Veelzijdig Londen Van wisselende elites/arme massa’s tot leefbare wereldstad



Dovnload 133.08 Kb.
Pagina1/4
Datum17.08.2016
Grootte133.08 Kb.
  1   2   3   4

Alle rechten voorbehouden © 2004 - 2009 TomdeBoer, Stichting de Blauwe Vlag

T 06 – 55918486 · Website www.deblauwevlag.nl · E opreismet@deblauwevlag.nl


Veelzijdig Londen

Van wisselende elites/arme massa’s tot leefbare wereldstad



Samen en actief de veelzijdigheid en ‘samen-werking’ van Europa en de groep ontdekken aan de hand van Londen

Met diverse overnachtingsmogelijkheden

UITGEBREID BASISPROGRAMMA 7 + 2 - daagse reis


  1. Voorbereidingsdag Nederland
    - presentatie basisprogramma
    - uitwisseling achtergronden, hobby’s/interesses en reiswensen
    - leggen van accenten, vaststellen definitieve programma
    - bepalen eigen creatieve bijdragen, gekoppeld aan programmaonderdelen
    - afspraken over te leggen contacten voor inspirerende lokale ontmoetingen,
    gekoppeld aan programmaonderdelen


  2. 7-daagse reis



Aankomstdag



Dag 1 Inspirerend op weg door Europa in Londen (veranderingen maatschappij, bestuur, economie)
Ontstaan en ontwikkeling van Londen en Groot-Brittannië in Europees verband van de Romeinse tijd tot nu: ontdekkingstocht langs de Theems

Dag 2 De grandeur van Groot-Brittannië (politieke geschiedenis)
Queen Victoria, Wellington (slag bij Waterloo) en Churchill en Monnet (WO II, Europese samenwerking) als spelbepalers in de Europese politieke geschiedenis met bezoeken aan Wellington Museum, Wellington Arch en Museum en Imperial War Museum

Dag 3 The countryside of London / Het platteland van Londen (natuur en landschap)
De relatie tussen mens en natuur aan de hand van de bossen en parken
van Londen

Dag 4 Londen Avant-garde (wetenschap en bouw/techniek, kunst)
Londen als Europees cultuurcentrum van vernieuwing en vooruitgang in bouw, techniek en kunsten

Dag 5 Cosmopolitic London (cultuur)
Ontdekkingstocht per fiets en te voet langs cultuur en dagelijks leven van verschillende groepen in diverse wijken


Vertrekdag





  1. Evaluatiedag Nederland

- Terugblik met foto’s

- Uitwisseling persoonlijke ervaringen en inzichten

- Bespreking samenwerking

- Gedachten die zijn opgekomen/opkomen over eigen toekomst, toekomst


Londen/eigen stad/andere steden, toekomst Groot-Brittannië/Nederland/andere
landen, toekomst Europa en rol van Europa in de wereld

- Woord van dank en attentie voor de deelnemers


Inschrijving en deelname conform algemene voorwaarden Stichting de Blauwe Vlag. De beschreven reis is een voorbeeld van een uitgewerkte reis. Daar kunnen geen rechten aan worden ontleend. Op basis van het eigen concept en de eigen methode maakt Stichting de Blauwe Vlag reizen op maat voor diverse doelgroepen.

UITGEBREID BASISPROGRAMMA VEELZIJDIG LONDEN: van wisselde elites/arme massa’s tot leefbare wereldstad

Bij dit basisprogramma biedt Stichting de Blauwe Vlag nog een informatiepakket met inspiratiemateriaal en extra achtergronden en voorbeelden uit diverse bronnen over de geschiedenis van Europa, Engeland/GB en Londen en de Europese samenwerking van nu.

Het inspireert tot het leggen van verbanden en het trekken van lijnen en parallellen, en geeft stof tot nadenken. Belangstellenden kunnen het gratis aanvragen en verkrijgen.


Het basisprogramma biedt ruimte voor het leggen van accenten, inpassing van eigen creatieve bijdragen van alle deelnemers, en het maken van afspraken met lokale mensen, initiatieven en projecten. Tijdens de voorbereidingsdag maken we daar op basis van de wensen, interesses en mogelijkheden in onderling overleg afspraken over. De Blauwe Vlag geeft opties op basis van inschrijvingen en kennismakingen. Bijv.: een eigen bijdrage over de betekenis van bijv. de Romeinen of een beroemde Engelsman of Engelse uit het verleden voor het hedendaagse Europa, of de actualiteit van bijv. de ‘tegenstellingen’ tussen staatsbelangen en de bescherming van individuele vrijheden; een stuk stadswandeling organiseren en van commentaar voorzien, of een natuurwandeling door bos en park en iets vertellen over planten, dieren en natuurhistorie; een bezoek aan een concert of toneelstuk regelen, of een workshop: bijv. (politieke) cartoons maken, TV maken, toneel spelen; enz.

Dag 1 Inspirerend op weg door Europa in Londen (veranderingen maatschappij, bestuur, economie)


Ontstaan en ontwikkeling van Londen en Groot-Britannië in Europees verband van de Romeinse tijd tot nu: ontdekkingstocht langs de Theems

Ochtend

8.00 ontbijt


De ziel van Londen is de getijdenrivier de Theems. In onze ontdekkingstocht door 21 eeuwen stads-, Europese en wereldgeschiedenis staat de Theems dan ook centraal. We gaan er vandaag veelvuldig langs en over. De rivier biedt steeds wisselende perspectieven en markeert de ontwikkeling in de tijd.
9.00 – 11.30 Tower of London
Vanaf een platform buiten metrostation Tower Hill kun je The Tower of London overzien met de Theems als achtergrond. In het midden de originele White Tower van de Noormannen, destijds onderdeel van de nog door de Romeinen gebouwde stadsmuren. Daar omheen op respectabele afstand kleinere gebouwen, gaandeweg toegevoegd gedurende de afgelopen 900 jaar. Het geheel wordt beschermd door een binnenste muur met tien torens, toegevoegd door Henry III in de 13e eeuw. Zijn zoon Edward I bouwde daar omheen een indrukwekkende buitenste muur met gracht.
Naast het metrostation Tower Hill staat links een van de best bewaarde en meest indrukwekkende delen van de Romeinse muur die eens Londinium omgaf, oorspronkelijk ongeveer 3 km lang en bijna 6,5 m hoog. Onder de opmerkelijke gewelven van de All Hallows by the Tower kerk vind je meer Romeinse resten.
De Tower Bridge is de beroemdste brug van Londen en een indrukwekkend overblijfsel van de Victoriaanse verbeelding. Onderin zie je indrukwekkende antieke engineering waarmee de massieve damwanden konden worden neergelaten en opgehaald in de Theems. Bovenop de brug heb je mooie uitzichten over Londen en The Tower.

Traditiegetrouw houden de Londenaren niet van The Tower. De toren was immers niet gebouwd om hen te beschermen maar om hen (vanuit The City) te overheersen, een rol die de toren nog tot halverwege de 19e eeuw heeft gespeeld, toen die opnieuw werd versterkt om het establishment te beschermen tegen de opstand van de Chartists. Vele Londenaren vinden hiervoor tegenwoordig alsnog hun gram door de plek volkomen links te laten liggen en te beschimpen als een toeristenval. Het tegendeel is waar. De rijkdom aan historische associaties en de centrale rol in de –bloedige- geschiedenis van het koninkrijk worden in de oude gebouwen, ondanks de toeristische druk, geslaagd tot leven gebracht, inclusief de verschrikking en onderdrukking waarmee die gepaard gingen.


Typisch Brits is ook dat The Tower – tot het begin van de 17e eeuw – niet alleen een koninklijke residentie, juwelenopslag, legergarnizoen en gevangenis was (en een gehaat symbool van macht en onderdrukking), maar ook een museum, een rariteitenkabinet, een gebouw met een publieke functie en een bron van volksvermaak. Macht/afstand en nabijheid/toegankelijkheid gaan paradoxaal genoeg in Engeland meer dan elders hand in hand. Vanaf 1235, nadat de Heilige Roomse Keizer koning Henry III drie luipaarden gaf, fungeerde The Tower ook als dierentuin. Een ijsbeer en een olifant zouden volgen, geschenken van Lodewijk IX. Een inventaris uit 1609 somt op: elf leeuwen, drie adelaars, twee lynxen, twee luipaarden, twee uilen en korte tijd ook een beer die men, nadat hij een klein kind had gedood, liet verscheuren door wilde honden. James I organiseerde er dierengevechten met publiek. Toen in 1835 het aantal diersoorten meer dan 50 bedroeg en een leeuw enkele garnizoensleden aanviel, werd de dierencollectie verplaatst naar de pas geopende dierentuin in Regent’s Park.

Onder Charles II werd het publiek uitgenodigd om naar de gevangenen in de kerkers te gluren en nieuwe gevangenen aan te zien komen door Traitor’s Gate. Executies werden onder grote publieke belangstelling uitgevoerd buiten op de Tower Hill of in kleiner gezelschap in de relatieve beslotenheid van Tower Green. Het bijwonen van zo’n laatste executie was een privilege voorbehouden aan enkelen. De lijst geëxecuteerden is indrukwekkend: Anne Boleyn, Catherine Howard, Lady Jane Grey en talloze anderen. Voordat de Joden in 1290 (tot in de 17e eeuw) uit Engeland werden verbannen, zaten 600 van hen gevangen in The Tower, waarvan 267 werden geëxecuteerd wegens het vervalsen van munten. Toen in 1747, tijdens wat later de laatste onthoofding zou blijken te zijn, de onthoofdingsinstallatie instortte, vonden verscheidene toeschouwers eveneens de dood. Tot ver in de 20e eeuw zou The Tower een gevangenis blijven. Zo zat Rudolph Hess er vier dagen gevangen tijdens WO II.


De menselijke geschiedenis op de plek waar de Londense agglomeratie is gegroeid gaat tot ver in de prehistorie terug. Niettemin waren het de Romeinen die de basis legden voor de stad zoals wij die kennen. In de eeuwen voor Christus deden de Romeinen onder leiding van keizer Claudius een eerste poging. Ze bouwden een houten brug over de Theems dichtbij de plek van de huidige London Bridge en een bloeiende havenplaats en nederzetting: Londinium. Deze nederzetting werd in 60 v.C. verwoest door koningin Boudicca van de Iceni stam. Maar omdat de Thames een goede ankerplaats was en de regio relatief gemakkelijk te verdedigen kwamen de Romeinen terug. In hun tweede poging pakten ze het grondiger aan. Romeins Londen bloeide in de 2e en 3e eeuw en zou zijn rol als handelscentrum, zij het met vele ups and downs, niet meer verliezen. Onder de Romeinen werd het christendom in 312 voor het eerst staatsgodsdienst. De Tower of London is een latere toevoeging aan de muur die deze stad omringde, de vijfde stad in het West Romeinse rijk, in grote lijnen samenvallend met de ‘square mile’ of de ‘City’ zoals wij die nog steeds kennen in het hart van het moderne Londen.
In Londen is The Tower een van de beste plekken om stil te staan bij de invloed van de Romeinen op de Europese geschiedenis en een goed beeld te krijgen van de verschillende aspecten en betekenis van de middeleeuwen die daarop volgden.
Na de ineenstorting van het Romeinse Rijk hielden diverse barbaarse stammen huis en bleef er van Londen niet veel meer over dan een verwoest en grotendeels verlaten stad. Later lieten ook de nieuwe pioniers die vanaf het continent naar Zuid-Engeland kwamen, de Saksen, de stad aanvankelijk links liggen. Ze prefereerden het platteland en stichtten daar nieuwe boerderijen en dorpen: Barking, Greenwich, Kingston, Hammersmith, …. Er is eeuwenlang sprake van een vrijwel volledig ongedocumenteerde periode. Ongeveer vanaf 604, het jaar van het eerste bouwen aan de St. Paul’s, komt daar weer verandering in. Halverwege de 8e eeuw wordt Londen – Lundenwic, London Port - alweer beschreven als de markt van en voor vele volken en was de stad al weer flink gegroeid, vooral in westelijke richting: Strand, Covent Garden, …. Van belang was dat de Saksische koning Ethelbert zich eind 6e eeuw tot het christendom had bekeerd. Londen was een diakonaat van de Roomse kerk geworden en de eerste bisschop Mellitus bouwde de eerste, oorspronkelijke St. Paul’s Cathedral. Vanwege de weer bloeiende handel trok het de aandacht van de Vikingen, die Londen halverwege de 9e eeuw plunderden en grotendeels verwoestten. Saksisch Londen werd het slachtoffer van zijn eigen succes.

Snel daarna, in 886, verdreef koning Alfred van de Saksen de Denen weer en werd Londen herbouwd op de plek van de Romeinse stad. De Romeinse muren werden gerepareerd en de handel bloeide weer op, vooral met Noord-Europa en Scandinavië, alsook de industrie, vooral de metaalindustrie vanwege de overvloedige aanwezigheid van water, en de productie van kleding. Het Saksische Lundunburg groeide uit tot een welvarende en goed georganiseerde stad, verdeeld in 20 wijken onder leiding van oudsten met o.a. ook gemeenschappen van Duitse en Franse handelaren. De Denen wilden Londen echter niet definitief opgeven en nieuwe Deense aanvallen in de 10e eeuw braken uiteindelijk het verzwakte Saksische leiderschap. Dit resulteerde wederom in een periode van Deense bezetting, maar leidde niet meer tot een nieuwe verwoesting van de herbouwde stad. De Saksen werden in 1016 gedwongen de Deense leider Canute als koning van Engeland te accepteren. Toen Canute’s zoon Harold in 1042 stierf ging de kroon weer over naar de Saksische Edward the Confessor.
Edward verplaatste het regeringscentrum van The City naar Thorney Island en realiseerde Westminster Abbey, zijn grootste project. Politiek en commercie werden daarmee voor altijd gescheiden door een bocht in de rivier. De handelaren konden zich nu ‘gescheiden’ van regering en gerechtshof volledig op hun eigen zaken gaan concentreren, een mate van ‘onafhankelijkheid’ die ze sindsdien altijd fel en met succes hebben verdedigd. Ook verdeelde hij de stad in nieuwe stadsdelen die de toekomst van de stad ten minste geografisch zouden bepalen.

Tragisch was dat Edward er kerstmis 1065 niet bij kon zijn toen de nieuwe Abbey werd ingewijd omdat hij te ziek was. Luttele weken later zou hij in het nieuwe gebouw worden begraven.
Na de dood van Edward ontstond er weer een dispuut met de Vikingen die inmiddels Noormannen waren geworden. Ze hadden in de tussentijd geleerd hun baarden te trimmen. Tegenover het verlies van hun woeste baarden stond hun winst van veel gebieden door heel Europa. Zo controleerden ze ook grote delen van het noorden en westen van het huidige Frankrijk. Ze beraamden een massale invasie van Engeland vanaf de Normandische kusten. Uit de slag bij Hastings kwam William the Conqueror – dat klonk gewoon beter dan Harold the Conqueror - als overwinnaar te voorschijn. Met zijn leger marcheerde hij door naar Londen. Hij brandde Southwark plat om zijn aankomst aan te kondigen en liet zich vervolgens kronen tot de nieuwe koning in Westminster, de Abbey van Edward, om er geen misverstand over te laten bestaan dat de nieuwe verovering en bezetting compleet waren. De Noormannen waren echter niet primair politieke veroveraars, uit op het stichten en besturen van een groot rijk, maar eerst en vooral handelaren; koning Willem gaf de inwoners van The City privileges en hield de handelaren zorgvuldig te vriend. In ruil voor belastingen konden zij hun onafhankelijkheid behouden. Hij liet in/bij de stadsmuren drie verdedigingstorens bouwen omdat hij de opstandige Londense en Engelse (boeren en arbeiders) bevolking wantrouwde, waaronder de White Tower (1076) in de oostelijke muur. Hiermee begon de geschiedenis van The Tower of London die meerdere keren bestormd en aangevallen zou worden, maar nooit veroverd. Ook introduceerde Willem in 1086 het Domesday Book, waarin omvang en bezit van alle gemeenschappen/buurten zorgvuldig werden gedocumenteerd. Alleen voor The City werd een uitzondering gemaakt.
Na 1154 toen de laatste Noorse koning Stephen stierf ging de troon over naar Henry II van het machtige huis van Plantagenet. Tot de machtsovername door de Tudordynastie zou het huis van Plantagenet twee en een halve eeuw de scepter zwaaien. Ook Henry II en zijn opvolgers gunden The City graag zijn onafhankelijkheid zo lang zij maar bereid waren hun oorlogen en bouwprojecten te financieren. Verder was Londen voortdurend in de ban van een machtsstrijd tussen de kerk, de koning en The City. Toen koning Richard (Leeuwenhart) I financiering nodig had voor zijn kruistocht gaf hij The City in ruil het recht op zelfbestuur. De eerst burgemeester van The City Henry Fitz Aylwin werd rond 1190 gekozen en benoemd. Richard’s opvolger John (‘Lackland’) die veel Engelse bezittingen in Frankrijk had verloren werd door de machtige stadsbaronnen gedwongen de belastingen te verlagen en moest in 1215 de Magna Charta van zijn zegel voorzien. Hiermee werd zijn koninklijke macht effectief beperkt. De burgemeester van The City was inmiddels een machtig man.
Zo ontstond het beeld van een ‘vrije stad’ met het regeringscentrum Westminster Palace vlak daarbuiten omringd door ‘onvrije’ dorpen en boerderijen. Een beeld dat lang bepalend zou blijven voor de verdere ontwikkeling van Londen. Hand in hand hiermee gaat het grote onderscheid tussen rijk en arm. In het middeleeuwse Londen leefden de rijke elite en de arme massa’s zij aan zij, een ander kenmerk van Londen door de eeuwen heen. Adel, baronnen en bisschoppen lieten schitterende optrekjes voor zichzelf bouwen.

Omliggende sloppenwijken werden gekenmerkt door slechte hygiënische omstandigheden en gezondheidszorg, ziekten, plagen, opstanden en geweldsuitbarstingen, ook tussen gilden/groepen onderling. Kerken en kloosters boden enige rust en organiseerden vormen van liefdadigheid. Tijdens de pestepidemie, de Zwarte Dood, die Londen in 1348 bereikte, stierf tweederde deel van de Londense bevolking. Exemplarisch voor de vele opstanden was de Boerenopstand van 1381 waarin 60000 mensen door de stad trokken onder leiding van Wat Tyler uit Kent en Jack Straw uit Sussex om hun grieven tegen een nieuwe belasting te luchten bij de koning. De massa sleurde de aartsbisschop van Canterbury uit The Tower en onthoofdde hem, brandde het Savoy Paleis op The Strand plat, opende de gevangenissen in Clerkenwell en recruteerde de gevangenen. Na het neerslaan van de opstand werden de opstandsleiders ter dood gebracht.

11.30 – 13.00 Wandeling naar St. Paul’s Cathedral en lunch
We lopen door The City langs de Bank of England en de Guildhall om St. Paul’s Cathedral uiteindelijk vanaf Fleet Street via Ludgate Circus en Ludgate Hill te benaderen. De naam Ludgate herinnert aan een van de vier machtige toegangspoorten in de muur rond het Romeinse Londinium. We lopen prachtig af op de formidabele koepel, een spectaculair uitzichtpunt, van de eerste protestantse kathedraal ter wereld die tussen 1675 en 1710 werd gebouwd op de top van Ludgate Hill door hofarchitect Sir Christopher Wren.
De City heeft sinds de deal met koning Richard Leeuwenhart in de 12e eeuw nog steeds zijn eigen min of meer hetzelfde gebleven vorm van zelfbestuur, zetelend in de Guildhall. Met een Lord als burgemeester, gekleed in bijzondere kostuums, gekozen door vrije ingezetenen en gildemeesters, en eigenaar van tweederde van de extreem welvarende ‘square mile’. De rest van Londen is verdeeld in 33 zeer uiteenlopende boroughs met nog steeds een aanzienlijke mate van autonomie.



  1   2   3   4


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina