Veilige thuis, gekenmerkt door liefde en geborgenheid



Dovnload 35.08 Kb.
Datum07.10.2016
Grootte35.08 Kb.
Wanneer ‘liefde’ toeslaat

Over geweld en onrecht in gezinnen

Het gezin verwijst voor velen naar een veilige thuis, gekenmerkt door liefde en geborgenheid. Dit beeld van het ideale gezin doet vele mensen dromen en verlangen. Feitelijk kan de ‘liefde’ in een gezinssituatie ook hard en pijnlijk zijn – ze kan letterlijk ‘toe-slaan’. Gezinnen zijn niet enkel plaatsen van liefde en tederheid, maar in bepaalde gevallen ook van geweld en onrecht.


Het is belangrijk dit thema bespreekbaar te maken. Huiselijk geweld durven zien en er iets aan doen (via therapie, politie, gerecht, opvoeding) is één stap, maar ook de ethische reflectie is belangrijk. Het gaat dan onder andere over de posities van dader, slachtoffer, omstander, over de schuld- en verantwoordelijkheidsvraag, een correcte beeldvorming en het doorbreken van vooroordelen, over de risico’s en de uitdaging van vergeving, over de rol van religie als legitimatie voor of bron van kracht tegen huiselijk geweld.

Er zijn vier centrale relatie-assen, waarbinnen geweld plaatsvindt. Een eerste as betreft ‘partnergeweld’, een tweede as behandelt ‘familiaal geweld tegen kinderen’, een derde as gaat over ‘oudergeweld’ (geweld tegen (groot)ouders en ouderen in familiale sfeer) en ten slotte komt familiaal geweld tussen kinderen, met name (stief)broers en (stief)zussen aan bod. Binnen deze vier assen wordt geweld in brede zin opgevat: het gaat over psychisch en emotioneel geweld en verwaarlozing, over fysiek en seksueel geweld.







“Als liefde toeslaat.”


Inleidend sprookje:


(Vlaamse sprookjes van Geert Van Istendael)
“Van Onze-Lieve-Heer, Sint-Pieter, de luiaard en het ijverig wijveke.”
Het was in de tijd dat Ons Heer en Sint-Pieter nog op de aarde rondliepen. In één keer waren ze de weg kwijt en ze konden zich met de beste wil van de wereld niet herinneren waar ze zich mislopen hadden. Wat nu gezongen?

‘Zie, daar ligt een man in de graskant’, zei Sint-Pieter.

Onze-Lieve-Heer zag het al van ver, die vent was te lui om adem te halen.

Sint-Pieter ging toch de weg vragen. Die kerel deed nog allengs de moeite niet om recht te staan. Hij ging zelfs niet zitten om te antwoorden. Hij antwoordde ook niet. Hij mummelde iets tussen zijn tanden en schudde eens slappekes met zijn arm.

‘Die is ook te lam om zijn gat op te heffen,’ zei Sint-Pieter tegen Ons Heer.

‘Nu weten we nog niks.’


Een eindeke verder zagen ze een vrouw die in haar deurgat zat te spinnen. Heel haar huizeke blonk van properteit, het was schoon om te zien.

‘Die zal de weg wel kennen,’ zei Sint-Pieter.

Jazeker, niet alleen kende ze de weg, dat ijverig wijveke, ze liep ook nog een heel stuk mee om toch maar zeker te zijn dat die twee vreemde heren met hun baard niet verkeerd zouden afslaan.

Of ze de man kende die in de graskent lag? Ha, die leegaard, hoe zou ze die niet kennen! Ze was er al jaren mee getrouwd. Ze had er anders precies niet veel last van, van zijn vadsigheid.

Bij het eerste kruispunt ging ze terug. Ze moest de vloer nog schuren en het eten op het vuur zetten.

‘Kunt ge daar nu aan uit?’ vroeg Sint-Pieter aan Ons Heer, ‘dat wijveke dat werkt van ’s morgens tot ’s avonds en dat is dan getrouwd met zo’n vadsig stuk?’

‘Dat ziet ge toch overal’, zei Onze-Lieve-Heer,’zo’n luierik doet in zijn leven juist één ding: trouwen met een wijf vol ijver. Iemand moet toch het werk doen, zegt hij dan, en doen we het getweeën, dan lopen we elkander voor de voeten.’

‘Waar verdienen ze het, waar verdienen ze het,’ foeterde Sint-Pieter.

‘Wie?’ vroeg Ons Heer, ‘die vrouw of die man?’

En ze stapten voort. Ze kenden nu de weg.




Bespreking:
Wat vertelt dit sprookje over de verhoudingen in dit gezin?

Hoe is de rolverdeling in de meeste gezinnen?


Hoe liggen de machtsverhoudingen in dit gezin?

Wie is deze man ten opzichte van deze vrouw en omgekeerd?

Wat verwacht jij van je toekomstige gezin?




Echte mannen slaan niet

Bond zonder Naam pakte uit met het rapport ,,Een Titanic vol kinderen'', dat huiselijk geweld op de korrel nam. Treffend beeld, dat zinkende schip: zoals het orkest doorspeelde, zo kijken velen de andere kant uit als het in een gezin minder goed gaat.
Geen makkelijk onderwerp, geweld binnen gezinnen. Want wat achter gesloten deuren gebeurt, behoort tot onze privacy en die is voor velen heilig1. Daar bemoei je je niet mee. Niet dat we een Big Brother-samenleving willen, waarin buren elkaar zitten te begluren en kinderen hun ouders bij de minste aanleiding van een misdrijf kunnen beschuldigen.

Maar nu is de slinger te veel doorgeslagen naar de andere kant. Zelfs vrouwen die geweld door hun partner aan de politie melden, worden vaak zonder gevolg terug naar huis gestuurd. “ Ach, madammeke, dat is nu al de vierde keer. Of er wordt wel een pv opgemaakt, maar daarna wordt de klacht geseponeerd. Geweld binnen gezinnen wordt niet ernstig genomen.

Tja, zegt de Antwerpse politiecommissaris Piet De Brouwer, ,,niet alleen de politie seponeert zulke zaken. Ook de buren en de hele samenleving doen dat. Als iemand op straat in elkaar geslagen wordt, spreekt iedereen er schande van en moet er direct meer blauw op straat. Maar thuis? Dan heb je het toch zeker zelf gezocht!''

Nochtans komt geweld veel vaker thuis voor, dan elders. Volgens de meest optimistische studies en schattingen treft het één gezin op de vijf. Soms wordt alleen de partner geslagen, soms de kinderen, vaak allebei. Atlas wil ook aandacht hebben voor de kinderen die ,,slechts'' getuige zijn, die toekijken wat hun moeder wordt aangedaan. Ook zij lopen schade op2.




Experts als strafpleiter Jef Vermassen, de kinderpsychiaters Dirk Deboutte en Peter Adriaenssens en jeugdrechter Brigitte Hänsch scharen zich achter het initiatief. Ze willen zoeken naar nieuwe manieren om huiselijk geweld zichtbaar en bespreekbaar te maken, en er concrete oplossingen voor te bieden.

Die moeten er onder meer komen door een grotere samenwerking tussen alle betrokkenen, ordehandhavers en hulpverleners. Dejonckheere geeft het voorbeeld van een man die bij De Stobbe bekend is, omdat nu al zijn derde vrouw op rij, telkens met kinderen, wegens huiselijk geweld van hem wegvlucht. ,,Wij mogen telkens de slachtoffers opvangen. Maar wie doet iets met de dader? Voorlopig niemand. Of die vrouw die nu al voor de derde rechter moet verschijnen omdat ze haar kind niet naar de vader wil sturen, om redenen die wij goed begrijpen. Maar tot nog toe vangt ze telkens bot3.''

En dan is er nog het kind van twaalf dat op school heeft verteld dat er thuis wat mis is, maar daar geen gehoor vindt. ,,Dat kind kreeg enkel het telefoonnummer van het Vertrouwenscentrum mee. Onze samenleving heeft die problematiek helemaal gemedicaliseerd en geprofessionaliseerd. Onze stelling is dat het probleem van huiselijk geweld moet worden teruggegeven aan de samenleving.4 We moeten er met z'n allen weer bekommerd om durven zijn.''
***
IN de Amerikaanse stad Seattle hebben ze tien jaar geleden gekozen voor een ,,coordinated community answer'', een systeem van wetten dat het probleem van huiselijk geweld globaal wil aanpakken. Bij elke melding wordt een uitvoerig proces-verbaal opgemaakt en de ,,daders'' worden ook meteen uit hun huis gehaald om de ,,slachtoffers'' tijdelijk rust te bieden. Daders worden aan verplichte therapieën onderworpen, waar ze leren dat er andere manieren zijn om hun mannelijkheid te bewijzen.

,,Je moet op alle fronten tegelijk werken'' zegt Seth Ellner, die in Seattle zowel met kind-slachtoffers als met daders werkt. ,,De enige interventies die echt succesvol blijken, zijn die waar alle diensten en hulpverleners samenwerken.''


Door de gewijzigde wetgeving, zijn de inwoners van Seattle zich ook meer bewust geworden van het probleem. Zo verwittigden restaurantbezoekers de politie toen ze buiten op de parking zagen hoe een jongeman dreigend op een meisje af stapte en haar min of meer terug in de auto dwong. Zouden Belgen in zo'n geval ook naar de politie stappen, als er geen klappen worden uitgedeeld?

,,Het ging er luidruchtig aan toe'', zegt Seth. ,,En de houding van de jongen was erg bedreigend. De rechter oordeelde hem schuldig aan minstens drie misdrijven en stuurde hem naar ons toe. Het ironische was dat de feiten op de parking voor Ramon maar peanuts waren. Een paar dagen eerder had hij zijn meisje thuis tegen de muur geslagen, omdat hij erg jaloers was. Maar toen waren er geen getuigen bij en het meisje had ook geen klacht ingediend.''

De jongeman bleef twee jaar lang wekelijks naar de therapie komen, zegt Seth, waar hij leerde dat er andere manieren zijn om je mannelijkheid te bewijzen.5 Echte mannen hoeven niet altijd de sterkste te zijn of de baas over anderen te spelen. Echte mannen hebben leren geloven dat mannen en vrouwen gelijk zijn6: hoe meer gelijkheid, hoe minder geweld.

Marleen Dejonckheere wil het systeem van Seattle niet blindelings naar België halen, als dat al zou kunnen, maar ziet wel veel in het werken met daders van huiselijk geweld: ,,Wij hebben enkel programma's voor daders van seksueel geweld.''







1 Wat denk je over de stelling “achter gesloten deuren heeft niemand zaken met wat er gebeurt.”


2 Welke schade kunnen kinderen oplopen?


3 Krijgen kinderen voldoende inspraak in het gezin en in de rechtbank?



4

 Wat maakt het zo moeilijk om als buitenstaander voldoende hulp te bieden aan jongeren?



5 Wat lijkt jou het moeilijkste binnen een relatie?
Welke rol speelt communicatie ?
Kan je via goede communicatie geweld tegen houden?

Hoe verloopt goede communicatie?

Oefen je in gesprekstechniek. Zo vertel je bij een discussie : “Ik voel me … wanneer …; Herhaal wat je begrepen hebt: “Bedoel je dat…”

Verval niet in jij-boodschappen.



6 Vergelijk met de visie op de man-vrouw relatie in de scheppingsverhalen uit de pentateuch.






De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2016
stuur bericht

    Hoofdpagina