Vervlogen solidariteit? Jaarverslag 2005 Stichting landelijk bureau disk colofon



Dovnload 100.91 Kb.
Pagina1/4
Datum25.08.2016
Grootte100.91 Kb.
  1   2   3   4
Vervlogen solidariteit?

Jaarverslag 2005
Stichting landelijk bureau DISK

Vervlogen solidariteit?

Jaarverslag 2005
Stichting landelijk bureau DISK

Colofon
Auteurs: Hub Crijns en Joop Roebroek
Dank aan: bestuur en team landelijk bureau DISK
Eindredactie: Hub Crijns
Druk: Drukkerij Accuraat Breda
Vormgeving: Hans van Eck design
Uitgever: landelijk bureau DISK

Luijbenstraat 17

5211 BR ’s-Hertogenbosch
telefoon: 073-6128201: landelijk bureau DISK

073-6121939: werkgroep Arme Kant van Nederland/EVA


e-mail: info@disk-arbeidspastoraat.nl

info@armekant-eva.nl


homepage: www.disk-arbeidspastoraat.nl

www.armekant-eva.nl


Oplage: 500 exemplaren
’s-Hertogenbosch, juni 2006
Inhoud
Colofon
Inhoud
Vervlogen solidariteit, dr. J.M. Roebroek
Jaarverslag 2005

  1. Inleiding

  2. Landelijk bureau DISK

  3. Vastgesteld beleid

  4. Werkplannen voor 2005

  5. Uitvoering in het jaar 2005

  6. Behaalde resultaten en effecten

  7. De werkorganisatie landelijk bureau DISK

  8. Beleid en werkplannen voor de toekomst

Bijlage 01: Samenstelling van de besturen en het team (per 31 december 2005)


Bijlage 02: Contacten in de media in 2005
Bijlage 03: Kerngetallen Disk 2005

Vervlogen solidariteit?

Dr. J.M. Roebroek, voorzitter van landelijk bureau DISK

DISK is bezig met verbindingen tussen geloof en economie, arbeid en zingeving, processen van rijkdom en armoede en de betekenis daarvan voor mensen. We volgen ontwikkelingen in het arbeidsproces en daarbuiten, trends rond de inkomensontwikkeling, de werkelijkheid rond zorg, werk en inkomen. Vanzelf komt dan het geheel van onze samenleving en de manier waarop we die indelen voor elkaar aan de orde. In de analyses en debatten komt heel vaak het woord solidariteit om de hoek kijken. Vanuit een christelijke visie niet vreemd, omdat in deze levensbeschouwing als vanzelf relaties gelegd worden tussen God, mensen, de schepping en de context van vandaag. Maar ook vanuit andere levensbeschouwelijke stromingen of vanuit seculiere en politieke achtergronden wordt er vaak over solidariteit gesproken.

Lange tijd vormt solidariteit met de medeburger een centrale waarde binnen de discussies over de sociale politiek, en in het verlengde daarvan een elementaire bouwsteen van de moderne verzorgingsstaat. Geen enkele maatschappelijke of politieke stroming kan het alleenrecht op de solidariteit voor zich opeisen. Vertegenwoordigers van de christen-democratische, sociaal-democratische, als ook liberale politiek hebben zich lange tijd in vrijwel gelijkluidende bewoordingen opgeworpen als hoeders van dit kernbegrip van de sociale politiek in de twintigste eeuw.
Kentering in opvatting over solidariteit
Vanaf het einde van de vorige eeuw treedt evenwel een kentering op. Verwijzend naar het proces van individualisering en de toenemende globalisering betogen politici, ongeacht hun specifieke kleur, dat solidariteit niet zo maar gegeven, maar verdiend moet worden. Het zijn feitelijk de ‘paarse kabinetten’ die deze ommekeer inzetten. Waar politici van confessionele huize altijd nog wel oog hebben voor onbetaalde, vrijwillige en zorgactiviteiten, zijn liberalen en sociaal-democraten vrijwel uitsluitend gefocust op het verrichten van betaalde arbeid als grondslag voor maatschappelijke deelname. Alle andere vormen van maatschappelijke ondersteuning worden in steeds sterkere mate binnen het ‘werk, werk en nog eens werk’-verhaal ingekaderd. Paars heeft nauwelijks een boodschap aan maatschappelijke cohesie buiten betaald werk om. En met de komst van de centrum-rechtse kabinetten Balkenende lijken de waarden van de sociale politiek welhaast voorgoed herijkt te worden. Solidariteit wordt voor alles een kwestie van ‘eigen verantwoordelijkheid’ en het ‘verdienen van ondersteuning’ door zich te onderwerpen aan de wetten van de markt.

Sterker nog, wanneer wij politici moeten geloven, zijn de grondslagen voor solidariteit in zijn meest elementaire vorm als ‘steun aan de medemens vanuit saamhorigheid, verbondenheid, dan wel naastenliefde’ niet langer voorhanden. Beelden van ‘uitgeholde solidariteit’ voeren de boventoon. ‘Het proces van individualisering zou de solidariteitskaders binnen de moderne verzorgingssamenleving ondergraven. Jong is niet langer bereid voor oud te betalen’. Deze beelden zijn interessant in elk geval, en wel om diverse redenen.



Solidariteit springlevend

Vrijwel alle onderzoek terzake toont aan dat de solidariteit tussen groepen van burgers, of tussen leeftijdsgroepen niet of nauwelijks is afgenomen. Dat moge blijken uit de opbrengsten voor goede doelen de afgelopen jaren, uit de participatie van burgers aan vrijwilligerswerk en mantelzorg, almede uit onderzoek naar de opvattingen van burgers over solidariteit. Ook het beeld dat ouderen profiteren van jongeren, en jongeren in toenemende mate gedwongen worden door de arrangementen van de verzorgingsstaat om meer en meer mee te betalen aan het ouder worden van de bevolking, klopt niet met de feitelijkheid. Natuurlijk, inzake de gelden die nodig zijn voor het op peil houden van de pensioenen, kan worden vastgesteld dat ‘jong’ daar meer aan bijdraagt dan ‘oud’. Maar geldt dat ook voor andere collectieve verworvenheden en voorzieningen? Wat te denken van onze wegen, ons elektriciteitsnetwerk, van onderwijs, de culturele schatten van de samenleving? Of bijvoorbeeld de verhoudingen binnen de familiesolidariteit, waar 50plussers zowel in termen van advies, geld, als ook zorg beduidend meer aan jongeren geven dan zij omgekeerd van die jongere generaties terugkrijgen. Daarnaast blijkt uit focusgroep onderzoek onder twintigers, vijftigers en burgers van zeventig jaar en ouder dat de opvattingen omtrent solidariteit, alsmede de solidariteit tussen de diverse leeftijdsgroepen nauwelijks verschillen. Dat burgers nog altijd een hoge mate van solidariteit naar elkaar toe kennen.

Opvallend is in dat kader zonder meer het gegeven dat eigenlijk slechts die vormen van solidariteit zijn afgenomen die niet zozeer rusten op het gedrag, dan wel opvattingen van burgers, maar juist primair afhankelijk zijn van de wijze waarop politici solidariteit waarnemen en interpreteren. Dat betreft bijvoorbeeld de sociale zekerheid, de ontwikkelingshulp en de hulp bij asielverlening. Vormen van solidariteit waarbij het in eerste instantie de nationale overheid is die daarvoor centrale verantwoordelijkheid draagt. Het zijn niet zozeer de burgers die minder solidair zijn met hun medeburgers, maar het is de overheid zelve, en vooral degenen die daarop primair zijn aan te spreken, de politici die zich niet langer gebonden achten aan de solidariteit binnen de samenleving, aan de verbondenheid tussen burgers onderling.

Vervlogen solidariteit uit Den Haag

De beelden en de discussie over solidariteit zijn daarmee het terrein geworden van politieke opportuniteit. Van halve waarheden en zelfs leugens om groepen burgers, om generaties van burgers tegen elkaar op te zetten. Eerder met het doel om politieke agenda’s in termen van het terugdringen van de overheid en van de collectieve middelen overeind te houden, dan dat het een welgemeende reflectie zou zijn op datgene dat binnen de samenleving leeft. De vervlogen solidariteit is een beeld dat ons wordt aangepraat op basis van korte termijnagenda’s van de dames en heren politici. Een vergezicht dat niet of nauwelijks rust op ontwikkelingen binnen in de samenleving zelf of de ervaringen van mensen zelf.


Uitdaging voor DISK
Uit het werk dat DISK het afgelopen jaar gedaan heeft, blijken die verschillende beelden van solidariteit. We zien hoe de kabinetten Balkenende nauwelijks een boodschap lijken te hebben aan maatschappelijke cohesie buiten betaald werk om, aan het opbouwende werk dat uitgaat van de collectieve sector, waartoe onderwijs, sociale zekerheid en gezondheidszorg behoren. Conform de eigen missie ligt er voor DISK de opdracht te wijzen dat ieder mens mede van Godswege is geroepen om met de eigen mogelijkheden te participeren in de economie. In die participatie, betaald en onbetaald, mag er het perspectief zijn van vrede, gerechtigheid en heelheid van de schepping, van solidariteit met elkaar.

In een tijd van halve waarheden en korte termijnagenda’s is het van belang dat parochies en gemeenten worden toegerust vanuit de bij DISK ontwikkelde expertise in kwesties waarin geloof en economie of geloof en verzorgingsstaat elkaar raken.

Het blijft van belang dat DISK vanuit de ervaringen in kerken contacten met de overheid onderhoudt en kritische signalen blijft afgeven wat de gevolgen zijn van genomen besluiten. Speciaal vanuit de ervaringen van kwetsbare mensen. In de loop van de jaren zijn er hiervoor goede criteria ontwikkeld. Ook het afgelopen jaar zijn er allerlei artikelen en vele publicaties verschenen rondom arbeidspastoraat, rondom vorming en toerusting voor kerkelijke gemeenten en parochies, rondom verarming en verrijking. We zijn actief geweest rondom maatschappelijk verantwoord ondernemen, kerk en landbouw, levensloop en solidariteit voor jong en oud, werken met waarden. We hebben een heel aantal levendige conferenties en kleinere bijeenkomsten georganiseerd. Veel aandacht heeft het Handboek Diaconiewetenschap Barmhartigheid en gerechtigheid gekregen. Dit jaar is de ontwikkeling van het Handboek Arbeid en Kerk Arbeid, zin en geloof sterk gevorderd.

In 2006 werken wij enthousiast verder aan de realisering van onze missie. Solidariteit met elkaar blijft daarbij ons motief.



Jaarverslag 2005
In het navolgende volgt het verslag van de stichting landelijk bureau DISK, kortweg DISK, geloof en economie over het werkjaar 2005.
1. Inleiding
We omschrijven kort wie we zijn en refereren aan het vastgestelde beleid en de werkplannen. Vervolgens geven we met een aantal impressies de voornaamste activiteiten van het werkjaar weer, die we met een korte evaluatie waarderen. Ter ondersteuning van die waardering zijn twee bijlagen opgesteld, waarin de media aandacht en de behaalde resultaten in cijfers zijn weergegeven. De slotparagraaf brengt de werkorganisatie in beeld, evenals de activiteiten van het bestuur.

Wij zijn een instelling, waarin veel van gedachten wordt gewisseld. Zo vormt het debat over solidariteit een rode draad in het werk van het jaar 2005. Daarbij aansluitend heeft voorzitter Roebroek het inleidend essay geschreven. Rond deze visie op solidariteit zijn binnen bestuur en staf van DISK zowel instemmende geluiden als kritische opmerkingen gemaakt. DISK wil een plek zijn, waar plaats is voor het onderlinge debat. Zowel intern als extern binnen ons netwerk, de ledenkerken en de partners die ons subsidies verstrekken, en van daaruit verder de samenleving in. Want over solidariteit, de grondslag en de uitwerkingen, persoonlijk, relationeel en collectief, privaat en publiek kan niet genoeg gesproken en gedebatteerd worden.


2. Landelijk bureau DISK
Landelijk bureau DISK is een oecumenische stichting. Op­drachtgevers, financiers en doelgroepen van DISK zijn allereerst de kerken in hun missionair-diaconale betrokkenheid op arbeid, zorg en inkomen.

In de stichting landelijk bureau DISK (opgericht in1972 en statutair herzien in 2000) werken de volgende kerken samen. Het rooms-katholieke kerkgenootschap in Nederland (RKK) partici­peert via de Landelijke Instelling voor het rooms-katholiek Arbeidspastoraat in Nederland (LIAN), statutaire voorzetting van de Stichting Bedrijfsapostolaat Nederland sinds maart 2000, waarin de zeven bisdommen elk een zetel hebben. De volgende protestantse kerken participeren direct in de stichting DISK: Protestantse Kerk in Nederland, Algemene Doopsgezinde Sociëteit, Oud Katho­lieke Kerk en Remonstrantse Broederschap. In de hoedanigheid van waarnemer participeren de Christelijke Gere­formeerde Kerken in Nederland en de Basisbeweging Nederland in DISK. De voorzitter is afzonderlijk benoemd en is tevens voorzitter van LIAN.

Landelijk bureau DISK werkt op onderdelen van de programma’s vaak samen met de Raad van Kerken in Nederland.
3. Vastgesteld beleid
Landelijk bureau DISK werkt thans met een beleidskader Gerechtigheid door solidariteit, dat voor de periode 2002-2005 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur.

Samen met de Raad van Kerken is landelijk bureau DISK de opdrachtgever van het programma Leven in waardigheid voor de oecumenische campagne tegen verarming en verrijking, dat voor de jaren 2003-2005 door beide opdrachtgevers is vastgesteld.


4. Werkplannen voor 2005
Van elk programma zijn voor het jaar 2005 afzonderlijke werkplannen gemaakt, waarin opgenomen de voorgenomen activiteiten en projecten.
Het werkplan 2005 komt voort uit de meerjarenplanning die voor DISK de jaren 2004, 2005 en 2006 omvat en voor de Arme Kant van Nederland/EVA de jaren 2003, 2004 en 2005 omvat.

a. Voor het jaar 2005 ontwikkelt DISK de volgende activiteiten:



  • Organiseren van DISK Voorjaarsconferentie, bijeenkomst DISK, Vrouw en Arbeid, themabijeenkomsten en op maat aanbieden van training, supervisie en intervisie plus het aanbieden van deskundigheidsbevorderende literatuur.

  • Participatie aan Kerkendag op 23 april in Zwolle met het maatschappelijk programma ‘Werken met waarden’ in samenwerking met diverse andere organisaties.

  • Organiseren van donateuractie Steunfonds DISK, en participatie in de jaarlijkse Ab Harrewijn Prijs op 13 mei 2005.

  • Ontwikkelen van en werken met werkmateriaal voor zondag van de arbeid (1 mei 2005), biddag voor gewas en arbeid (9 maart) en dankdag voor gewas en arbeid (2 november) met als jaarthema Werken met waarden.

  • Onderzoek naar de bekendheid en gebruik van het DISK werkmateriaal voor zondag van de arbeid en bid- en dankdag voor gewas en arbeid over de jaren 2003, 2004 en 2005.

  • 1 Mei Conferentie samen met Platform voor Economische Gerechtigheid, op 28 april met als werktitel Arbeid, levensloop en solidariteit tussen jong en oud.

  • Uitgeven van publiekstijdschrift Ondersteboven, kadertijdschrift DISKkrant, nieuwe nummers in de DISK Studiereeks en bijhouden website.

  • Onderhouden van contacten en samenwerkingsrelaties in een breed netwerk van oecumenische en rooms-katholieke organisaties die actief zijn op het beleidsterrein van Kerk en Samenleving en Diaconie.

b. Voor het jaar 2005 ontwikkelt DISK de volgende projecten:

  • Project ‘Lokale kerken en maatschappelijk verantwoord ondernemen’, een werkboek voor parochies en gemeenten, jaarplan 2005, werken met eerste producten in dit project: zie zondag van de arbeid werkmateriaal 2005, voorbereiden van te houden pilots in gemeenten.

  • Project ‘Handboek Arbeid en Kerk’ voor parochies en gemeenten, jaarplan 2005, afronden hoofdstuk over arbeid, schrijven eerste versies andere hoofdstukken, schrijven werkvormen, samenstellen van meeleesgroepjes per hoofdstuk, voorbereiden van een expertmeeting met toekomstige gebruikers van het Handboek.

  • Project ‘Oecumenisch Handboek Diaconiewetenschap’, jaarplan 2005: implementatie van het handboek in werkveld, begeleiden herdruk, stimuleren tot gebruik en debat en verzamelen van reacties.

  • Project ‘Diaconale Alliantie’, in samenwerking met Actioma, Justitia et Pax en landelijk Katholiek Diaconaal Beraad (LKDB), jaarplan 2005: afronden ontwikkeling, in dienst nemen projectmedewerkers, start project informatie en project educatie, expertmeeting in het najaar, opening website www.rkdiaconie.nl op 31 december 2005.

  • Project verhuizing. Landelijk bureau DISK moet in de loop van 2005 gaan verhuizen.

c. Oecumenische campagne tegen verarming en verrijking Leven in waardigheid, waaronder tevens valt de samenwerking met de Alliantie voor Sociale Rechtvaardigheid. In dit project wordt het netwerk van arme kant- en EVA-groepen ondersteund, werkmateriaal voor parochies en gemeenten gemaakt en geparticipeerd in publiek debat rond verarming en verrijking en lobby naar de landelijke, provinciale en lokale overheden toe. Er verschijnt een publiekstijdschrift De arme krant van Nederland, een eigen website wordt bijgehouden, en er verschijnen eigen publicaties.

Vanuit het werkplan 2005 staan de volgende projecten op de rol:



  • Vakantiegids Betaalbare vakanties 2005

  • EVA ontmoetingsdag in februari, voortgang in werkvorm ‘Als je er alleen voor staat’,

  • interviewproject ‘Het keurslijf van de uitkering’ met publicatie

  • EVA Dienstbodenkoor, viering van 15-jarig jubileum Dienstbodenkoor in november met publicatie Smartlappen en bondgenootschappen

  • Participatie aan Kerkendag op 23 april in Zwolle met het maatschappelijk programma ‘Werken met waarden’ in samenwerking met diverse andere organisaties.

  • Project ‘Helpen onder protest’, met werkboek Helpen onder protest en publieksconferentie in september

  • Dossier Armoede in Nederland 2005

  • Handreiking voor bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2006 met als titel Machiavelli en de minima plus presentatie werkdag in november

  • Samen met de Alliantie voor Sociale Rechtvaardigheid ligt het accent op het monitoren van de effecten van de Wet Werk en Bijstand en het beïnvloeden van het wetgevingstraject rond de Wet op de Maatschappelijke Ondersteuning.


5. Uitvoering in het jaar 2005
De werkplannen voor 2005 zijn volgens plan en binnen de aangegeven tijdschema’s en financiële budgetten uitgevoerd. Hieronder volgen enkele impressies.


  1   2   3   4


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina