Versie 12 februari 2017, 425. 909 woorden Versie 5 maart 2016, 422. 200 woorden



Dovnload 14.69 Mb.
Pagina6/147
Datum06.12.2017
Grootte14.69 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   147

Templarius Tempelier

Terrigena Autochtoon, ingezetene, inboorling

Terminaris Termijnbroeder

Testamentarius Executeur-testamentair

Testator, testatrix Erflater, erflaatster

Testis Getuige

Testudinarius Luitspeler, luitenmaker

Textor Wever

Textor heteromalli Fluweelwever

Textor laneorum Wolwever

Textor lineorum, Linnenwever

Textor tapitorum Linnenwever

Textor tibiali(on)um Kousenmaker

Textrix Weefster

Theologus Godgeleerde, theoloog, priester

Theosophus Theosoof

Themelicus/thymelicus Toneelspeler, operazanger

Thesaurarius Schatmeester

Tibiarius Pijpenmaker, fluitenmaker

Tibicen Fluitspeler, pijper

Tignarius faber Timmerman

Tinctor Verver

Tinulator Speelmans

Tixolinator Tolheffer, tollenaar

Tomeator, tomio Houtdraaier

Tonsor Barbier

Tonsor panni Lakenscheerder

Topographus Topograaf, geograaf

Tormentarius Kanonnier, artillerist

Tornarius Draaier, writer

Tornator Writer, draaier, pottenbakker

Toxicator Gifmenger

Tractator Schriftgeleerde

Traditor Leraar

Trapezeta/trapezita Wisselaar, bankier

Triparius Pensbereider

Tritici messor Korenmaaier

Tritor Dorser

Triumphator Overwinnaar

Trot(t)arius Koerier

Trutan(n)us Landloper

Tubicen Trompetter

Tunnarius Kuiper

Turbator Oproerkraaier, rebel

Tutor Voogd, momber

Tympanator, tympanista Trommelaar, tamboer, paukenist

Typographus Boekdrukker

Typotheta Letterzetter

Tyropola Kaashandelaar

Unguentarius Parfummaker, zalfmaker, balsemmaker

Urbanus, urbicus Kastelein, poorter

Urbicola Burger, poorter

Urbicus Poorter

Urinator Duiker

Usuarius Hij die zakelijk recht van gebruik heeft, cijnsnemer, woekeraar

Usufructuarius Vruchtgebruiker

Utriusque juris doctor Doctor in zowel het kerkelijke als het wereldlijk recht

Utriusque juris magister Meester in zowel het kerkelijke als het wereldlijk recht

Uxor Echtgenote

Vaccarum pastrix Koeherderin

Vadius Borg

Vagabundus Landloper, vagebond

Vaginator Schedemaker

Valvarius Portier, poortwachter

Vasarum ligator Vatenmaker, kuiper

Vascicularius Vatenmaker, kuiper

Vasallus Vazal, leenman

Vascularius Kuiper

Vassallus Vazal, leenman

Vavassor Vazal

Vectigalium praefectus Belastingontvanger

Vector Voerman

Venator Jager

Venditor Verkoper, koopman

Venditor farinae Meelhandelaar, meelverkoper

Veneficus Gifmenger

Verbi divini minister Dienaar van het goddelijk woord, predikant

Veredarius Bode, koerier

Vernaculus Knecht, slaaf

Ver(n)ula Lijfeigene, slaaf, knecht

Vespillo Doodgraver, lijkbidder; ook: grafschender

Vestiarius, vestiaria Kleding-waarder/waarster (broeder/non belast met de zorg voor kloosterkleding)

Vestimentarius Lapper, versteller, reparateur

Vestium formator Kleermaker

Veteramentarius Uitdrager

Veteramentarius aerarius Ketellapper

Veteramentarius sutor Lapper, versteller, reparateur

Veteranus Veteraan

Veterinarius Dierenarts

Vexillarius Vaandrig, vaandeldrager

Vexillifer Vaandrig , vaandeldrager

Viator Reiziger

Vicanus Bewoner van een vicus, dorpsbewoner

Vicarius Pastoor, vicaris, stadhouder, plaatsvervanger

Vicessor Plaatsvervanger

Vicinans Buurman

Vicinus Buur

Viduus, vidua Weduwnaar, weduwe

Viego Vlechter

Vietor Vlechter

Vigil(arius) Wachter

Vigiles (mv.) Brandweer

Villacus Beheerder van landgoed

Villana Dorpsbewoonster, boerin

Villanus Dorpsbewoner, boer

Villica Pachtster,

Villicus Pachter, meier

Vinarius Wijnverkoper

Vinator Wijntapper

Vinctor Vatenmaker, kuiper, emmermaker

Vindemiator Druivenplukker

Vinearius Wijngaardenier

Vineator Wijngaardenier

Vinetarius Wijnverkoper

Vini adusti faber Brandewijnstoker

Vinitor Wijntapper

Virgifer Roeddrager, deurwaarder

Virgo Maagd, jongedochter

Virgo devota Geestelijke dochter, kwezel

Virgulator Bezembinder, bezemer

Visitator Keurmeester, inspecteur, ijkmeester

Visor Ooggetuige

Vistelator Fluitspeler, speelman

Vitisator Wijnbouwer, wijngaardenier

Vitor Vlechter

Vitrarius Glazenmaker

Vitriarius Glazenmaker

Vitriator Glazenmaker

Vitricus Ouderling

Vitrifex Glazenmaker

Vitrifactor Glazenmaker

Vitripictor Glasschilder

Wadiator Executeur testamentair, voogd

Warantor Borg

Warantus Borg

Xenodochii magister Beheerder van pelgrimshuis

Xenodochus, xenodochii quaestor Verpleger in pelgrimshuis/ziekenhuis

Xylocopus Timmerman

Zelator Zeloot, ijveraar

Zonarius Gordel- of zadelmaker

Zytopoeus, zytopepta Bierbrouwer, brouwer

Aanlegger Eiser

Aanspraak Eis

Accorderen Instemmen

Adiudikatie Toewijzen, ten gunste van iemand beslissen

Admediatie Toelaten, toestemmen, dulden

Admissie Toelating tot de uitoefening van een beroep of functie

Admitteren Toelaten

Admodiatie Heffing van een verbruiksbelasting

Afdoender Vilder

Aggreatie Toestemming

Alinge Geheel

Ampliatie Aanvulling van een verordening; aanvulling van een inventaris of boedelbeschrijving

Appel Beroep op een hogere rechter

Appliceren Toe- of aanbrengen

Appointement Beschikking, genoteerd in de kantlijn van een verzoekschrift, rechtelijke beschikking op een verzoek of rekest

Apprehenderen Arresteren, aanhouden.

Apprehensie Bevel om iemand in hechtenis te nemen

Approberen Goedkeuren

Arbitrale correctie Vervolging door een gerecht

Arrest Beslaglegging op personen of goederen; als uitvoering van een vonnis of als middel tot bewaring van een recht

Assumptie Toevoeging (bijvoorbeeld van een medevoogd)

Attestant Getuige

Attestatie Schriftelijke verklaring,

Autorisatie Toestemming, machtiging

Bannissement Verbanning

Becroont Beklaagd

Besetting Beslaglegging van goederen

Beteren Schadeloos stellen

Bezwaren Iemand beschuldigen; iemand verplichtingen opleggen

Breukengericht Rechtelijke instantie voor overtredingen

Broke, broeke Misdrijf

Buijten pijn en banden Zonder toepassing van foltering

Calengieren Opeisen, in rechte vorderen; (minder vaak) beschuldigen

Calis Zwerver

Calisregister Register van vreemdelingen

Capitaal delict Misdrijf waarop de doodstraf stond

Cautie Het stellen van zekerheid in persoon of goederen tot nakoming van een verplichting

Certificatie Schriftelijke verklaring

Citatie Dagvaarding

Civiele rol Register van civiele zaken door de griffier wordt bijgehouden

Compareren Verschijnen in een vergadering of rechtszaak

Complicen Samenzweerders.

Condemnatio Veroordeling

Confessiën Bekentenissen

Confinement Hechtenis

Consientie Geweten

Contraventeur Overtreder

Coorde, met de, gestraft Opgehangen, galg

Coram Voor, in tegenwoordigheid van

Criminele rol Register van criminele zaken, dat bij elk gerecht door de griffier wordt bijgehouden

Culpabel Schuldig

Dagement Dagvaarding

Declaratie, declaratoir Verklaring

Decreet Bevelsuitvaardiging

Deductie Vertoogschrift, geschrift waarin verhaal van de zaak wordt gedaan.

Denunceren Aanwijzen, bekendmaken

Deponent Getuige, iemand die een verklaring aflegt

Ding Geding, rechtzaak; ook rechtbank

Dissolutie Ontbinding

Dupliek Tweede verweer van de gedaagde, reactie op repliek van de eiser

Edictale Citatie dagvaarding

Eerentfeste Edelachtbare

Effectueren Uitvoeren

Egyptenaren Vreemdelingen, buitenlanders

Eremijt Heremiet, Kluizenaar

Euveldaden Misdaden of wandaden

Exceptie Uitzondering, verweermiddel voor het gerecht, bestaande in het aanvoeren van een grond van niet ontvankelijkheid

Exculpator Schuldvrijpleiter

Exhiberen Stellen, tonen

Expediris ten acte precedentis. Behandeld, beschreven in voorgaand artikel.

Expedivit le Precedentibus Zie het voorgaande.

Exploit Aanzegging van een deurwaarder van een vonnis etcetera

Exsecutie Uitvoering

Extract Uittreksel

Forfait Misdaad

Fugitief Voortvluchtig

Furnissement Uittreksel uit de criminele rol met een opsomming van de dagvaardingen

Gearresteerd Vastgesteld

Gedetineerde Gevangene

Generaal Algemeen

Gesnor Gespuis

Glossen Verklarende aantekeningen

Heerlijkheid Het overheidsgezag dat uitgeoefend werd over een bepaald gebied

Hoofdgeld Hoofdsom, kapitaal

Hoog Moogende Heeren Aanhef, titel van de leden van de Staten Generaal.

Ignorantie Onbekendheid, onwetendheid

Impetrant Degene die een eis of verzoek rechterlijk krijgt toegewezen; eiser

Imploreren. Onderzoek

In cas van. In het geval, indien

Incarceratie In hechtenisneming

Indecis Onbepaald

Indignatie Ongenade

Informatie preparatoir Voorbereidend onderzoek

Infractie Overtreding

Injurie Onrecht

Inpetreren Verkrijgen

Insinuatie Gerechtelijke aanzegging

Intendit Eis, strafvordering

Interdictie Gerechtelijk verbod

Interlocutoir Vonnis tussentijds vonnis

Interrogatie Interrogatorium gerechtelijke afvraging; lijst van vraagpunten

Interrogatoriënboeken Bevatten aan gevangen afgenomen verhoren

Interrogeren Ondervragen

Judicio Extraordinario Rechtsgang extraordinair

Legaat Beschikking in een testament dat sommige goederen of geldsommen aan bepaalde personen of instellingen worden toegekend

Liquidatie Afwikkeling

Luitenant-Drossaard Vervulde onder andere de rol van openbaar aanklager

Mandement Bevelschrift

Memorie Geschrift waarin de feiten op juridische gronden worden beoordeeld

Memorie Geschreven stuk waarin bepaalde zaken worden behandeld bijvoorbeeld opsomming, beschrijving, ookwel geschrift waarin de feiten op juridische gronden worden beoordeeld

Minuut Concept of klad van een akte

Misthoff Mestvaalt

Moijer Moeder

Momber Voogd

Municipaal Gemeenten

Munimenten Bijlagen

Naarkoop, naasten Recht om bij verkoop door de eigenaar het goed tegen een bedongen prijs over te nemen

Nomine Uit naam van

Nomine officii Uit hoofde van zijn ambt

Ontzetten Zich tegen het arrest verzetten, tegenovergestelde van bezetten

Opleggen Aanhangig maken

Ordoneren en statueren Bevelen en vaststellen

Ordonnantie Regeling

Overgreep Diefstal

Pene Boete, straf, poena

Perpetreren Uitvoeren, gebeuren.

Persisteren Volhouden, verharden

Persuaderen Overtuigen

Plakkaten Wetten, verordeningen van overheidswege.

Plat uijt Stellig

Poene, op Straffe, op

Praeadvies Advies van een rechtsgeleerde

Preparatoir Voorbereidend verhoor op vraagpunten

Procederen Uitspreken

Procuratie Volmacht, lastgeving, mandaat, krachtens welke en advocaat of procureur voor een cliënt optreedt

Protocol Register van minuten van akten

Quibus prelectis persistit et signarit Na voorlezing, onderschreven en ondertekend

Quod Attestamur Wordt bevestigd door

Relatieven Bijlagen

Relaxatie Ontslag uit hechtenis

Remonstrantie Betoog

Rendant Hij die verplicht is tot rekening en verantwoording

Renunciatie Afstand doen van rechten, bijvoorbeeld een erfenis

Renuncieren Afzien van

Renvooi Verwijzing van de zaak naar de bevoegde rechter

Request Verzoek

Requisitie Inleiding om tot een eis te komen of vaststelling van feiten

Requisitoir Inleidende rede om tot de eis te komen

Reskriptie Antwoord, wederschrift, schriftelijke beantwoording

Responsiven Vragen

Retireren Terug- of wegtrekken

Rol Register van te behandelen rechtszaken

Rupliek Antwoord van de eiser op eerste verweer gedaagde

Sabbatis Zaterdag

Scabinus Schepen

Scherp examen Ondervraging met gebruik van foltering

Scherprechter Beul, persoon die belast met het uitvoeren van de tortuur en het voltrekken der lijf- en doodstraffen

Schout Plaatsvervanger van de heer van een gebied als voorzitter van de schepenbank. Zijn voornaamste taak was handhaving van de openbare orde en de rechtspraak.

Schout Bestuursambtenaar, hoofd van gerecht en politie, zie drossaard

Sententie Gerechtelijke uitspraak, vonnis

Solutieën Nadere ophelderingen

Spaansche Inwoners van het voormalig Spaanse, nu Oostenrijkse deel der Landen van Overmaze

Stocke Gevangenis

Submissie Verzoek van verdachte om zonder nader onderzoek vonnis te wijzen

Suppliant Verzoeker

Supplicatie Verzoekschrift

Surrogatie Vervanging (meestal van voogden)

Suspenderen Schorsen

Sustineren Zich beroepen op

Territie Schrik (dmv het tonen van tortuurapparaten)

Ticht Eis, aanspraak van eiser

Toestanderen Medeplichtigen, helpers

Tortuur Foltering, pijnbank

Veredens Zij die onder ede staan

Vertoch Uitstel

Verweer Door gedaagde op eis aanklager

Violentie Gewelddaad

Violeren Schenden, verbreken, bederven, geweld aandoen

Visis actis Gezien de akten, documenten

Wederschuld Vordering

Zetten Iemand aanstellen, benoemen; vaststellen

Zigeuners Vreemdelingen, buitenlanders

in acceptis referre L&S accipio II.E. to owe; OLD acceptum 2: toeschrijven aan, verschuldigd zijn

kistenpand kistpand, kistepand, onderpand uit roerende goederen dat in een kist past: goud, zilver, kledij, kleinoden

rendant debiteur, afrekeningsplichtige

minuteren in klad opstellen, oorspronkelijke optekening van de akte

visiteren onderzoeken, inspecteren, nakijken

somma lateris onder aan een bladzijde de optelling van alle bedragen

victualien mondvoorraad, eten en drinken

schrobster/schrobber lijkverzorger van pestlijders

schrobsteren schoonmaken

schorteldoek voorschort

cedulle schuldbrief, schuldbekentenis

convoije lijkstoet, rouwstoet, begrafenisstoet

vorster deurwaarder

een reijse een keer

haeffelijcke goederen roerende goederen

confirmeren bevestigen, bekrachtigen

approberen goedkeuren

ratificeren goedkeuren, bekrachtigen

succederen erven

devolueren vererven

compareren verschijnen voor

dagement dagvaarding

affirmeren bevestigen, bekrachtigen

deponeren in bewaring leggen

deponent beedigde getuige, bewaargever, inlegger

solemnelen eed plechtige eed

haestige sieckte pest

egheene geen uitgezonderd

ultra annum over een jaar, over meer dan een jaar

quilibet elk

ut dicebat naar eigen zeggen

ut dicebant naar eigen zeggen

adiusticiare ad in bezit stellen, MNed richten

adiusticatio recht van bezit

arrestadia achterstallige betalingen, beslagen, MNed afterstellen

attinentia aanhorigheid

calumpniare gerechtelijk protest aantekenen tegen, MNed bestoeren

cedere wijken

census fundi grondcijns

census vicinorum gebuurcijns

communis aqua gemeenschappelijk water

communis plaetsa openbare plaats

communis platea openbare weg

communis via openbare weg

communis vicus openbare straat

communitas gemene gronden, MNed gemeynt

contradictio tegenspraak, verzet

sine contradictio afzien van recht op ontbinding

contrapignus onderpand

creditum vordering

dando in huiusmodi redemptione gevend in geval van deze lossing

dare ad censum in cijns geven [cijns = geld / pacht = in natura]

dare ad pactum verpachten, in pacht geven [pacht = in natura / cijns = geld]

debitor principalis hoofdelijk schuldenaar, MNed principael sculder

denarius patens baar geld, MNed blijckende penning

depondere afdoen

domistadium hofstad, huiserf

effestucando resignare door middel van de halm afstand doen, MNed halmelinge vertijden [halm als rechtssymbool: officieel afstand doen]

hereditario iure met erfelijk recht

hereditas erfgoed

heres erve, erfgenaam

impetitio aanspraak, MNed aentael

impubes onmondig

incommodum ongemak

iudex schout, MNed richter

ius proximitatis naastingsrecht, recht van nakoop

littera schepenbrief

monere aanmanen tot betaling van

obligatio verplichting, MNed voercommer

onus last

pagamentum betaalmiddel, MNed payment

pecunia valuata gangbaar geld

potens ad bevoegd tot

potens facere machtigen, MNed mechtich maecken

pratum beemd

prebere aanbieden, MNed bieden

precarium belasting

preintimare opzeggen, van de voren aankondigen

proclamatio afkondiging

promittere indivisi onverdeeld beloven

promittere divis verdeeld beloven

quietum beschutting

quitare lossen, betalen

ratem observare van waarde houden, ratam servare

redimere terugkopen, lossen

redemptio terugkoop, lossing

redditus opbrengst

renuntiare super afstand doen van

reportare van zijn kant overdragen

repromittere van zijn kant beloven

resignare opzeggen, MNed laten ligghen

satisfacere deugdelijk houden

satis secura voldoende gedekt

sententia vonnis

sententiare vonnissen

solvere betalen, voldoen, MNed gelden

stare ad iura patrie et vicinorum vallen onder het land- en buurrecht, MNed staan te schoet, te loet ende te lantrecht

subventio heffing

sufficientem facere deugdelijk houden, MNed weldogend maecken

supportare overdragen

usufructus vruchtgebruik, MNed tocht

valuatio waardering

vendere verkopen

vitalis pensio lijfrente

warandia vrijwaring, MNed waerscap

warandiam prestare vrijwaring bieden / praestare, praestiti, praestitus, prestare, prestiti, prestiti, praesto, presto

warandiam servare vrijwaren, MNed weren

Anseatica Hanze

ad exercitum cum potestate legatus gedeputeerde te velde (Coppee, Landolt 1861)

a bybliothecis toezicht op openbare bibliotheken (Den Hengst, Suet.) (Smetius)

a capite ad calcem van begin tot het einde

a consiliis et secretis raadsman en secretaris (Smetius)

a dato vanaf heden

a dessein naar een ontwerp

a dieu vaart wel, god zij met u

a dorso op de rugzijde

a iudice ex officio supplicans aan de rechter op grond van zijn ambt verzoekende

a lapide door een steen

a laguna keldermeester

a lagona keldermeester

tricliniarches magister cenarum, tafelheer

a commentariis beneficiorum secretaris voor toewijzingen en promoties

a libellis verzoekschriften (WdO sv Claudius) (Smetius)

a me pastore baptizatus door mij, de pastoor, gedoopt

a mensa et toro van tafel en bed

a meta voor de helft

a nativitate sinds de geboorte

a pari van gelijke waarde

a priori van te voren

a potione wijnschenker

a rationibus financiën (WdO sv Claudius) (Smetius)

a retro in arrear

a sacris predikant, zielzorger (Smetius)

a secretis secretaris; geheimschrijver (Smetius)

a studiis archieven (WdO sv Claudius) (cf. Den Hengst, Suet.9) (Smetius)

a testato erven (a) erven omwille van een testament

A anno


A dato van de dag af

a.a afk. ad acto, van elk evenveel

a.b. afk. aurea bulla, gouden knop a.b.c.

a.b.c. afk. abécé de la vie, eerste kinderjaren

a.C afk. ante Christum, voor Christus geboorte

a.c. afk. academia, de academie

A.C. afk. anno Christi, in het jaar na Christus

a.C.n afk. ante Christum natum, in het jaar voor Christus

a.d. afk. a dato, de dato ook; ante diem, vóór de dag

A.D. afk. anno Domini, in het jaar Onzes Heren

a.f. alia fine

a.g. afk. aller genadigste

a.h. afk. aller hoogste

a.h.d. afk. ad hoc deputatus, hiertoe benoemd

a.i. afk. actum in senatu, handeling zoals besloten

a.l. alio latere

a.l.m. artium liberalium magister, meester in de vrije kunst

a.m. afk. ante meridiem, voor het middaguur, 's ochtens

a.m.d.g. afk. ad maiorem dei gloriam, tot meerdere eer van god

a.r.d. admodum reverendus dominus: zeer eerwaarde heer

a.st afk. ancien style, oude datum stijl

a.u.s. actum ut supra: gedaan als hierboven gemeld, akte als boven

a(b) vanaf; door

aach aken

aam oude wijn, bier   en oliemaat van 1.552 hl, = 1/6 vat en 4 ankers

Aam circa 155 liter. (inhoud maat maten gewichten), ahma

aandoener laken bereider

aangeboren met de geboorte verkregen

aangetelt uitbetaald

aanlegger geldschieter, ook aanklager

aas handelsgewicht 1 aas =1/10240 pond afhankelijk van het gewicht van het pond ca 0,047 gram

aasdomrecht oud Fries rechtssysteem tot ca 1600 (het naaste bloed erft het goed)

aasen munt

ab van, vanaf, door

ab adverso vanwege de tegenpartij

ab epistulis kanselarij (WdO sv Claudius) (Smetius)

ab hoc die vanaf deze dag

ab hoc mense van deze maand af

ab hodierno vanaf heden

ab infantia vanaf zijn kinderjaren

ab instantie absolvere van het ten laste gelegde vrijspraken

ab intestation bij versterf (erfopvolging zonder testament)

ab intestato bij versterf (erfopvolging zonder testament), bij gebrek aan testament, zonder uiterste wil

ab intestato erven erven omwille van de wet

ab obstetrice baptisatus est is gedoopt door de vroedvrouw

ab omni tempore van alle tijd, van oudsher

ab opus ius habentis ten behoeve van de rechthebbende

abaciscus a small square tablet

abactor a cattle lifter, who steals sheep or cattle in herds, not singly

abactus roof

abacus a calculating board; and hence, arithmetic; a sideboard; a cupboard

abalieneren vervreemden, overgeven

abamita zuster van (bet)(over) grootmoeder/vader [?]

abandonnare to permit or forbid by proclamation

abandonum, abandum anything sequestered, proscribed, pledged, or abandoned

abandoreren overgeven, verlaten

abarnare to prove, legally, a secret crime

abaso an infirmary

abassieren omslaan, naar beneden slaan

abastardare to bastardize

abatamentum an entry by interposition

abatare to beat down; to defeat a writ or appeal; to enter into property void by death of the possessor before the heir takes possession

abatement toneelvoorstelling

abatia zie abbatissa

abatis an officer who distributes corn, an avener or hostler; a ration of corn

abatissa abess

abator a person who by interposition enters into property

abattage het houwen, het ontginnen van erts

abattial van een abdij

abattoir slachthuis

abatudus diminished, esp. clipped, as money



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   147


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina