Voorlopige bevindingen van de Werkgroep inzake het gebruik van huurlingen – Missie naar België, 12 16 oktober 2015



Dovnload 15.98 Kb.
Datum24.08.2016
Grootte15.98 Kb.


Voorlopige bevindingen van de Werkgroep inzake het gebruik van huurlingen – Missie naar België, 12 - 16 oktober 2015

Wij willen de Belgische regering bedanken voor haar uitnodiging aan de Werkgroep om het land te bezoeken en voor de volledige medewerking die haar verschillende vertegenwoordigers tijdens ons bezoek aan ons verleenden. Ik wil ook de coördinator voor terrorismebestrijding van de Europese Unie en partners van het netwerk voor voorlichting over radicalisering die wij konden ontmoeten bedanken. Wij waarderen bovendien de steun van onze collega's van het Regionaal Bureau voor Europa van het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten bij de voorbereiding van het bezoek en het bezoek zelf.

Namens de Werkgroep presenteren wij vandaag de voorlopige bevindingen naar aanleiding van ons officiële bezoek aan België van 12 tot en met 16 oktober. Tijdens het bezoek hadden wij de kans om belanghebbenden te ontmoeten, onder meer ambtenaren, academici en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, waaronder families van personen die naar Syrië zijn afgereisd om daar aan het conflict deel te nemen. Deze ontmoetingen hebben ons geholpen ons inzicht in het complexe fenomeen van buitenlandse strijders uit te breiden, met name in de Belgische context.

Het bezoek vond plaats in een tijd van toegenomen bezorgdheid in België na een reeks terroristische aanslagen en terroristisch getinte incidenten, namelijk de aanslag op Charlie Hebdo in Frankrijk, de aanslag van mei 2014 bij het Joods Museum in Brussel en de invallen van januari 2015 in Verviers, die ertoe heeft geleid dat de regering recentelijk een aantal maatregelen heeft getroffen.

De huidige context wordt ook gevormd door de bijzondere politieke en sociaaleconomische omstandigheden in België, dat een complexe staatsstructuur kent met diverse bestuursniveaus: de federale staat, de regio's, gemeenschappen en de steden en gemeenten, die elk verschillende bevoegdheden en verantwoordelijkheden hebben, maar een gelijke rechtsgeldigheid. Belgen met een niet-Europese afstamming zijn oververtegenwoordigd in de lagere sociaaleconomische laag en krijgen met name moeilijk toegang tot werkgelegenheid. Deze personen worden ook eerder geconfronteerd met discriminatie op hun werkplek en hebben een lager opleidingsniveau. Er is een hoge mate van jongerenwerkloosheid (24% van de bevolkingsgroep jonger dan 25 jaar).

De Werkgroep werd op de hoogte gesteld van een aantal initiatieven dat op federaal, regionaal, communautair en lokaal niveau is genomen om kwesties met betrekking tot het fenomeen van buitenlandse strijders aan te pakken. De Werkgroep is verheugd over deze tijdige initiatieven en is van mening dat deze noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat het probleem een van de belangrijkste nationale prioriteiten is en dat het discours zijn weerklank vindt in de gehele Belgische samenleving.


Gezien de constellatie van actoren en de verspreiding van initiatieven met betrekking tot buitenlandse strijders, de complexe politieke context, voornoemde sociaaleconomische verschillen en de potentiële dreiging die wordt gevormd door het voortduren van het fenomeen, is de Werkgroep van mening dat het essentieel is om te zorgen voor een doeltreffende samenwerking tussen de diverse betrokken instanties op weg naar een duurzame oplossing. In dit opzicht bevelen wij het aanscherpen aan van een volledig geïntegreerd nationaal plan, met een zo breed mogelijke deelname en op basis van multidisciplinaire diepgaande onderzoeken en analyses. Een dergelijk plan moet leiden tot een duidelijk begrip van de respectievelijke rollen en moet de nodige middelen aantrekken voor de volledige tenuitvoerlegging ervan op de korte, middellange en lange termijn. In het kader van het plan moet een op mensenrechten gebaseerde benadering worden aangenomen en moet bijzondere aandacht worden besteed aan de inclusie van bijzonder getroffen gemeenschappen, met duidelijke indicatoren, monitoring en evaluatie van de hiermee verband houdende programma's.
In het licht van de informatie die we ontvingen, wil de Werkgroep een aantal onderwerpen aankaarten. De Werkgroep heeft tijdens haar vergaderingen en andere interacties vernomen dat ongeveer vijfhonderd buitenlandse strijders (in Irak en Syrië) uit België afkomstig zijn. Er werd ons verteld dat het vertrek in golven plaatsvond. De eerste golf, in 2010, werd gekenmerkt door banden met Sharia4Belgium, de tweede golf, in 2012, door werving door leeftijdsgenoten en de belangrijkste methode van werving van 2014 tot nu is naar verluidt middels informele netwerken van vrienden en familie en via de sociale media. Er moet worden opgemerkt dat uit de informatie ook blijkt dat veel wervingsactiviteiten momenteel worden uitgevoerd door vrienden en familie in Syrië, die ook worden betaald op basis van het aantal personen dat zij werven en de vraag of hun rekruten vervolgens trouwen.

We werden erop gewezen dat de profielen van buitenlandse strijders zeer divers zijn, maar dat kan worden gesteld dat de gemiddelde leeftijd van een buitenlandse strijder rond de 23 is en daalt. Er vertrekken ook steeds meer vrouwen. De drijfveren, die van bijzonder belang zijn voor de Werkgroep, zijn naar verluidt even verschillend en tot op zekere hoogte persoonlijk. Enkele van de vastgestelde drijfveren zijn religieuze overtuiging, humanitaire redenen, de behoefte aan een gevoel erbij te horen en te worden geaccepteerd, het zoeken naar een bron van bestaan, het ontsnappen aan een crimineel verleden en avontuur.



De Werkgroep werd op de hoogte gesteld van het feit dat de autoriteiten op alle niveaus maatregelen hebben genomen om het probleem van buitenlandse strijders aan te pakken. Dit waren onder meer twaalf maatregelen die op 16 januari 2015 door de federale regering werden aangekondigd en die betrekking hadden op onder andere de opname van een nieuw terroristisch misdrijf in het Strafrechtboek, de uitbreiding van het gebruik van specifieke onderzoeksmethoden, de uitbreiding van het toepassingsgebied voor het afnemen van de nationaliteit en paspoorten, herziene monitoringsprocedures, informatie-uitwisseling en de aanpak van radicalisering in gevangenissen. De Werkgroep dringt aan op de toepassing en de eerbiediging van de mensenrechten bij de uitvoering van deze maatregelen, met name wat betreft het recht op de persoonlijke levenssfeer, het recht op vrijheid van meningsuiting en vrij verkeer en het recht op een nationaliteit.
De Werkgroep werd geïnformeerd over de beleids- en administratieve inspanningen waaraan wordt gewerkt op federaal, regionaal, communautair en lokaal niveau. Naar verluidt, zouden deze inspanningen werken op basis van preventie en het strafrecht, onderzoek en een verbeterde communicatie met het oog op capaciteitsopbouw en het versterken van de weerbaarheid. Er werd ons bovendien verteld dat 109 steden en gemeenten, die hun eigen prioriteiten vaststellen, financiële steun hebben ontvangen en dat jaarlijks aan nog eens 10 steden en gemeenten aanvullende subsidies worden verstrekt. Hun initiatieven behelsden een hulplijn voor ouders, interreligieuze dialogen en de opleiding van eerstelijnsdeskundigen tot identiteitsontwikkeling voor moslimjongeren en ondersteuning van families en leeftijdsgenoten. De Werkgroep prijst deze inspanningen om een antwoord op het probleem te bieden en dringt aan op een uitgebreider onderzoek met het oog op beter gefundeerde maatregelen, nu en in de toekomst, evenals op de noodzakelijke aanneming van kaders en benaderingen voor de langere termijn.
Tegen de achtergrond van dit spectrum aan maatregelen, benadrukt de Werkgroep dat nadruk moet worden gelegd op zowel preventieve als rehabilitatiemaatregelen die een reactie vormen op directe en onderliggende oorzaken van het fenomeen van buitenlandse strijders, met volledige inachtneming van de mensenrechten. Strafmaatregelen moeten gevolgd worden door magistraten, zodat het recht op een eerlijk proces wordt gewaarborgd en het vertrouwen in het rechtssysteem wordt gegarandeerd.
De Werkgroep neemt nota van het gebrek aan gestructureerde programma's voor de herintegratie en rehabilitatie van terugkeerders. In dit verband prijzen wij de toepassing van goede praktijken met mentors, naar het voorbeeld van het Deense Aarhus-programma, in gemeenten zoals Vilvoorde en in de Franstalige gemeenschap.
Wij benadrukken dat een grotere sociale samenhang de veiligheidsrisico's op de lange termijn zal beperken en dat de nadruk op een krachtige ondersteuning van gemeenschappen en families ook de basis kan vormen voor de optimalisatie van maatregelen. Ook het onderwijs werd consequent genoemd als cruciaal instrument voor de bewustmaking en dialoog. De Werkgroep steunt bewustmaking op scholen en hiermee verband houdende platforms waar een dialoog onder leerlingen kan plaatsvinden, met name op het niveau van het basisonderwijs.
Coördinatie was een terugkerend thema bij onze gesprekspartners. De lokale autoriteiten en anderen merkten op dat institutionele coördinatie essentieel was voor de doeltreffendheid van programma's, evenals een duidelijk inzicht in hun niveau en rol in het bredere federale systeem.
Wat betreft de inspanningen op regionaal en internationaal niveau, pleit de Werkgroep voor een verbeterde coördinatie, ook binnen de Europese Unie en in het bijzonder tussen de landen van herkomst en doorreis van buitenlandse strijders. Zij raadt bovendien nadrukkelijk aan op doeltreffende wijze samen te werken op het gebied van het delen van informatie en het verzamelen van bewijs ter ondersteuning van juridische procedures.
De Werkgroep is tot slot van mening dat voor de Belgische samenleving een uitgelezen moment is aangebroken om vooruitgang te boeken in de richting van een aanpak van het complexe fenomeen van buitenlandse strijders. De Werkgroep dringt erop aan dat alle mogelijke inspanningen worden gedaan tot integratie in dit proces.






De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina