Verhalen voor het vak cultuurbeschouwing



Dovnload 40.22 Kb.
Datum17.08.2016
Grootte40.22 Kb.
1VERHALEN VOOR HET VAK CULTUURBESCHOUWING
In het Steinerleerplan wordt normaliter het volgende schema gehanteerd:

1e klas: sprookjes

2e klas: fabels en heiligenlegenden

3e klas: Bijbelverhalen (Oude Testament)

4e klas: Noorse en Germaanse mythologie

5e klas: Indische, Mesopotamische, Egyptische en Griekse mythologie

6e klas: Romeinse en middeleeuwse verhalen.
Mag daarvan afgeweken worden?

1. Steiner was zelf niet eenduidig over welke verhalen in welke klas aan bod moesten komen. In zijn lijst ontbreken ook heel wat vertelmogelijkheden, zoals bijvoorbeeld de verhalen uit de wereldliteratuur en de plaatsgebonden legenden.


2. Het leerplan is een richtlijn, geen wet. Als de verhalen in de loop van de lagere school aan bod komen is het leerplan gevolgd. De opdeling per klas moet niet restrictief gevolgd. Je moet wel rekening houden met de leeftijd en de ontwikkeling van de kinderen. Zo vertel je geen Griekse mythologie in de eerste klas en vertel je niet uitsluitend sprookjes in een zesde klas.
3. In een lagere school met 2 combinatieklassen kan je bijvoorbeeld volgend schema hanteren:

1e, 2e en 3e klas samen: sprookjes, legenden en Bijbelverhalen

4e, 5e en 6e klas samen: Noorse, Germaanse, Indische, Mesopotamische, Egyptische en Griekse mythologie en Romeinse en middeleeuwse verhalen.

OPMERKINGEN:

De Bijbelverhalen zijn niet zo geschikt voor eersteklassers.

De verhalenstof wordt hier gespreid over 3 schooljaren. In combinatieklas 1-2-3 zou je het ene jaar sprookjes kunnen vertellen, het tweede jaar fabels en legenden en het derde jaar Bijbelverhalen. Maar dat is geen optie. Je moet dus elk schooljaar een keuze maken uit de drie verhalencycli, wat tot versnippering leidt. In de combinatieklas 4-5-6 kan je wél elk jaar een andere reeks verhalen nemen en zo in de loop van 3 schooljaren alles aan bod laten komen.


3. In een lagere school met 3 combinatieklassen kan je bijvoorbeeld volgend schema aanhouden:

1e en 2e klas samen: sprookjes, fabels en heiligenlegenden

3e en 4e klas samen: Bijbelverhalen

5e en 6e klas samen: Noorse, Germaanse, Indische, Mesopotamische, Egyptische en Griekse mythologie en Romeinse en middeleeuwse verhalen.

OPMERKINGEN:

Dit is een heel geschikte oplossing voor combinatieklassen 3-4 en 5-6.

In combinatieklas 1-2 kan het een goede oplossing zijn als de sprookjes en de heiligenlegenden verteld worden in de verteluren en de fabels in bijvoorbeeld taalperiodes aan bod komen.

Pedagogisch gezien is dit ook de beste oplossing omdat de inhoud van de verhalen het best met de leeftijd van de kinderen overeenkomt.

Een nadeel is dat 3e en 4e klas twee schooljaren lang verhalen krijgen uit de Bijbel: er zijn niet genoeg geschikte Bijbelverhalen daarvoor. Voor deze groep moeten er andere verhalen toegevoegd worden. Die verhalen komen dan uit plaatsgebonden legenden en uit de wereldliteratuur. Zie de lijst van verhalen verderop. Waarom geen verhalen uit de Noorse en Germaanse mythologie voor deze groep? Omdat deze verhalen niet geschikt zijn voor kinderen van een 3e klas.

De verhalenstof voor 5e en 6e klas is zéér uitgebreid en dwingt tot het maken van een keuze uit het aanbod. Zie de lijst van verhalen verderop.


4. In een lagere school met 2 combinatieklassen kan het voorgaande schema gehanteerd worden als de verteluren in de twee combinatieklassen op hetzelfde uur gehouden worden. De kinderen van 3e en 4e klas komen dan samen in een aparte vertelruimte of –hoek. Een 3e verteller is dan ook noodzakelijk (extra leerkracht of ouder). Dit is de meest wenselijke oplossing, zowel praktisch als pedagogisch.

Een andere oplossing is om tijdens de middagpauze te vertellen. Dan kan 1 leerkracht op de speelplaats blijven, terwijl de andere vertelt aan een groep van 2 klassen (3+4 of 5+6). Het nadeel is dat niet alle kinderen dan samen spelen.


5. Het ideale vertelschema ziet er dan zo uit:

1 + 2: sprookjes en heiligenlegenden in het verteluur. Fabels in taalperioden.

3 + 4: Bijbelverhalen, legenden en wereldliteratuur.

5 + 6: Noorse, Germaanse, Indische, Mesopotamische, Egyptische en Griekse

mythologie en Romeinse en middeleeuwse verhalen.
LIJST VAN VERHALEN

Er kunnen in de loop van een schooljaar ongeveer 60 verhalen verteld worden. Sommige verhalen kunnen over 2 of meer verteluren gespreid worden.
Groep 1+2: Sprookjes van Grimm

De kikkerkoning

Het kindje van Maria

De wolf en de zeven geitjes

De trouwe Johannes

De goede ruil

De wonderlijke speelman

De twaalf broeders

De jongen die op reis ging om het griezelen te leren (kan ook in 3e-4e klas)

Broertje en zusje

Raponsje

De drie spinsters

De drie mannetjes in het bos

Hans en Grietje

De witte slang

De drie slangenbladeren

Van de visser en zijn vrouw

Het dappere snijdertje

Assepoester

Het raadsel

De zeven raven

Vrouw Holle

Roodkapje

De Bremer standsmuzikanten

De drie gouden haren van de duivel

Het meisje zonder handen

De drie talen

Tafeltje dek je, ezeltje strek je

Klein Duimpje

De dood als peter

De kaboutertjes

De roverbruidegom

Vleerkens vogel

Klein Duimpje de wereld in

Van de wakelboom

De oude sultan

De peetoom

De zes zwanen

Bontepels

De twaalf jagers

De gauwdief en zijn meester

Jorinde en Joringel

De drie gelukskinderen

Met z’n zessen de wereld door

Doornroosje

Vondevogel

Koning Merelbaard (Lijsterbaard)

Sneeuwwitje

De ransel, het hoedje en het hoorntje

Repelsteeltje

Roland

De gouden vogel



De hond en de mus

Jan en Grietje

De twee broeders (in 2 of 3 afleveringen vertellen)

Boertjes


De bijenkoningin

De drie veren

De gouden gans

De anjelier

Slimme grietje

De dood van het hennetje

Vrolijke Frans

Jan de tuitelaar

De gouden kinderen

De arme en de rijke

Het zingende springende leeuwerikje

De jonge reus

Het aardmannetje

De raaf


Het slimme boerenmeisje

De oude Hildebrand

De koning van de gouden berg

De drie vogeltjes

De ganzenhoedster

Het levenswater

De geest in de fles

De broer van de duivel

De bereman

Het winterkoninkje en de beer

Dokter alwetend

De zoete pap

De wijze lieden

Speelhans

De twee zwervers

De arme molenaarsknecht en het katje

De jood in de doornstruik

Hans mijn egel

De geleerde jager

De beide koningskinderen

Het blauwe licht

De zeven Zwaben

Het snuggere snijdertje

De toversla

Het oudje in het bos

De drie gebroeders

De prins die nergens bang voor was

De duivel en zijn grootmoeder

De trouwe Ferdinand en de ontrouwe Ferdinand

De ijzeren kachel

De luie spinster

De drie arbeiders

Eenoogje, tweeoogje, drieoogje

De mooie pieternelletje en pief paf polleken

De stukgedanste schoentjes

De vier volleerde broers

De witte bruid en de zwarte bruid

De zes dienaars

De wilde man

Het lammetje en het visje

De drie zwarte prinsessen

Sesam, open u

Het ezeltje

De raap


De sterrendaalder

De vogel Grijp

Sneeuwwitje en Rozerood

De glazen kist

Het winterkoninkje

Sterke Hans

Meester Priem

Het ganzenhoedstertje bij de bron

De waternimf

De geschenken van de aardmannetjes

De reus en de kleermaker

De arme jongen in het graf

De ware bruid

De haas en de egel

Het boshuis

De klos, de schietspoel en de naald

De zeeslak

De meesterdief

De trommelslager

De grafheuvel

De oude Rinkrank

De kristallen bol

Jonkvrouw Maleen

De laarzen van buffelleer

Sprookjes van moeder de gans (een selectie eruit)

Andere sprookjes (een selectie maken bv uit Vlaamse sprookjes, Engelse sprookjes, Russische sprookjes enz.)

Fabels van Aesopus (cfr de la Fontaine, maar zonder zedenles op het eind van het verhaal)

Heiligenlegenden: Michaël en Lucifer

Franciscus

Sint-Maarten

Sinterklaas (verschillende legenden)

Christuslegenden (Selma Lagerlöf) (verschillende verhalen)

Driekoningen

Hiëronymus

Joris

Christoffel (Christoforus)



Sint-Jan de Doper (verschillende verhalen)

Hubertus


Antonius

Groep 3+4 De verhalen spreiden over 2 schooljaren.



Ervoor zorgen dat in elk schooljaar een aantal verhalen uit de wereldliteratuur , een aantal legenden, een aantal literaire sprookjes, een aantal Bijbelverhalen zitten. Dus bijvoorbeeld niet alle Bijbelverhalen binnen 1 schooljaar vertellen.
Verhalen uit de wereldliteratuur

Tijl Uilenspiegel

De Vierde Koning

Scheppingsverhalen uit alle windstreken

Ali Baba en de veertig rovers (fragmenten)

Het monster van Loch Ness

Sint Brandaan en de zeekat

De jongen die katten tekende

Spiegel sluit een koop af

De feniks en de eenhoorn

Mina en Clementina

De prins en de drie hazewinden

Dick Wittington en zijn kat

Moby Dick

Baron von Munchhausen

Aladin en de wonderlamp

Robin Hood

Reinaart de vos

Heer Halewijn

Antigoon en Brabo

Willem Tell

Robinson Crusoë

Gulliver’s reizen (enkele fragmenten)

Pinokkio

Sindbad de zeeman (enkele fragmenten)

Robert de duivel

Peronnik

Roeland


De vier heemskinderen

Don Quijote (beperkte keuze)

Literaire sprookjes

De keizer en de nachtegaal

Sint Hieronymus en de leeuw (indien nog niet verteld in 1e of 2e klas)

Arthur Rackham sprookjesboek (een keuze maken)

Sprookjes van Andersen (een keuze eruit)

Sprookjes van Hauff (een keuze maken)


Plaatsgebonden sagen en legenden

De ondergang van Westerschouwen

Het vrouwtje van Stavoren

De Vliegende Hollander

De droom van een Koningszoon

Piet Hein

Het snelste hondenspan van Gelderland

Bruno’s laatste redding

De rattenvanger van Hamelen

Joodse legenden (een keuze maken)

Europese volksverhalen (een keuze maken)

Volkssprookjes en legenden uit Ierland (een keuze maken)

Sagen van Grimm (een keuze maken)

Van reuzen en mensen (een keuze maken)

Nello en Patrasj (Antwerps verhaal)

Lange Wapper (Antwerpse legenden)

Jan zonder Vrees (Antwerpse legenden)

Bijbel (als overgang naar de mythologie in 4e, 5e en 6e klas)

Het scheppingsverhaal

Adam en Eva

Kain en Abel

Noach


Toren van Babel

Abraham (1 of 2 of 3verhalen)

Isaäk (1 of 2 verhalen)

Esau en Jakob (1, 2 of 3 verhalen)

Jozef (zoon van Jakob) (1, 2 of 3 verhalen)

Mozes (1, 2 of 3 verhalen)

Joshua

Samson ( = Simson)



David (1, 2 of 3 verhalen)

Salomon: tempelbouw

Salomon: koningin van Sheba

Profeet Elia (Elias)

Tobias (1 of 2 verhalen)

Job


Jonas

Daniël (1 of 2 verhalen)

De legende van Salomo’s tempel

Christuslegenden (Selma Lagerlöf) (indien nog niet verteld in 1+2)

Het Nieuwe Testament (een beperkte keuze maken uit het leven van Jezus)
Groep 5+6: De verhalen spreiden over 2 schooljaren.

In 1 schooljaar de Indische mythologie (enkele verhalen), de Mesopotamische mythologie (Gilgamesj), de Egyptische mythologie,(Osiris), de Noorse en Germaanse mythologie, de Keltische en Finse verhalen. En een deel Griekse mythologie. In het 2e schooljaar: vervolg van de Griekse mythologie, de Romeinse verhalen en middeleeuwse verhalen.

Indische verhalen

Manu

Ganges


De 7 rishi’s en het sterrenbeeld Wagen

Boeddha (in verschillende afleveringen)


Mesopotamië

Gilgamesj (in verschillende afleveringen)


Egyptische mythologie

Osirismythe


Noorse mythologie:

Koning Gylfi

Ymir en Audumla

Yggdrasil

De mede van Suttung

Loki’s geschenken

De muur om Asgard

De kinderen van Loki

Freyr

De appels van Idun



De ketel van Hymir

De hamer van Thor

Utgaard-Loki

Hrungnir


Heimdal

De dood van Baldur

De straf van Loki

Ragnarok
Keltische mythen en epen

De drakenmythe

De kinderen van Lir

Kilhuch en Olwen

Deirdriu
Finse epos

Kalevala (fragmenten)
Griekse mythen en sagen

Prometheus

Persephone

Deucalion en Pyrrha

Io en Zeus (kan ook in rekenperiode 6e kals verteld worden)

Europa


Cadmus

Actaeon


Phaeton

Perseus


Philemon en Baucis

Daphne


Tantalus

Arachne


Niobe

Sisyphus


Castor en Pollux

Orpheus


Meleager

Atalante


Ceyx en Alcyone

Midas


Daedalus en Icarus

Ion


Heracles

Argonauten

Theseus

Oedipus


De Trojaanse oorlog

De Tantaliden

Odysseus
Romeinse sagen

Aeneas


Romulus en Remus

De Sabijnse maagdenroof

Tarpeia

Horatii en Curiatii



Tarquinius Priscus

Gabii


De Sibyllijnse boeken

Lucretia


Horatius Cocles

Mucius Scaevola

Cloelia

De plebejers op de Heilige Berg



Coriolanus

Verginia


De schoolmeester van Falerii

Praetextus

Manlius

De dronken fluitspelers



Camillus

De ganzen van het Capitool

Publius Decius Mus

Pyrrhus


Hannibal

Scipio


Middeleeuwse sagen

Volsungsage

Parzival en Lohengrin

Koning Arthur

Tristan en Isolde

Floris ende Blancefloer

Karel ende Elegast

Tijl Uilenspiegel (indien niet verteld in 3e en 4e klas)



Reinaard de vos (indien niet verteld in 3e en 4e klas)

Keizer Karel



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina