Verslag van de commissie



Dovnload 1.24 Mb.
Pagina1/23
Datum24.08.2016
Grootte1.24 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23
nl

VERSLAG VAN DE COMMISSIE

Rapport général 2008 — FINAL — Groupe 1



Bericht aan de lezer

Omdat er talrijke uitgebreide informatiebronnen over de activiteiten van de Europese Unie voorhanden zijn, wordt met het algemeen verslag vooral gestreefd naar een beknopt en leesbaar overzicht van het afgelopen jaar, waarin de belangrijkste activiteiten van de instellingen en de uitvoering van het Europese beleid in hoofdlijnen worden beschreven.

Als u meer wilt weten, kunt u de volgende bronnen raadplegen:


  • de Europasite, de portaalsite van de Europese Unie: van hieruit kunt u gemakkelijk alle sites van de Europese Unie vinden (http://europa.eu/index_nl.htm);

  • de websites van de Europese instellingen en bronnen buiten de instellingen: aan het eind van elk hoofdstuk vindt u een lijst onder „Algemene verwijzingen en andere nuttige links”;

  • het maandelijkse Bulletin van de Europese Unie, dat een aanvulling vormt op het algemeen verslag en waarin alle activiteiten van de Europese Unie worden beschreven, compleet met verwijzingen en hyperlinks (http://europa.eu/bulletin/nl/welcome.htm).



Inleiding

2008 was een jaar vol belangrijke uitdagingen, waarop de lidstaten en de instellingen samen hebben gereageerd. Europa heeft snel en doeltreffend een antwoord geboden op de internationale financiële crisis, de klimaatverandering en de verschillende internationale conflicten, waardoor het vaak de Unie was die op het mondiale politieke toneel de toon aangaf. Het ratificatieproces van het Verdrag van Lissabon, dat door het „nee” op het Ierse referendum in het voorjaar vertraging had opgelopen, heeft tijdens de Europese Raad van december een nieuwe impuls gekregen.

De financiële crisis, die in 2007 op de Amerikaanse subprimehypotheekmarkt was begonnen, verstoorde aanzienlijk en in steeds toenemende mate het gehele mondiale financiële stelsel en bereikte de Europese markten in september. Om het effect van de financiële crisis op de Europese economieën te verzachten, werden in de Europese Unie onmiddellijk spoedmaatregelen genomen. Zo heeft de Commissie bij de aanvang van de crisis de lidstaten opgeroepen om niet met versnipperde nationale maatregelen te reageren, doch gecoördineerd en doeltreffend tegen de dringende problemen in de financiële sector op te treden. De Unie heeft het voortouw genomen om te ijveren voor een werkelijke en volledige hervorming van het internationale financiële stelsel die gebaseerd is op de beginselen van transparantie, solidariteit tussen banken, verantwoordelijkheid, integriteit en mondiale governance, die op 15 en 16 november op de top G-20 in Washington waren afgesproken. Voorts heeft de Europese Raad van 15 en 16 oktober de beginselen bevestigd die door de Eurogroep — voor de eerste maal bijeen op het niveau van de staatshoofden en regeringsleiders — op 12 oktober waren vastgelegd om de financiële stabiliteit te garanderen en een gecoördineerde aanpak tot stand te brengen. De genomen maatregelen beogen met name, samen met de nationale banken en de toezichthoudende autoriteiten, ervoor te zorgen dat de financiële instellingen over voldoende liquiditeit kunnen beschikken, hun financiering vergemakkelijkt wordt en deze instellingen kapitaalmiddelen worden verstrekt zodat zij gebruikelijke financiering van de economie weer op zich kunnen nemen. Terzelfder tijd heeft de Europese Raad beklemtoond dat het begrotingsbeleid in het herziene stabiliteits- en groeipact moet blijven passen, waarin is bepaald dat het moet worden toegepast op een manier die beantwoordt aan de uitzonderlijke omstandigheden waarin de Unie zich bevindt. Langs haar kant heeft de Commissie een reeks voorstellen aangenomen om het vertrouwen in het Europese financiële en bancaire stelsel te herstellen.

Om het hoofd te bieden aan de vertraging van de conjunctuur die door de financiële crisis teweeg is gebracht, heeft de Commissie op 29 oktober een mededeling gepresenteerd met als titel „Van financiële crisis naar herstel: een Europees actiekader”. Hierin stelt zij een actieplan voor om de economische activiteit in het licht van de verslechterende situatie in Europa te ondersteunen. Vervolgens heeft zij op 26 november een Europees economisch herstelplan gepresenteerd. In dit plan worden kortetermijnmaatregelen voorgesteld om de vraag te stimuleren, de werkgelegenheid veilig te stellen en het vertrouwen op te krikken. Het voorziet voorts in een snelle, doelgerichte en tijdelijke budgettaire impuls ter grootte van ongeveer 200 miljard EUR (1,5 % van het bruto binnenlands product van de Unie), die zowel uit de nationale begrotingen moet komen (ongeveer 170 miljard EUR of 1,2 % van het bruto binnenlands product) als uit de begroting van de Unie en de Europese Investeringsbank (EIB) (ongeveer 30 miljard EUR). Tijdens de Europese Raad van 11 en 12 december hebben de lidstaten ingestemd met de belangrijkste punten van dit plan.

Het tweede grote dossier van het jaar was het vaststellen van een Europees energiebeleid dat rekening houdt met de klimaatverandering. Op 23 januari is de Commissie de werkzaamheden gestart met een ambitieus pakket energie- en klimaatmaatregelen, dat de Unie in staat moet stellen om tegen 2020 de uitstoot van broeikasgassen met ten minste 20 % te verminderen en het aandeel van hernieuwbare energie in het energieverbruik tot 20 % op te trekken, zoals de leiders van de Unie in maart 2007 hadden afgesproken. Wanneer er een nieuw mondiaal akkoord inzake klimaatverandering wordt gesloten, zal de vermindering van de uitstoot tegen 2020 op 30 % kunnen worden gebracht. Langs zijn kant heeft de Europese Raad er tijdens zijn voorjaarsbijeenkomst aan herinnerd dat de Unie op internationaal niveau de toon wil blijven aangeven op het gebied van klimaatverandering en energie. Op 11 en 12 december heeft de Europese Raad dankzij de nauwe samenwerking tussen de Commissie en het voorzitterschap van de Raad een politiek akkoord bereikt over de punten van het pakket, waarbij rekening is gehouden met de specifieke problemen die verschillende lidstaten ondervinden.

Een andere belangrijke ontwikkeling in 2008 was de voortzetting van het ratificatieproces van het Verdrag van Lissabon, dat op 13 december 2007 werd ondertekend. Alleen in Ierland moest een referendum worden georganiseerd en in het referendum dat op 12 juni werd gehouden, werd het Verdrag met 53,4 % van de stemmen verworpen. Na deze uitslag bevestigde de Europese Raad van 19 en 20 juni dat het ratificatieproces in de andere lidstaten moest worden voortgezet, verklaarde hij meer tijd nodig te hebben om de situatie te analyseren en besloot hij om er in oktober op terug te komen. In de loop van het jaar werd het ratificatieproces voortgezet en het Verdrag is geratificeerd door de parlementen van vijfentwintig lidstaten. Tijdens de Europese Raad van 11 en 12 december kon een uitweg worden gevonden: op basis van een analyse van de Ierse premier werd geconcludeerd dat de Unie de aspecten van het Verdrag die de Ieren reden tot bezorgdheid geven, door middel van juridisch bindende verklaringen zal verduidelijken, en in de loop van 2009 en voor het einde van de ambtstermijn van de huidige Commissie zal een nieuw referendum worden gehouden. Voorts nam de Europese Raad een belangrijk institutioneel besluit, namelijk het behoud van één commissaris per lidstaat tot in 2014.

Gelet op het voortdurende streven om de Unie dichter bij de Europese burgers te brengen, is het communicatiebeleid in de loop van het jaar versterkt. Omdat de burger nauwer bij het Europese politieke leven moet worden betrokken en haar activiteiten beter naar buiten moeten worden gebracht, heeft de Commissie een mededeling aangenomen over de toekomst van de aanpak van plan D, die van 2005 tot 2007 is gevolgd. Het initiatief zal worden voortgezet onder de naam „Debate Europe”. Voorts heeft de Commissie concrete maatregelen voorgesteld om de burger via de audiovisuele media meer informatie over Europese vraagstukken te verstrekken. De Commissie heeft haar communicatie in 2008 voorts rond acht prioriteiten (in plaats van zeventien in 2007) geconcentreerd om de zichtbaarheid en de impact ervan bij de burgers te vergroten. Voor 2009 werden in dat kader vier prioriteiten voor de interinstitutionele communicatie geselecteerd: de verkiezingen voor het Europees Parlement, energie en klimaatverandering, de herdenking van de twintigste verjaardag van de val van de muur van Berlijn, en steun voor groei, werkgelegenheid en solidariteit.

Betere regelgeving is in 2008 een van de hoofdprioriteiten van de Commissie gebleven. Uit de door de Commissie op 30 januari gepresenteerde tweede strategische evaluatie van betere regelgeving in de Europese Unie is gebleken dat de maatregelen die in het kader van dit programma zijn genomen, tot beduidende vooruitgang hebben geleid. In 2008 heeft de Commissie 41 nieuwe vereenvoudigingsinitiatieven voorgesteld en voor niet minder dan 140 initiatieven is een effectbeoordeling verricht die aan de onafhankelijke raad voor effectbeoordeling werd voorgelegd. Op 10 maart heeft zij een mededeling gepresenteerd over de nieuwe fast track actions die door relatief kleine wijzigingen in de bestaande wetgeving aanzienlijke voordelen kunnen opleveren. Voorts heeft de onafhankelijke groep op hoog niveau ter vermindering van administratieve lasten adviezen uitgebracht over hoe deze lasten kunnen worden verminderd en heeft hij opgeroepen tot het nemen van nieuwe maatregelen.

Om de kwaliteit van de regelgeving te verbeteren en de transparantie te garanderen, heeft de Commissie op 23 juni haar onlineregister van belangenvertegenwoordigers geopend, nadat zij in haar mededeling van 27 mei over het Europees transparantie-initiatief de gedragscode voor belangenvertegenwoordigers had voorgesteld. Op een naburig gebied heeft de Commissie op 30 april voorgesteld om de verordening betreffende de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie te wijzigen en met name sommige bepalingen daarvan beter en preciezer te formuleren om de transparantie voornamelijk op wetgevend gebied te versterken. Ten slotte is de Unie een gebruiksvriendelijke informatiedienst gestart waardoor het publiek in detail kan volgen hoe de middelen van de Europese Unie worden besteed. Deze onlinedatabank biedt voor het eerst directe toegang tot informatie over de organisaties die Gemeenschapsfinanciering ontvangen. Het systeem bestrijkt alle middelen die direct door de Europese Commissie worden beheerd. Deze dienst is gebaseerd op gegevens uit de rekeningen van de Europese Unie en biedt een overzicht van het voorgaande begrotingsjaar.

De doelstellingen die de Commissie in 2005 had vastgesteld als de strategische pijlers van haar programma voor de duur van haar ambtstermijn tot in november 2009, zijn in de loop van het jaar door talrijke maatregelen en besluiten geconcretiseerd.

Wat de welvaartdoelstelling betreft, werd het economische klimaat in 2008 gekenmerkt door de stijging en vervolgens de daling van de grondstofprijzen, de turbulentie op de financiële markten en de vertraging van de conjunctuur. In haar mededelingen aan de Raad van 20 mei en 13 juni heeft de Commissie zich gebogen over de vraag hoe de gevolgen van de stijgingen van de voedsel  en olieprijzen op de mondiale markten kunnen worden beperkt.

In deze context heeft de Europese Raad van 13 en 14 maart de tweede driejaarlijkse cyclus van de hernieuwde Lissabon-strategie voor groei en werkgelegenheid (2008 2010) aangevat. Hij heeft bevestigd dat de huidige geïntegreerde richtsnoeren (globale richtsnoeren voor het economisch beleid en werkgelegenheidsrichtsnoeren) en de vier prioritaire gebieden die tijdens de voorjaarsbijeenkomst van 2006 zijn vastgelegd, namelijk kennis en innovatie, ondernemingsklimaat, werkgelegenheid, en energie en klimaatverandering, van kracht blijven.

Op monetair gebied heeft de Commissie in een mededeling van 7 mei naar aanleiding van de tiende verjaardag van de Economische en Monetaire Unie (EMU) de balans opgemaakt van de economische prestaties in het eurogebied, een overzicht gegeven van de te verwezenlijken doelstellingen en de uitdagingen waarmee het eurogebied wordt geconfronteerd, en een politiek programma voorgesteld waardoor de EMU haar succesverhaal kan voortzetten. Op 1 januari 2008 zijn Cyprus en Malta officieel tot het eurogebied toegetreden. De rest van het jaar was gewijd aan de voorbereidingen van de nieuwe uitbreiding van de zone tot haar zestiende lid, Slowakije, waar de euro officieel zal worden ingevoerd op 1 januari 2009. De financiële crisis heeft eens temeer aangetoond dat de betrokken landen dankzij de euro over meer weerstand en bescherming beschikken.

In 2008 heeft het mededingingsbeleid een aanzienlijke bijdrage geleverd tot de coördinatie van de reactie van de Europese Unie op de mondiale financiële crisis. De lidstaten kregen de mogelijkheid om elk indien nodig onder hun eigen voorwaarden tussen te komen. Talrijke spoedeisende steunmaatregelen, voornamelijk ten behoeve van de banksector, die vanaf september als reactie op de turbulentie op de financiële markten werden genomen, moesten worden goedgekeurd.

Om haar visie op de modernisering van het internemarktbeleid concrete vorm te geven, heeft de Commissie dit jaar een initiatief genomen waarmee beoogd wordt een nieuwe Europese rechtsvorm te scheppen die erop gericht is kleine en middelgrote ondernemingen concurrerender te maken door het hun makkelijker te maken zich in de interne markt te vestigen en op deze markt hun bedrijf uit te oefenen: het statuut van de Europese besloten vennootschap (societas privata europaea, afgekort SPE). Een ander belangrijk resultaat in 2008 is de goedkeuring door het Europees Parlement en de Raad van de verordening tot oprichting van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT), dat tot doel heeft de innovatiecapaciteit van de lidstaten en de Gemeenschap te versterken door de beste Europese actoren van de „kennisdriehoek” (hoger onderwijs, onderzoek, ondernemingen) volledig te integreren. Op het gebied van vervoer heeft de Commissie een pakket maatregelen voorgesteld om het vervoer duurzamer te maken, dat voorstellen omvat om de sector groener te maken, het lawaai van het bestaande rollend spoorwegmaterieel te verminderen, de externe kosten van vervoer te internaliseren en de Eurovignetrichtlijn te herzien. In het kielzog van de goedkeuring van het actieplan voor een geïntegreerd maritiem beleid in oktober 2007 heeft de Commissie een mededeling gepresenteerd met als titel „Richtsnoeren voor een geïntegreerde benadering van het maritieme beleid: naar de beste praktijken op het gebied van geïntegreerd maritiem bestuur en overleg met de belanghebbende partijen”. Op het gebied van luchtvaart hebben personen met een handicap, bejaarden en andere personen met beperkte mobiliteit dankzij de inwerkingtreding van een specifieke verordening voortaan gemakkelijker toegang tot luchtvervoer.

De Europese Raad van 15 en 16 oktober heeft bevestigd dat de energievoorzieningszekerheid voor een Europese Unie een prioriteit is. Hij verzocht met name om een reeks doelstellingen te verwezenlijken: de afronding van het pakket wetgevingsmaatregelen betreffende de interne elektriciteits  en gasmarkt, de versnelde uitvoering van het Europees actieplan voor energie efficiëntie en van het strategisch plan voor energietechnologie, de vastberaden voortzetting van de diversifiëring van energiebronnen, waartoe de maatregelen van het pakket energie/klimaat rechtstreeks zullen bijdragen, de uitwerking van crisismechanismen om het hoofd te bieden aan tijdelijke onderbrekingen van de voorziening, de versterking en voltooiing van de kritieke infrastructuren en het ontwikkelen van de betrekkingen met de productielanden met het oog op stabiliteit van de voorziening.

Wat de solidariteitsdoelstelling betreft, moet de nieuwe generatie van sectorale en regionale programma’s van het cohesiebeleid sedert 2007 nieuwe impulsen geven voor de groei en de werkgelegenheid in alle lidstaten en alle regio’s van de Europese Unie. In 2008 heeft de Europese Unie besloten betere arbeidsvoorwaarden voor uitzendkrachten te bevorderen, zodat de werknemers die via een uitzendbureau worden aangeworven vanaf de dag waarop zij in dienst treden dezelfde basisvoorwaarden genieten als de vaste personeelsleden, tenzij de sociale partners anders besluiten. In oktober hebben de leiders van de Europese Unie vertegenwoordigers van de werkgevers en de werknemers ontmoet voor een bespreking van de gevolgen van de financiële crisis voor de „reële economie” en in het bijzonder voor de groei en de werkgelegenheid. Op 18 november heeft de Commissie een verslag gepubliceerd over het effect van het vrije verkeer van werknemers in de context van de uitbreiding, waarin zij beklemtoont dat de mobiele werknemers uit de landen die in 2004 en 2007 tot de Europese Unie zijn toegetreden, een positief effect op de Europese economie hebben gehad.

In haar mededeling van november 2007 over de voorbereiding van de „gezondheidscontrole” van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) had de Commissie aangekondigd dat de werking van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zou worden bijgestuurd in het licht van de sedert 2003 opgedane ervaring en in 2008 heeft zij verschillende voorstellen ingediend, die globaal door de Europese Raad van december zijn aangenomen.

De bevordering van gemeenschappelijke waarden binnen de Unie stond centraal in het Europees Jaar van de interculturele dialoog, waarvoor op 8 januari in Ljubljana (Slovenië) het startschot werd gegeven en in het kader waarvan een veelheid van activiteiten in heel Europa werd georganiseerd.

In verband met de doelstelling van veiligheid en vrijheid op het gebied van politiële samenwerking heeft de Raad op 18 april een politiek akkoord bereikt over het voorstel voor een besluit tot oprichting van de Europese Politiedienst (Europol), waarbij Europol het statuut van orgaan van de Unie krijgt en de intergouvernementele financiering door een subsidie van de Gemeenschap wordt vervangen. Op het gebied van immigratie en asiel heeft de Commissie een ambitieuze mededeling gepresenteerd met als titel „Een gemeenschappelijk immigratiebeleid voor Europa: beginselen, maatregelen en instrumenten” en een asielbeleidsplan waarin een geïntegreerde aanpak van bescherming in de hele Europese Unie wordt vastgelegd. In de mededeling worden tien gemeenschappelijke beginselen voorgesteld die het uitgangspunt vormen van het gemeenschappelijke asielbeleid. De Europese Raad van 15 en 16 oktober heeft dit Europese pact goedgekeurd. Op 12 december is Zwitserland tot de Schengenruimte toegetreden. Bijgevolg zijn de controles op personen aan de binnengrenzen met Zwitserland opgeheven. Dit proces zal op 29 maart 2009 worden voltooid door de opheffing van de controles op personen aan de luchtgrenzen.

Op extern gebied heeft de Commissie in verband met het uitbreidingsproces op 5 maart een mededeling aangenomen met als titel „Westelijke Balkan: versterking van het Europees perspectief”. Daarin stelt zij nieuwe initiatieven voor en consolideert zij de reeds bestaande initiatieven om de politieke en economische ontwikkeling van de landen van de westelijke Balkan te ondersteunen en voortgang te maken met het proces van toetreding tot de Europese Unie en dit zelfs te versnellen. Voorts zijn de toetredingsonderhandelingen met Kroatië en Turkije voortgezet. Nadat er vooruitgang was geboekt op de vier sleuteldomeinen die de Unie in 2005 had vastgesteld, heeft de Unie in 2008 stabilisatie  en associatieakkoorden ondertekend met Bosnië Herzegovina en Servië, alsook interim-akkoorden betreffende handel en begeleidende maatregelen. Na de goedkeuring door het parlement van Kosovo van een resolutie waarbij de onafhankelijkheid werd uitgeroepen, heeft de Raad in februari vastgesteld dat de lidstaten overeenkomstig hun nationale praktijken en het internationaal recht moesten beslissen over hun betrekkingen met dit nieuwe land. Voorts heeft de Raad besloten een missie in het kader van het Europees veiligheids  en defensiebeleid (EVDB) op het gebied van politie en rechtsstaat (EULEX Kosovo) te sturen en een bijzondere vertegenwoordiger van de Europese Unie te benoemen.

In 2008 hebben de betrekkingen tussen de Europese Unie en haar mediterrane partners een nieuwe dynamiek gekregen. In mei heeft de Commissie een mededeling gepresenteerd met als titel „Het proces van Barcelona: Unie voor het Middellandse-Zeegebied”, waarin zij de grote lijnen voorstelt van het proces dat de betrekkingen van de Europese Unie met haar partners in de mediterrane regio op een hoger niveau moet brengen en meer zichtbaarheid moet geven. Op 13 juli heeft in Parijs de eerste top van de nieuwe Unie voor het Middellandse-Zeegebied plaatsgevonden, waaraan deelgenomen werd door de lidstaten van de Europese Unie en de aan de Middellandse Zee grenzende landen die geen lid zijn van de Europese Unie.

Op 3 december heeft de Commissie een mededeling over het oostelijke partnerschap met de landen van Oost Europa gepresenteerd. Daarin bespreekt zij hoe de betrekkingen van de Europese Unie met Armenië, Azerbeidzjan, Belarus, Georgië, Moldavië en Oekraïne kunnen worden verdiept. Hiervoor zouden mogelijk nieuwe associatieakkoorden moeten worden ondertekend die vrijhandelsakkoorden omvatten.

Naar aanleiding van het open conflict dat in augustus in Georgië uitbrak, werd op 1 september in Brussel een buitengewone Europese Raad gehouden. Die veroordeelde de eenzijdige beslissing van Rusland om Abchazië en Zuid Ossetië als onafhankelijke staten te erkennen en stelde bezorgd vast hoeveel effect de crisis op de hele regio heeft. Daarnaast beklemtoonde de Europese Raad dat het noodzakelijk is dat de regionale samenwerking wordt ondersteund en de betrekkingen van de Unie met haar oostelijke buren worden versterkt, met name door synergie met de Zwarte Zee te ontwikkelen en een nieuw oostelijk partnerschap tot stand te brengen.

Op 21 juli zijn de onderhandelingen met het oog op de voltooiing van de Doharonde in Genève hervat. Deze onderhandelingen zijn gestrand, omdat er geen overeenstemming kon worden bereikt over de precieze formulering van een bijzonder vrijwaringsmechanisme waardoor een ontwikkelingsland zijn douanerechten kan verhogen indien de invoer van landbouwproducten aanzienlijk toeneemt nadat in de Wereldhandelsorganisatie een markttoegang is onderhandeld. Voorts zijn bilaterale onderhandelingen met het oog op de sluiting van vrijhandelsakkoorden voortgezet met India, Zuid-Korea en de landen van de Associatie van Zuidoost Aziatische Staten (ASEAN), de landen van de Samenwerkingsraad van de Golf (GCC), van Centraal Amerika en de landen van de Andesgemeenschap.

In de loop van het jaar hebben topbijeenkomsten plaatsgevonden tussen de Europese Unie en respectievelijk de Verenigde Staten, Rusland, Japan, Canada, India, Brazilië en Zuid Afrika. Op 29 oktober is een nieuw partnerschapskader tussen de Europese Unie en Australië goedgekeurd, dat de komende jaren de basis zal vormen voor de bilaterale betrekkingen. Voorts heeft de Commissie op 17 oktober een strategisch initiatief van de Europese Unie inzake de trilaterale samenwerking tussen de Europese Unie, Afrika en China voorgesteld, aangezien dit laatste land steeds nadrukkelijker op het Afrikaanse continent aanwezig is.

Op 28 april heeft de Raad een besluit aangenomen waarbij hij de in 2005 onderhandelde herziening goedkeurt van de Overeenkomst van Cotonou die de betrekkingen tussen de Europese Unie en de staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS) regelt. Dankzij dit besluit kon het tiende Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) in werking treden, dat het basisinstrument is voor de financiering van de samenwerking tussen de Europese Unie en ACS. Op het terrein is op 28 januari de militaire operatie van de Europese Unie in Tsjaad en de Centraal Afrikaanse Republiek (EUFOR Tsjaad/CAR) met het oog op de handhaving van de vrede in de regio van start gegaan.

Ten slotte heeft de Europese Unie in 2008 haar grote rol in het wederopbouwproces van Afghanistan voortgezet. De politiemissie van de Europese Unie in Afghanistan (EUPOL Afghanistan in het kader van het Europees veiligheids  en defensiebeleid) is in maart integraal ingezet om de oprichting van een Afghaanse politiemacht met eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat te ondersteunen. Voorts heeft de Unie in de loop van 2008 verkiezingswaarnemers gestuurd naar Afrika, Azië en Latijns Amerika. Deze missies hebben samengewerkt met regeringen en niet gouvernementele organisaties (NGO's) in Angola, Bangladesh, Bhutan, Cambodja, Ecuador, Guinee Buissau, Nepal, Pakistan en Rwanda om vast te stellen dat het verkiezingsproces overeenkomstig de internationale normen voor democratische verkiezingen zijn verlopen.





Hoofdstuk I

Algemeen beleids- en economisch kader

Deel 1

1.1. Verbetering van de regelgeving

Context

De verbetering van de kwaliteit van de Europese wetgeving is een belangrijk aspect van de Lissabon-strategie voor groei en werkgelegenheid, omdat een vereenvoudigd en moderner regelgevingskader voor burgers en ondernemingen tastbare voordelen oplevert. In deze context zijn de door de Commissie omschreven prioriteiten van de Unie: de tenuitvoerlegging van het programma voor de vereenvoudiging en de modernisering van de bestaande wetgeving; de terugdringing van de administratieve lasten; een kwaliteitscontrole van de effectbeoordelingen teneinde het opstellen van nieuwe regelgevingsteksten te verbeteren, en een betere handhaving van het Gemeenschapsrecht. De verbetering van de regelgeving is een continu proces dat een aanpassing van de institutionele en administratieve structuren vergt. Deze verbetering is een gedeelde verantwoordelijkheid, waarbij de andere Europese instellingen, de lidstaten en de plaatselijke en regionale autoriteiten nauw moeten samenwerken.

In een gemeenschappelijke verklaring ter aanvulling van het interinstitutioneel akkoord „Beter wetgeven”, hebben het Europees Parlement, de Raad en de Commissie zich er in 2007 toe verbonden de beginselen van transparantie, verantwoordelijkheid en doeltreffendheid in acht te nemen, met name via de medebeslissingsprocedure.

1.1.1. Beter wetgeven

Uit de door de Commissie op 30 januari gepresenteerde tweede strategische evaluatie van betere regelgeving in de Europese Unie (1), blijkt dat er al veel is bereikt op het gebied van betere regelgeving.

De Commissie beklemtoont in deze evaluatie dat betere regelgeving niet hetzelfde is als deregulering of het tegenhouden van nieuwe Europese regels wanneer deze nodig zijn. Betere regelgeving houdt in dat beleids- en regelgevende voorstellen systematisch worden beoordeeld en dat voor elk initiatief een brede waaier van zowel regelgevende als niet regelgevende opties wordt onderzocht. In deze context worden bestaande wetten vereenvoudigd en gecodificeerd en wordt steeds vaker overgegaan tot herschikking (eind 2008 zijn ongeveer 135 codificaties van het in 2006 opnieuw opgestarte grote programma voor de codificatie van het acquis aangenomen en gepubliceerd, en in de loop van het jaar zijn ongeveer 50 herschikkingen aangenomen). Bovendien wordt er een gezamenlijke inspanning geleverd om de uit wetgeving voortvloeiende administratieve lasten terug te dringen. In behandeling zijnde voorstellen worden onderzocht en ingetrokken indien zij niet langer relevant zijn of niet meer met de prioriteiten van de Commissie overeenstemmen. Samen met de lidstaten wordt momenteel een nieuwe en efficiëntere aanpak ontwikkeld om moeilijkheden bij de tenuitvoerlegging en de naleving van het Gemeenschapsrecht op te lossen. Tot slot is in 2008 voorgesteld meer dan zeshonderd vervallen of achterhaalde wetteksten in te trekken of te schrappen uit het repertorium van de geldende besluiten.

De Commissie doet ook voorstellen om het proces voort te zetten, zoals een grondig onderzoek van het acquis van de Europese Unie, de voltooiing van de meting van de kosten van de aan ondernemingen opgelegde informatieverstrekkingsverplichtingen, de versterking van de effectbeoordeling in de beleidsontwikkeling (herziening van de richtsnoeren voor effectbeoordeling, versterking van de rol van de raad voor effectbeoordeling, en de herziening van de tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie overeengekomen gemeenschappelijke methode voor effectbeoordeling).

In zijn conclusies van 3 maart en 29 en 30 mei toonde de Raad zich verheugd over deze tweede strategische evaluatie van betere regelgeving. Volgens de Raad moeten deze inspanningen ertoe leiden dat onnodige kosten voor de ondernemingen worden teruggedrongen en dat beleidsdoelstellingen op effectievere wijze worden verwezenlijkt. De Raad roept de Commissie en de lidstaten ook op om te trachten in hun effectbeoordeling van nieuwe wetgeving meer aandacht aan uitvoeringsmaatregelen te besteden, en beste praktijken inzake uitvoering en handhaving van wetgeving uit te wisselen. De Raad heeft zich er voorts toe verbonden zich te beraden op de vraag hoe de behandeling van vereenvoudigingsvoorstellen kan worden bespoedigd binnen het kader van de bestaande besluitvormingsprocedures.

Op 25 september kwam de Raad tot de conclusie dat de inspanningen voor betere regelgeving in de praktijk ook des te doeltreffender zullen zijn indien de burgers en ondernemingen in hun taal gemakkelijk toegang kunnen krijgen tot wetgeving van de Europese Unie. De Raad vraagt dat bij de werkzaamheden voor de verbetering van de internetsites met Europese wetgeving voorrang wordt gegeven aan het gebruik van de meest efficiënte en meest ergonomische zoekmachines, en aan het in alle officiële EU-talen ter beschikking stellen van alle wetgevingsteksten in geconsolideerde versie. De Raad herinnert er aan dat de agenda voor een betere regelgeving niet alleen betrekking heeft op de fase waarin regels worden opgesteld, maar ook op de gehele regelgevingscyclus, daaronder begrepen de feitelijke toepassing ervan.



Beleidsontwerp

In 2008 heeft de raad voor effectbeoordeling, die in 2007 van start is gegaan en een kwaliteitscontrole moet uitvoeren van de effectbeoordelingen van de Commissie, 182 adviezen uitgebracht over de effectbeoordelingen waarvan de door de Commissie voorgestelde initiatieven vergezeld gaan (hiervan betroffen 43 adviezen opnieuw ingediende ontwerp-effectbeoordelingen en 4 adviezen eveneens opnieuw ingediende effectbeoordelingen).



Modernisering van de bestaande wetgeving

Op 30 januari heeft de Commissie het tweede voortgangsrapport inzake de strategie voor de vereenvoudiging van de regelgeving (2) aangenomen. In dit rapport wordt, zowel in kwalitatieve als in kwantitatieve termen, uiteengezet welke concrete resultaten voor de burgers en de ondernemingen reeds zijn behaald in het kader van het „lopende vereenvoudigingsprogramma”. Het rapport beschrijft ook een reeks nieuwe maatregelen die de Commissie vóór het einde van haar ambtstermijn wil indienen.

Voorbeelden van reeds aangenomen vereenvoudigingsvoorstellen zijn de eengemaakte betalingsruimte in de Unie, het gemoderniseerde douanewetboek, de beschikking betreffende een papierloze omgeving voor douane en bedrijfsleven en de herschikking van de 21 organisaties van de gemeenschappelijke markt in één enkele regeling met het oog op stroomlijning en vereenvoudiging van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Nieuwe voorstellen van de Commissie zijn onder meer de wijziging van de regels betreffende elektronischecommunicatienetwerken en -diensten teneinde de administratieve lasten voor de nationale regelgevende autoriteiten en de economische actoren te verminderen.

In dit rapport kondigt de Commissie ook aan dat zij het acquis van de Gemeenschap volledig wil screenen om na te gaan of bestaande instrumenten nog wel nodig zijn en niet zwaarder zijn dan strikt nodig is voor de nagestreefde beleidsresultaten, of de juiste regelgevingsaanpak is gevolgd, en of de opgelegde lasten in verhouding staan tot de beoogde beleidsdoelstellingen. In het kader van dit proces zullen ook nieuwe initiatieven worden geïdentificeerd voor opname in het bijgewerkte lopende vereenvoudigingsprogramma, dat begin 2009 zal worden voorgesteld.

In 2008 heeft de Commissie 41 nieuwe vereenvoudigingsinitiatieven voorgesteld. Deze initiatieven hebben onder meer betrekking op landbouw  en milieuwetgeving, consumentenbescherming, concurrentie, vennootschapsrecht (zoals gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening aan landbouwers (3), het communautaire milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS) (4), het communautaire milieukeursysteem (5), het horizontale kader betreffende consumentenrechten (6), de groepsvrijstellingsverordening voor overheidssteun (7), verslaggevings- en documentatieverplichtingen bij de fusie en splitsing van vennootschappen) (8) en statistieken. Deze initiatieven hebben ook betrekking op productregulering (zoals het voorstel voor een richtlijn betreffende het onderzoek van wijzigingen in de voorwaarden van een vergunning voor het in de handel brengen van geneesmiddelen voor menselijk en diergeneeskundig gebruik (9), het voorstel tot herschikking van de richtlijn betreffende cosmetische producten (10), het voorstel betreffende de algemene veiligheid van motorvoertuigen (11) of het voorstel betreffende de veiligheid van speelgoed (12)).

Toepassing van het Gemeenschapsrecht

Op 18 november heeft de Commissie het jaarverslag over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht (2007) gepresenteerd (13). In dit verslag worden drie belangrijke gebieden aangewezen die vatbaar zijn voor verbetering: maatregelen om problemen te voorkomen; een op preventie gericht partnerschap met de lidstaten om de problemen van burgers op te lossen, en de omschrijving van prioriteiten bij de behandeling van klachten en inbreuken.

Het jaarverslag bestaat uit: een verslag met een strategische evaluatie; een omschrijving van de prioriteiten en een programmering van werkzaamheden op het gebied van de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht; een document met een analyse per sector (14); een document met een lijst van alle inbreukprocedures betreffende de Verdragen, de verordeningen en de besluiten, met vermelding van de betrokken lidstaten en sectoren en van de actuele stand van de procedure, alsook een soortgelijke lijst voor de richtlijnen (15).

Dezelfde dag heeft de Commissie bovendien een sectorale mededeling aangenomen over de tenuitvoerlegging van de milieuwetgeving van de Europese Gemeenschap (16). In deze mededeling wordt een overzicht gegeven van de uitdagingen voor de toepassing van de milieuwetgeving in de Europese Unie en worden de middelen voor de bevordering van de naleving van die wetgeving geschetst. Deze middelen zijn met name gericht op: de preventie van inbreuken; oplossingen voor specifieke preoccupaties van de Europese burger; een directer en grondiger behandeling van de belangrijkste inbreuken, en een sterkere dialoog met het Europees Parlement, de burgers en belanghebbende partijen.

Eind 2008 waren 3 430 inbreukdossiers in behandeling, waarvan 1 840 klachten.

Rechtskader van de communautaire statistieken

Op 11 maart hebben het Europees Parlement en de Raad besluiten aangenomen tot instelling van de Europese Adviescommissie voor statistische governance en tot oprichting van een Europees Raadgevend Comité voor de statistiek (17). Deze besluiten zijn initiatieven om de bestaande governance van het Europees statistisch systeem te verbeteren en aan te vullen.



1.1.2. Vermindering van de administratieve lasten

In haar werkdocument van 30 januari „De administratieve lasten in de Europese Unie verlagen — Voortgangsverslag 2007 en vooruitzichten voor 2008” (18), heeft de Commissie de balans opgemaakt van het eerste werkingsjaar van het actieprogramma ter vermindering van de administratieve lasten. Zij heeft ook haar voornemen kenbaar gemaakt om in 2008 nieuwe fast track actions voor te stellen die door relatief kleine wijzigingen in de bestaande wetgeving aanzienlijke voordelen kunnen opleveren.

Deze fast track actions, die zijn voorgesteld in een mededeling van 10 maart (19), hebben betrekking op de volgende beleidsterreinen: landbouw, industriebeleid, milieu, statistiek en interne markt (vennootschapsrecht en boekhouding).

In de loop van het jaar heeft de door de heer Stoiber voorgezeten deskundigengroep, die in 2007 is opgericht om de Commissie advies te geven over de uitvoering van het actieprogramma ter vermindering van de administratieve lasten, haar werkzaamheden op het gebied van de fast track actions voortgezet. De deskundigengroep heeft een advies uitgebracht over de nieuwe en lopende initiatieven ter vermindering van administratieve lasten en heeft een prijs uitgeschreven voor de beste manier om administratieve rompslomp te beperken.

In 2008 heeft de Commissie voorts enkele honderden suggesties voor maatregelen ter terugdringing van de administratieve kosten ontvangen in het kader van de in 2007 gestarte onlineraadpleging dan wel via rapporten en brieven.

1.1.3. Subsidiariteit en evenredigheid

Op 26 september (20) heeft de Commissie haar vijftiende jaarverslag „De wetgeving verbeteren” over de toepassing in 2007 van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid gepresenteerd. In dit verslag wordt ook gewezen op twee ontwikkelingen in 2007 die een invloed hebben op de toepassing van deze beide beginselen: de instelling van een raad voor effectbeoordelingen (wat heeft geleid tot een versterkt toezicht op subsidiariteit en evenredigheid in de effectbeoordelingen van de Commissie) en het akkoord over een nieuw Verdrag (dat nationale parlementen een belangrijke nieuwe rol geeft bij de evaluatie van de toepassing van deze twee beginselen). De conclusie van het verslag luidt dat alle betrokkenen bij het systeem op nationaal en Europees niveau ertoe hebben bijgedragen dat de communautaire voorstellen werden onderzocht. Bovendien wijst het feit dat de nationale parlementen en de communautaire instellingen vergelijkbare problemen ter sprake hebben gebracht erop, dat er een groeiende consensus is over wat in de praktijk is bedoeld met subsidiariteit en evenredigheid.



1.1.4. Transparantie

Register van belangenvertegenwoordigers

Op 23 juni heeft de Commissie haar onlineregister van belangenvertegenwoordigers geopend. Alle vertegenwoordigers die proberen invloed uit te oefenen op het beleid en de besluitvorming van de Europese instellingen, worden verzocht zich in te schrijven in dit register en bepaalde gegevens bekend te maken, zodat de betrekkingen tussen de belangenvertegenwoordigers en de Commissie transparanter worden. Wie zich in dit register wil inschrijven, moet toetreden tot de desbetreffende gedragscode.

De Commissie heeft de gedragscode voor belangenvertegenwoordigers aangenomen na een openbare raadpleging. Deze gedragscode is opgenomen in de mededeling van de Commissie van 27 mei „Europees transparantie-initiatief — Een kader voor betrekkingen met belangenvertegenwoordigers (register en gedragscode)” (21). De Commissie geeft daarin een definitie van belangenvertegenwoordigingsactiviteiten en omschrijft zeven basisregels waarin wordt uiteengezet hoe belangenvertegenwoordigers zich dienen te gedragen.

Toegang van het publiek tot documenten

De drie instellingen hebben hun jaarverslagen over 2007 (22) betreffende de toepassing van de verordening inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (23) gepresenteerd. Op 30 april heeft de Commissie een voorstel tot wijziging van deze verordening aangenomen teneinde de transparantie van met name de wetgevingswerkzaamheden te vergroten, en tegelijkertijd een aantal bepalingen te verbeteren en te verduidelijken (24). Dit voorstel werd voorafgegaan door een openbare raadpleging die in 2007 werd georganiseerd op basis van een groenboek (25).



Transparantie in financiële aangelegenheden

In het kader van het Europees transparantie initiatief (26) is er op 2 oktober een nieuwe website over het betalingssysteem gelanceerd. De website bevat informatie over de begunstigden van fondsen uit begrotingsonderdelen die direct door de Commissie worden beheerd dan wel door uitvoerende agentschappen die zijn belast met het beheer van bepaalde programma’s van de Europese Unie.

Daarnaast moesten alle lidstaten een website opzetten met gegevens over betalingen aan ontvangers van steun voor plattelandsontwikkeling — vanaf 30 september beschikbaar voor de uitgaven van het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO (27) en vanaf 30 april 2009 voor de uitgaven van het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF).

Algemene verwijzingen en andere nuttige links


  • Beter wetgeven:



  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina