Verslag van Netwerkdag voor docenten in het hoger onderwijs



Dovnload 22.68 Kb.
Datum14.08.2016
Grootte22.68 Kb.


Verslag van Netwerkdag voor docenten in het hoger onderwijs



Inleiding
Vanaf 2008 heeft het Fietsberaad diverse activiteiten ontplooid richting het hoger onderwijs. In het specifiek gericht op HBO en Universiteiten met de opleidingen Verkeerskunde, Ruimtelijke Ordening / Stedenbouw en Civiele Techniek. November 2008 hebben deze instellingen een uitgebreide nieuwsbrief ontvangen met een overzicht van het aanbod van het Fietsberaad. In navolging van de nieuwsbrief is er een telefonisch onderzoek uitgevoerd, om te achterhalen wat de wensen zijn binnen de onderwijsinstellingen. Hieruit bleek een grote behoefte te bestaan om vakgenoten te ontmoeten op een netwerkdag voor docenten. Uiteindelijk heeft dat ertoe geleid dat het Fietsberaad samen met de Hogeschool Utrecht op 15 juni 2009 deze netwerkdag voor docenten heeft georganiseerd.

1Diverse onderwijsprogramma’s


Maike Mertens van de Hogeschool Utrecht opent de bijeenkomst met een inleiding over het onderwijsprogramma van de Hogeschool Utrecht. Om een beeld te schetsen van de opleiding is een overzicht gegeven van de onderwijsstructuur van de Hogeschool Utrecht als geheel, hoe de verkeerskundige opleiding hierin past en de plaats die de leerlijn Mobiliteit en Verkeer (MOVE) in neemt binnen de verkeerskundige opleiding. Het onderwijsprogramma van de Hogeschool Utrecht dient als één van de voorbeelden op de bijeenkomst, vervolgens komen de onderwijsprogramma’s aan bod van de andere opleidingen.

1.1Presentatie en inleiding onderwijsprogramma Hogeschool Utrecht

Studenten kunnen één van de volgende drie leerlijnen kiezen:



  • Urban design & real estate; deze is het meest populair.

  • Mobiliteit & verkeer (MoVe); hierin is fiets goed verankerd.

  • Real Estate Management.

Op het moment kiest 1 op de 3 studenten kiest voor de leerlijn MOVE (verkeer). Het kost studenten moeite om de link te leggen tussen stedenbouw en verkeer. Integratie met het vak stedenbouwkunde is op het moment in ontwikkeling. MOVE probeert het integraal denken te stimuleren en zo generalisten op te leiden. Het onderwerp ‘fiets’ komt terug in de volgende semesters: S3 MOVE A – Ontwerp; S4 MOVE B – Beleid en S7 MOVE C - Netwerken. In totaal werken er 3 docenten aan verkeer. Er zijn vier vakken die concreet gaan over verkeer. Voor meer informatie kunt u terecht op de Fietsberaad website, waar de presentatie ‘Netwerkdag voor de fiets’ van Maike Mertens is te downloaden.


1.2NHTV - Breda

Kenmerkend aan de NHTV is dat het de grootste verkeersopleiding is. Hierdoor is het soms moeilijk om een overzicht te krijgen van wat er binnen de NHTV allemaal speelt. Aangezien daardoor ook het aantal docenten erg hoog is. Ineke Spapé (NHTV): “Op het moment verdiep ik me in 3 studiegidsen van onze opleiding om te kijken wat het aanbod van onze eigen NHTV is. Aangezien het zeer massaal is qua opleidingsaanbod.”


Bij de NHTV heeft men geprobeerd om nieuwe integratie als vak aan te bieden. Vervolgens is ervoor gekozen om het ‘urban management’ te noemen om het populair te maken onder studenten. Echter is het effect niet blijvend om zo’n populaire naam voor een vak te gebruiken. In het eerste jaar dat het onder de naam ‘urban management’ is aangeboden hadden veel studenten zich ingeschreven. Dit is echter in de daaropvolgende jaren weer afgenomen. Ook biedt de NHTV de mogelijkheid om de ontwerpkant op te gaan, deze leerlijn heet nu ‘urban design’.
Kerncompetenties voor het onderwijsprogramma worden geformuleerd in de trant van een aantal algemene competenties en de eigen opleiding vult aan met +/- 30% aan de hand van een profiel. In de opleiding is niet per modaliteit uitgesplitst wat studenten moeten weten. Het is aan de opleidingen zelf om aan te geven hoeveel men moet weten over welke modaliteit. In de onderwijsvisie achter het onderwijsprogramma is wel vastgelegd dat men over meerdere modaliteiten kennis moet hebben.

1.3Windesheim - Zwolle

De pijlers hier zijn: verkeerstechniek, onderzoek, beleid en verkeersmanagement. Hiervoor is de voorbeeldenbank op de Fietsberaad website veel gebruikt. Vooral om te kijken naar situaties op kruispunten. Het criterium dat studenten nu mee krijgen is: Is het ontwerp nu voor alle modaliteiten goed ontworpen? In de opleiding komen losstaand veel fietsgerelateerde onderwerpen voor.


1.4Universiteit Twente, afdeling verkeer, vervoer en ruimte – Enschede

De afdeling verkeer, vervoer en ruimte is opgebouwd uit: Planning, dynamisch verkeersmanagement, advanced drive support systems in auto’s. Weinig wordt er echt aan ontwerp gedaan in detail. Studenten krijgen vooral mee: verkeer is niet per definitie de auto. Er zijn meer modaliteiten die een belangrijke rol spelen. Daarnaast staat de maatschappelijke vraag centraal: hoe het Bruto Nationaal Product (BNP) met minder energieverbruik gerealiseerd kan worden.


1.5Basisonderwijs / voortgezet onderwijs – landelijk

Op basisscholen heeft vaak ‘het schoolgebouw’ een budget, en moet de schoolomgeving er nog maar even “bij” gedaan worden. Hierdoor zijn er te weinig financiële middelen voor goede fietsvoorzieningen bij scholen. Soms is het zelfs zo erg dat, doordat ouders massaal met de auto komen, kinderen juist wordt afgeraden om te fietsen. Want het is gevaarlijk. Dit zou juist omgedraaid moeten worden, meer fietsvoorzieningen en iedereen laten fietsen. Zodat het veiliger wordt.

Een interessant voorbeeld is dat jongeren in de gemeente Ommen zijn gestart is met GPS loggen. Jongeren in de 2e klas van het voortgezet onderwijs loggen via een GPS routes die ze van huis naar school afleggen en registreren deze. Jan Westerik van de gemeente Ommen weet hier meer over. Ook is op de site www.verkeer-in-zicht.nl meer hierover te vinden.

Er is een leemte in het basis- en voortgezet onderwijs wat betreft verkeerseducatie. Wat doen: VVN, Fietsersbond, politie en ANWB hieraan.



2Suggesties voor het Fietsberaad in het hoger onderwijs (HBO / Universiteit)


Nadat de diverse onderwijsprogramma’s aan bod zijn gekomen is er ook de vraag, wat kan het Fietsberaad betekenen voor het onderwijs. De volgende suggesties zijn naar voren gekomen in de discussie.
Suggesties voor het Fietsberaad diensten voor het hoger onderwijs


  • Een aanbod van excursies in het verleden zou voor docenten en studenten zeer interessant zijn. Waarbij een docent studenten kan meenemen naar een locatie en zelf de excursie kan geven en toelichten. Er is een behoefte aan materiaal, waarmee ook studenten zelf op elk tijdstip van de dag zelf de fiets kunnen pakken en op locatie een excursie kunnen doen. Dus ook kaarten met uitgebreide toelichtingen per locatie.

  • Er is een behoefte om studenten ook fysiek langs te sturen. Voor de beantwoording van vragen, of het concretiseren van een bepaalde onderzoeksvraag. Dit vraagt om maatwerk en hierin biedt het Fietsberaad aan om mee te denken met de studenten. En dit vervolgens af te stemmen met personen uit de praktijk. Zodat de student aan de juiste persoon uit de praktijk gekoppeld wordt.

  • Ook is het Fietsberaad van plan om het intranet open te stellen voor mensen in het onderwijs. Zodat hier ook een levendige discussie kan ontstaan rondom de diverse onderwijs programma’s. Presentaties zijn welkom en o.a. als toegestuurd door Cor v/d Klaauw (Noordelijke Hogeschool Leeuwarden) en Henk Horstink (Saxion Hogeschool, Deventer) die helaas niet aanwezig kon zijn op de bijeenkomst.

  • Suggesties voor het magazine Fietsverkeer om aandacht aan te besteden: milieu / CO2 / PM10 norm en gezondheid.

  • Poule van gastdocenten die iets kunnen vertellen over het politieke spel; ervaringen in een gemeenteraad en raadsvergadering. Aanleiding hiervoor komt uitgebreid terug in hoofdstuk 3 van dit verslag.

Expliciet zijn er vragen gesteld aan het Fietsberaad rondom de ter plekke aangeboden stage informatie van het Fietsberaad. Op de informatie rondom stages ontbreek nu nog het volgende.


Vragen aan het Fietsberaad over het stageaanbod van Goudappel Coffeng / CROW


  • Wat schuift het? Dit is vooralsnog onbekend.

  • Waar zit je dan? Op een locatie van het adviesbureau Goudappel Coffeng (Deventer, Den Haag, Eindhoven, Leeuwarden) of een locatie van het CROW (Ede).


3Praktijkvoorbeeld gemeente

3.1Inleiding door Henk van Zeijl (gedetacheerd bij gemeenten in naam van Goudappel Coffeng)

Uiteindelijk zal een afgestudeerde student als adviseur gaan werken in de praktijk. Om een beeld te geven van de dagelijkse praktijk in de gemeenten houdt Henk van Zeijl een inleiding over de dagelijkse praktijk bij een gemeente. De heer van Zeijl heeft veel ervaring opgedaan bij gemeenten voordat hij is gaan werken voor Goudappel Coffeng. Op het moment is hij veelal vanuit Goudappel Coffeng gedetacheerd bij diverse gemeenten in Nederland.


Henk van Zeijl stelt dat veel afgestudeerde studenten komen te werken bij een gemeente. De politieke omgeving, het bestuur en het politieke krachtveld is een dynamische omgeving waar studenten in het onderwijs zelf nauwelijks mee te maken krijgen. In de politiek gaat het om de haalbaarheid van een project, vindt hiervoor steun bij stakeholders zoals: Fietsersbond, bewoners. Een maatschappelijk draagvlak. En hierbij zijn ook communicatieve vaardigheden van groot belang. Voor meer informatie kunt u terecht op de Fietsberaad website, waar de presentatie ‘Fietscoördinator gemeente’ van Henk van Zeijl te downloaden is.

3.2Discussie en reacties




Putten uit eigen ervaring in de gemeente praktijk aanleren


Veel docenten gebruiken de ervaring bij gemeenten waar ze zelf hebben gewerkt als voorbeeld in de lessen. Zo was het bij gemeente Amersfoort zeer hectisch, doordat raadsvragen een harde deadline hebben en op de volgende raadvergadering beantwoord moeten zijn. Hectisch, verkeerskundigen die daar komen te werken moeten ook in staat zijn om snel te schakelen. In de gemeente Leiden is het zo dat wethouders eigen projecten hebben, en zodoende een eigen project er door gaan douwen over de rug van andere projecten. Inhoudelijk als het gaat om verkeer en fiets scoort dit goed bij de gemeenteraad, verkeersveiligheid scoort vooral hoog. Echter is er vaak voor fiets in het mobiliteitsplan geen financiële steun, omdat men zich hierop niet wil vastleggen.

Politieke gevoeligheid en adviesvaardigheden


Een knelpunt in het onderwijs is het goed voorbereiden van studenten op de dagelijkse praktijk als adviseur in een gemeente of in andere politiek gevoelige situaties. Voor studenten is het wenselijk om in de vorm van een project in aanraking te komen met de dagelijkse dynamiek en hectiek in een gemeente. Op deze wijze zou een student beter inzicht verkrijgen in de competenties die nodig zijn voor een afgestudeerde verkeerskundige. Het knelt vooral bij de medewerking vinden van een gemeente om studenten ook binnenkamers te laten meelopen. Kleine projecten worden wel gehonoreerd, komt men echter te dicht bij de politieke gevoeligheid in de gemeente dan sluiten snel de deuren en vinden de meeste gemeenten het niet gewenst om hier studenten bij uit te nodigen. Uit angst dat deze mogelijk de dagelijkse gang van zaken sterk gaan verstoren. Een alternatief hiervoor is een rollenspel, het simuleren van ‘de gemeente’ aan de hand van acteurs (dit kunnen ook docenten zelf zijn), om studenten zo met de praktijk van gemeenten kennis te laten maken. De NHTV probeert studenten op die manier goed op de praktijk voor te bereiden. Dit wordt gedaan aan de hand van interactieve games, simulatielessen en rollenspelen. Zo is er de ‘PINgame’: een vierdaags spel waarbij een afdeling van de gemeente wordt nagespeeld. Op dat moment ligt die afdeling ook even tijdelijk plat, ten behoeve van de simulatie. Stage situaties helpen de studenten ook om meer inzicht te krijgen. Ook is het raadzaam om studenten eens naar een raadsvergadering te laten gaan, hier zien ze hoe er vragen gesteld worden en door wie. Wie zitten er op de publieke tribune en van welke organisaties zijn deze? Zowel de NHTV en Hogeschool Windesheim doen dit al.
De conclusie hierin is dat je studenten beperkt kan voorbereiden op de praktijk. En je ook niet moet verwachten dat je studenten alle competenties en vaardigheden voor een verkeerskundig adviseur in het onderwijs zelf kan aanleren. Een gedeelte zal elke student in de praktijk moeten ondervinden. Tussen de diverse gemeente zijn er ook behoorlijke cultuurverschillen die niet te vatten zijn in een onderwijsprogramma. Stages zijn hierbij onmisbaar voor studenten om gevoel te krijgen voor de praktijk.

Verkeerskundigen komen ook voort vanuit andere opleidingen


Opgemerkt is dat een verkeerskundige bij een adviesbureau vaak een andere achtergrond heeft dan een verkeerskundige opleiding. Vaak is de achtergrond communicatie, procesmanagement of planologie. Met een 7-daagse DTV cursus worden deze medewerkers bijgeschoold op het gebied van verkeer en werken ze ook als verkeerskundig adviseur naast mensen die een gehele verkeerskundige opleiding hebben genoten.

Verslag Netwerkdag voor docenten in het hoger onderwijs – 15 juni 2009






De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina