Vlaams Verbond van het Katholiek Basisonderwijs



Dovnload 0.73 Mb.
Pagina13/15
Datum22.07.2016
Grootte0.73 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15

Verhaal van juf. Petra Byttebier uit Tielt.


Juf Petra Byttebier werkte in Tielt met anderstalige kinderen in de onthaalklas.

aEen onverwacht avontuur … onthaalklas anderstalige nieuwkomers


Van september zijn er bij ons op school 4 Kosovaarse kinderen en 4 Congolese kinderen in het lager die geen Nederlands kennen. Enige tijd later zijn we gestart met een onthaalklas. Ik ben pas afgestudeerd als onderwijzeres en ik vind zo’n halftijdse werkaanbieding wel een uitdaging…

In maart groeit de groep nog aan met Kosovaren en in mei komt er nog eentje bij. Intussen kunnen de eerder toegekomen kinderen zich - met behulp van een redzaamheidstaaltje in het Nederlands - al aardig uit de slag trekken. We kregen extra uren en Juf Els, een kleuterleidster, komt er bij. Af en toe kunnen we op dezelfde uren les geven en dan kunnen we de groep opsplitsen in hetzelfde lokaal. Ook naar voorbereiding toe is het handig als je met twee het nodige materiaal kunt maken.

Het voordeel van de onthaalklas is dat je alleen maar anderstalige nieuwkomers hebt en dat je alvast geen rekening moet houden met vastgelegde eindtermen of leerplannen. Het komt erop aan door het taalaanbod (ook rekentaal) de kinderen zo vlug mogelijk in staat te stellen de lessen in de gewone klas te kunnen volgen. Het is voortdurend zoeken naar het hoe en waarmee je de lessen voor anderstalige nieuwkomers invult.

bIndividualiseren wordt plots noodzaak


Ik heb voor elk kind een persoonlijk dossier gemaakt waarin bijgehouden wordt welke doelstellingen ze bereiken: minder, tamelijk, goed of zeer goed. De doelen zijn opgesplitst per taalvaardigheid. Er staan ook persoonlijke gegevens in en observatiegegevens. Voor de beginsituatie halen we vooral informatie uit dagelijkse ervaring en observatie.

Ook de leerkracht van de gewone klas kan deze dossiers helpen invullen. Uit de opgedane informatie heb ik dan per kind een handelingsplan opgemaakt met duidelijke werkpunten.

Als er voortdurend eentje ‘mô vint toch’ zegt en zijn eigen willetje opdringt, is beleefdheid en gehoorzaamheid een werkpunt. Of als een leerling van 10 jaar geen schaar kan vasthouden of geen rechte lijn kan trekken met een lat, dan is motoriek een werkpunt.

cEnkele passages uit het persoonlijk dossier van Arta.


Leerlinggegevens:

Naam: …………………………………………….Voornaam : Arta


Geboortedatum : 29/05/1987 Nationaliteit: Albanees
Datum van inschrijving in de school van herkomst: ??????????.......
Datum van inschrijving in de onthaalschool: 02/09/1998
Naam vader: Qemajl
Naam moeder: Sheribane
Broers en zussen en geboortedatum
Donjet: 30/04/1989
Donika: 02/10/1993
(onderstreep wie in onze school zit)

Beginsituatie Nederlandse taal: …op 7 december 1998… (onderstreep wat past)

De leerling begrijpt al veel Nederlands
De leerling begrijpt al een paar woorden Nederlands
De leerling kan al enkele Nederlandse woorden zeggen
De leerling kan al hele Nederlandse zinnen zeggen
De leerling communiceert in een vreemde taal met de leerkracht: ……………………………
De leerling is al gealfabetiseerd in Latijns schrift
De leerling is al gealfabetiseerd in een ander , niet-Latijns schrift.
Op school zijn er kinderen die met de anderstalige kinderen kunnen communiceren én die ook het Nederlands machtig zijn
Op school zijn er kinderen die met de anderstalige nieuwkomers kunnen communiceren maar die het Nederlands niet machtig zijn.

Werkplan voor Arta:


  • Wiskunde - onderdelen waar taal belangrijk is : kloklezen, benoemen van de getallen en de bewerkingen en de tekens

  • Het uurrooster uitleggen

  • Mondeling geformuleerde teksten met sterke contextualisering

  • Leren verwoorden wat ze ziet, wat iemand doet aan de hand van prenten, stripverhaal, voorwerpen

  • Beleefdheidsformules

  • Instructies die in de klas gebruikt worden aan de hand van opdrachtenbladen

  • Eenvoudige kinderboeken lezen en begrijpen

  • Kopiërend schrijven bij afbeeldingen

dJe staat er niet alleen voor


Het is zeer belangrijk om een goede samenwerking met het hele schoolteam te hebben en om voldoende informatie door te spelen. Ik maak geregeld een nieuwsbrief met opmerkingen, afspraken, leerstofoverzichten, didactische tips uit de bijscholing … Voor een leerkracht uit de ‘gewone’ klas is het soms heel moeilijk onvoorziene reacties juist in te schatten en op te vangen. Het doet raar als er plotseling een leerling onder zijn bank duikt wanneer een wagen van de hulpdienst 100 met loeiende sirenes voorbijraast In Kosovo was dit een signaal dat Servische soldaten Albanese vaders uit hun huizen haalden.

In een personeelsvergadering hebben we overleg gepleegd over de relationele opvang van die kinderen en heb ik ook eens uitgelegd hoe ik werk.


Voorbeelden van nieuwsbrieven:


Beste collega’s ,
Een tijdje geleden zijn wij bij Fetim, de oom van Vullnet en Malisq op bezoek geweest. De man is al een hele tijd in Tielt en spreekt vloeiend Nederlands. Hij kon ons wat meer vertellen over het onderwijssysteem in Kosovo.

Er zijn geen kleuterklassen. De kinderen gaan voor het eerst naar school als ze 7 jaar zijn. Er zijn 8 leerjaren en daarna volgt 4 jaar middelbaar onderwijs. Vanaf het middelbaar maakt men een beroepskeuze. Na het middelbaar kan men nog naar de hogeschool of de universiteit. In bijlage vind je een beknopt overzicht van het lessenpakket per leerjaar. Er wordt geen godsdienst gegeven en de wiskunde is hier veel uitgebreider.


Uitspraak van de lettertekens in de taal van Arta

c  ts


c en q  tsj

dj  dzj


h ch

s  sj


v  w

z  zj


ij  ie - j
Wiskunde: cijferen

  • optelling: identiek

  • aftrekking: het geleende getal wordt niet genoteerd, maar wordt onthouden en opgeteld bij het onderste (volgende) getal

  • vermenigvuldiging: 2 x 3 of 2  3

  1. 6

  • deling : de staart wordt verkort door uit het hoofd te vermenigvuldigen en alleen het getal dat overblijft na het aftrekken te noteren. Er wordt alleen een : gebruikt:

bv. 152 : 4 = 38

032


0





Beste collega ‘s,
Wil zo vriendelijk zijn je eigen schoolse uitdrukkingen te noteren:

  • Vorm je rij in stilte!

  • Herhaal!

  • Goedemorgen, goedemiddag, tot morgen

  • Neem je schrift/map/schrijfgerei

  • Arta, berg je materiaal op / opruimen

  • Schrijf de tekst over van het bord – van je boek pagina…

  • Correct schrijven!

  • Werk alleen; werk in groep; overleg met je buur

Andere terminologie die anderstalige kinderen best kennen

  • Beleefd iets vragen: Mag ik naar het toilet a.u.b? Waar is de directeur?

  • Maanden, dagen, seizoenen benoemen

  • Namen van de schoolruimtes

  • Benoemen van het eigen materiaal

  • Namen van de kleuren



eHoe het vorm kreeg


Voor de lessen maken we vooral gebruik van de methode “Goochelen met woorden” en zelfgemaakt materiaal.

We starten elke dag met de kalender en een kort onthaal.

De lessen worden vooral opgebouwd met onderwijsleergesprekken, aanschouwelijke gesprekken en spelletjes, maar er wordt ook aan hoekenwerk en contractwerk gedaan.

Tijdens de klassikale momenten proberen we de kinderen vooral schooltaal bij te brengen. Ik heb een rooster gemaakt waarin gewerkt wordt aan verschillende facetten van taal en integratie: wiskundetaal, situeringsbegrippen, mijn lichaam en gevoelens, lezen en alfabetiseren.

We differentiëren twee lestijden. In hoekenwerk leren de kinderen zelfstandig opdrachten maken.

De hoeken zijn:



  • een woordpakket - hoek: woordenlijst met afbeeldingen, inoefenen door schrijven, inoefenen door spelvorm op werkblad, dictee d.m.v. cassette,

  • een luisterhoek: luisteren naar verhalen op cassette en intussen mee volgen in een prentenboek. Het alfabet en getallenreeksen beluisteren en het ingesproken beeldwoordenboek

  • een leeshoek: woordreeksen en bibliotheekboekjes met behulp van beeldwoordenboeken

  • een spreek - hoek: gezelschapspelen waarbij men informatie nodig heeft van de tegenspeler, bijv. Wie is het?, Wat ben ik?, …

  • een schrijfhoek,

  • een computerhoek: met kleine taaltrainings - spelletjes

  • een wiskunde - hoek : getallenkennis en kloklezen,

  • een contracthoek: voor als men het contract niet kan afwerken in de reguliere klas. In het contract zitten werkblaadjes die telkens op een zelfde werkwijze steunen (woordpakket – taaloefening – wiskunde - oefening). Ze moeten zelfredzaam gemaakt worden om ook in de reguliere klas hun contractwerk uit de onthaalklas te kunnen maken en mee te kunnen met de haalbare leerstof.

  • een afwerkhoek (dit is een moet - hoek: map in orde brengen, werkblaadjes afwerken, …).

fDe gewone klas


Het contractwerk wordt meegegeven naar de klas. Daar kunnen ze regelmatig zelfstandig aan de slag. De kinderen worden niet uit de klas gehaald tijdens muzische vorming en omdat deze momenten ideaal zijn voor integratie. Voor wiskunde en taal wisselen de leerkrachten onderling materiaal uit en soms wordt er ook gewisseld van klas. In de gewone klas moet het zeer belastend zijn om naast alle andere kinderen met hun specifieke zorgen, ook nog anderstalige kinderen te moeten opvangen. Ik denk dat het van groot belang is om hen het gevoel te geven dat ze er mogen zijn, want de kinderen komen vaak uit benarde situaties.

Met de hulp van peters en meters en uitwisseling van didactisch materiaal tussen de leerkrachten, kan deze druk al wat verlicht worden. Peters en meters zijn eigenlijk kinderen uit de klas die zich vrijwillig intekenen om een dag voor de anderstalige nieuwkomer te zorgen, zoals het begeleiden van opdrachten, de bladzijde in een boek helpen zoeken, uitleg over bepaalde activiteiten die op het programma staan,…Peters en meters proberen die dag ook nog 3 à 5 nieuwe, goed bruikbare woorden bij te brengen. Het intekenen kan eenvoudig door ’s morgens zijn/haar naam op het bord te schrijven.

Het is en blijft voor de school een opdracht, zowel mentaal als qua voorbereiding en opvolging. Ik wil dan ook met mijn relaas alle mensen die zich hiervoor inzetten een hart onder de riem steken .

Terug naar inhoudstafel



Praktijkvoorbeelden van werking met anderstalige nieuwkomers op het niveau van de scholengemeenschap

aEen scholengemeenschap installeert met haar stimulipunten een meldpunt voor Anderstalige nieuwkomers


Opdracht van de persoon (contactpersoon) die hiervoor werd aangenomen:

Schooljaar 2005-2006:



  • inventarisatie van het aantal AN in de scholengemeenschap

  • zicht krijgen op de verdeling van de AN in de scholen van de SG

  • opteren voor een spreiding van de AN (telkens 6 AN per school om een onthaalklas te kunnen organiseren)

  • contactpersoon wordt verwittigd als een AN zich aanbiedt in een school. De contactpersoon begeleidt de ouders van de AN in hun zoektocht naar een geschikte school binnen de SG.

  • contactpersoon ondersteunt de AN en organiseert een werking voor leerkrachten AN.

Schooljaar 2006-2007:

  • zelfde werking als 2005-2006

  • uitbreiding naar ondersteuning van de titularissen waar een AN komt

  • contact onderhouden met OCMW en onthaalbureau zodat de ouders van een AN opgevangen worden vóór ze zich aanbieden aan een school waardoor een professionele oriëntering kan georganiseerd worden

  • andere SG en netten (via het LOP) informeren over deze werking zodat zij ook een meldpunt kunnen organiseren en de spreiding van de AN nog beter gecoördineerd kan worden.

bEén leerkracht Anderstalige nieuwkomers voor alle scholen uit de scholengemeenschap.


De scholen van een scholengemeenschap spreken af dat ze de uren AN aan éénzelfde persoon geven. Naar gelang de nood en de omstandigheden kan deze leerkracht werken:

  • per school

  • de AN per leeftijd samenbrengen voor bepaalde lessen of activiteiten

  • titularissen ondersteunen

cUitwisselen van materiaal


Zowel leermethodes als leermiddelen worden gezamenlijk (of door de gemeente) aangekocht. Elke school waar zich een AN aanbiedt kan dit materiaal gebruiken. Er is een gezamenlijke inventaris van alle materialen die zich op de verschillende scholen bevinden en de scholen kunnen ze bij elkaar uitlenen.

Terug naar inhoudstafel






1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina