het Redersplein wordt op de rechteroever een grootschalig bouwproject gerealiseerd, namelijk het project PREMIUM. Dit project voorziet een woontoren van 42 verdiepingen en 140 meter hoog met een sterke landmarkfunctie, een geheel van villaflats van meer bescheiden formaat en een kantoorcomplex.








Redersbrug (5.3m)

Vaste brug










Vergotedok

Vergotedok is toegankelijk voor schepen tot 4500 ton.







RO

Het Vergotedok heeft een zwaaikom aan de stroomopwaartse kant. Deze zwaaikom is van historisch belang. Hier ging het kanaal de stad in naar de vroegere havendokken binnen de stadsmuren (cfr. straatnamen in Brussel met een kaai in de naam). In de muur van de zwaaikom aan RO is de afsluiting van de oude loop van het kanaal nog zichtbaar (cfr. andere tint van de stenen).

In 1896 besliste Brussel om een zeehaven uit te bouwen buiten het stadscentrum. De oude loop bleef nog een tijdje dienst doen als insteekdok waar het vuilnis van Brussel op binnenschepen (aken) werd geladen. De vroegere dokken in de stad werden later gedempt en het vroegere begin van het kanaal (in het stadscentrum) werd verlegd naar het Sainctelette-plein waar de aansluiting met het Kanaal van Charleroi naar Brussel was.


Kanaal – breedte, diepte




Langs de oevers zie je het ene bedrijf (vooral van bouwmaterialen) na het andere. Een aantal bedrijven zijn van water afhankelijk voor bv. de aanvoer van goederen (o.a. grondstoffen), het maken van producten (=proceswater), het koelen van machines (= koelwater) of het schoonmaken.

De bedrijven lozen ook afvalwater.




Watergebruikers - industrie

LO

De kaaien van het Vergotedok zijn hier kenmerkend doordat ze uit bakstenen bestaan in plaats van uit beton.



RO

Op RO zijn de gebouwen van de Noordwijk, ook gekend als Little Manhattan, zichtbaar. Deze wijk rond het Noordstation (op grondgebied van de gemeenten Brussel, Sint Joost ten Node en Schaarbeek) was tot 1957 een volksbuurt met traditionele huizenblokken. De Zenne stroomde er nog in open lucht.

1100 woningen werden onteigend en afgebroken, met als doel een reeks van 36 torenappartementen, -kantoren neer te zetten. Deze bouwplannen kaderden in de idee, voorbereid door Paul Van den Boeynants en Charlie de Pauw, om van Brussel een stad te maken met duidelijk afgebakende functies voor elke wijk (wonen, werken). Ook elke vorm van vervoer zou zijn eigen plaats hebben: openbaar vervoer ondergronds (metro), auto’s gelijkvloers, en voetgangers op niveau 1. Speciaal voor de Noordwijk zou een rechtstreekse aansluiting op de nieuwe autoweg Antwerpen- Brussel gerealiseerd worden. Voor de voetgangers zouden torens op een sokkel gebouwd worden, en alle sokkels zouden met elkaar verbonden worden door voetgangersbruggen. Van de oorspronkelijke reeks torens (WTC: World Trade Center) zijn er slechts drie gebouwd.

Aan het station van Brussel-Noord zijn vele nieuwe kantoortorens gebouwd b.v. Belgacom, Vlaamse administratie, … Ook de Koning Albert II-laan) is heringericht. Verschillende ministeries en overheidsdiensten hebben er een vestiging. De gemeente Schaarbeek heeft zowel parken als huizen en kantoren aangelegd.





LO

Net stroomafwaarts het Redersplein, op LO vallen de installaties van Inter-beton op. Dit bedrijf is sinds 1967 gespecialiseerd in stortklaar beton. Zand en grind worden per schip aangevoerd (aanvoer van 550.000 tot 750.000 ton per jaar)!

Sinds de opstart van haar betoncentrales in België streeft Inter-Beton naar het inplanten van haar installaties daar waar mogelijk langs het water en in de nabijheid van de centra van de grote steden.

De ligging naast het water heeft als voordeel dat de grondstoffen via de binnenvaart kunnen worden aangevoerd. Al het water gebruikt voor de productie van het beton (inclusief het water voor het reinigen van de trucks) wordt hergebruikt voor 100%. Op deze centrales gebruiken ze daarvoor een installatie voor de recuperatie van het water. Door het feit dat er geen water wordt geloosd bezitten alle centrales het label “nullozing”.





RO

Het bedrijf Lommat is hier sinds 1995 actief. Het bedrijf is gespecialiseerd in het transport van zand. Om de 2 dagen vinden leveringen van ± 1000 tot 1200 ton plaats. In de beginperiode gebeurde het transport met vrachtwagens. Door het grote tijdverlies wegens de files, is het bedrijf nu gespecialiseerd in het transport van zand over de binnenwateren. Het zand komt van België, Nederland, van de Rijn op schepen van 1.000 à 2.000 ton.

Het zand wordt gestockeerd op basis van hun korrelgrootte en granulometrie.

Het bedrijf zelf kan echter niet meer uitbreiden aangezien het ingesloten zit tussen de woonwijken en groene zones.


Scheepvaart vrachtvervoer

LO

Op LO de CCB of Compagnie des Ciments Belges, die stortklaar beton maken en enkele bedrijven die zich bezighouden met de opslag en het transport van goederen zoals Transbe. Transbe maakt gebruik van de waterweg voor het transporteren van containers naar Antwerpen.




RO

A. Stevens & Co S.A. is een van de kleinere schroothandelaren gevestigd in de haven gelegen dicht bij het centrum van de stad. Bij Stevens kan iedereen zijn schrootafval brengen.

Bij de sortering van het schroot, worden vloeistoffen zoals benzine en olie uit auto’s verwijderd vooraleer ze samengeperst worden. Het grootste gedeelte van het schroot wordt afgevoerd via de waterweg, grotendeels naar Charleroi waar het hersmolten wordt voor hergebruik.

In 1995 - 1996 werd de werf volledig vernieuwd en aangepast aan de geldende milieunormen. Zo is de bodem volledig gebetonneerd, er is een olieafscheider en er zijn zuurvaste containers voor batterijen geplaatst.

Een tweede werf van Stevens bevindt zich in Genk langs het Albertkanaal. Tussen beide werven gebeurt een deel van het transport via de waterweg.




afvalrecyclage

LO

Op de hoek van het Vergotedok (aan de vernauwing van het bassin) bevindt zich het overstort van de Drootbeek. Via deze beek stroomt water bij stormweer naar het kanaal.


overstort

RO

Het grote stortbetonbedrijf Holcim.





LO

Ter hoogte van de brug net stroomopwaarts ervan op de LO, staat het Monument van de Arbeid van Constantin Meunier (1831-1905). De beeldengroep, uit brons en hardsteen, geeft een voorstelling van de haven, de oogst, de mijn, de industrie en de symbolen water, lucht, aarde en vuur. De zaaier bekroont het werk, als symbool van productie. Op de hoeken: de ouderling, de gehurkte mijnwerker, de rustende arbeider en het moederschap.








Brug van Laken (5,6m)

Jules de Troozbrug – Koninginnelaanbrug

Einde van het Vergotedok

Vaste brug




bruggen




De Koninginnelaan verbindt de Koninklijke Sint-Mariakerk en de Onze-Lieve-Vrouwkerk van Laken, die werd gebouwd door architect Joseph Poelaert (die ook het Justitiepaleis gebouwd heeft) op vraag van Louise-Marie, echtgenote van koning Leopold I.. In de crypte van deze kerk liggen overleden leden van de koninklijke familie van België begraven) met. Beide kerken liggen op de Koninklijke Route: dit is de weg die de koning neemt als hij van het paleis van Laken (woonadres) naar het paleis van Brussel (werkadres) rijdt.







De brug en het De Troozplein hebben verschillende vernieuwingen ondergaan; nl. twee cirkelvormige voetgangers- en fietspaden in metaal, om het drukke verkeer te mijden. Ook verschillende bankjes en een parkje die uitkijken op het dok, maken deel uit van het geheel.





LO

Overstort van de Molenbeek (zijrivier van de Zenne).

Het gedeelte van het kanaal tussen de spoorwegbrug en de brug van Laken is breder. Op LO komen de overstorten van de riool in het kanaal (ter hoogte van de metalen damplanken in het kanaal). Bij grote regenval wordt een deel van het rioolwater naar het kanaal geleid.




overstort Voerstort, zelfzuiverend vermogen

RO

Het gebouw met het uurwerk behoort toe aan Sibelga. Dit bedrijf voorziet gas en elektriciteit.









Spoorwegbrug








We varen onder de spoorwegbrug die Jette en Laken met het Noordstation verbindt (lijn Dendermonde – Brussel). Deze brug dateert van na WOII. De restanten van de oorspronkelijke brug, die vernietigd werd in WOII, zijn nog zichtbaar.


Scheepvaart - spoorwegverkeer

LO

Op linkeroever ligt het Koninklijk Stationnetje. Koning Leopold II heeft het laten bouwen tussen 1875 en 1877 om de koninklijke trein ‘naar huis’ te kunnen nemen.








Stroomafwaarts van de brug, wordt het kanaal smaller. De oevers gaan steil naar beneden. Er zijn geen aanmeerplaatsen en kaaien: het is hier erg smal en we varen vlak langs het Koninklijk Domein (privé!).

Langs beide oevers van het kanaal vallen de lanen op door het drukke verkeer. De weg en de kaai van de LO zijn vernieuwd, de drievaksbaan is versmald naar een tweevaksbaan. De vrijgekomen ruimte dient nu voor het fietspad en voetpad langs het kanaal.







RO

Aan RO zien we een aanlegsteiger van de kajakclub SNUB.


recreatie

RO

Enkele bedrijven: Sita Suez (afvalverwerking en/of –ophaling), Metro (een grootwarenhuis voor professionele horeca-uitbaters en kleinhandelaars uit de voedingssector)





RO

De groothandelsmarkt (MABRU) of de “Vroegmarkt” (open van 23u tot 5u) is de plaats voor de Belgische boeren en handelaars. De grootste activiteit heeft hier tussen 3 en 4 uur ’s nachts plaats. Verse waren (groenten, fruit, bloemen, vis en vlees) worden van buiten Brussel naar hier gebracht. Heel vroeg in de morgen komen dan de winkeliers en de restauranthouders van Brussel, maar ook van buiten Brussel, hier hun verse groenten en fruit voor die dag halen. Deze openbare markt is overheidsgebonden.

Tot 1983 bevond de vroegmarkt zich in het centrum van de stad (Hallenstraat). Nadien verhuisde deze naar de ‘Kadewijk’, Ieper- en Diksmuidelaan. Het transport gebeurt hier uitsluitend via de weg.








  1   2   3   4


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina