Vrije Universiteit Brussel



Dovnload 0.84 Mb.
Pagina21/25
Datum22.07.2016
Grootte0.84 Mb.
1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   25

Ervaren Kunstbende-jongeren Kunstbende als een kunsteducatief project?

  1. Algemeen: hoe ervaren Kunstbende-jongeren Kunstbende?


De meeste respondenten staan erg positief tegenover Kunstbende. Op de vraag of Kunstbende meer is dan een wedstrijd in kunst, knikken ze dan ook erg overtuigd ‘ja’. Een wedstrijd in kunst, vertelt Tanja Billiard, dat is eigenlijk een talentenbank. Dat vindt ze maar een belachelijk format. Dat zou betekenen dat er concurrentiegedrag is en dat je onvriendelijk bent tegen elkaar, omdat iedereen de eerste plaats wil. Dit alles ervaart Tanja helemaal niet bij Kunstbende.
Je kunt helemaal geen computer of piano winnen. Dus of je nu wint of niet, dat maakt eigenlijk niet zo veel uit. Het is niet zo dat er een piramide ontstaat van wie heeft gewonnen en dat is maar goed ook.’ 342
Ook Jeroen Pollentier heeft nooit het gevoel gehad dat hij op Kunstbende stond om te winnen. Volgens hem verloopt de hele wedstrijd in een sfeer van ‘blij dat we mogen optreden’. Een mening die Barbara De Wit met hem deelt. Zij wijst er op dat Kunstbende jongeren vooral een kans wil aanreiken om eens op een podium te staan.
Het is wel tegen elkaar, maar het is niet dat er een gevoel van rivaliteit heerst.’ 343
Jeroen noemt Kunstbende eerder een ‘ervaring’. Het is op een podium staan, het is mensen leren kennen en dat allemaal in een aangename sfeer. Om dit aan te tonen, vertelt Jeroen dat hij nog nooit gezegd heeft: ik ben nu tweede, ik was veel liever eerste geweest. Op Kunstbende heerst er immers niet zo’n competitiegevoel.344
Winne Henckens vertelt ook over een erg gemoedelijke sfeer op Kunstbende. Iedereen wenste elkaar succes. Een echte wedstrijd, dat was Kunstbende niet. Althans zo ervaarde Winne dat toch niet gedurende het eerste jaar dat ze aan de wedstrijd deelnam. Daarna is, volgens haar, een sterk competitiegevoel opgekomen in de categorie dans. Ook Bert Van de Casteele vertelt dat op de finale sommige deelnemers zich erg goed wanen, gewoon omdat ze in de finale zitten. Astrid Wittebolle, sinds een aantal jaren jurylid op Kunstbende, gelooft dat Kunstbende-jongeren ook zelf tussen de verschillende categorieën onderling een onderscheid maken.
Als je video doet, dat dat eigenlijk wel ‘straffer’ is dan dat je een site maakt. En dat is tussen die mensen onderling, dat is een soort van concurrentie. ‘Ik ben toch wel met video bezig.’’345
Astrid Wittebolle vindt deze concurrentie geen kwalijke zaak. In tegendeel, het is zelfs goed dat deze jongeren met elkaar de confrontatie aangaan.
Het is door die confrontatie dat mensen met elkaar gaan praten. ‘Waarom vindt jij dat en waarom vind je video beter.’ Ik denk wel dat op een gegeven moment de muren worden gesloopt, maar ik weet niet of dat dat zo ver kan dragen. Kunstbende is maar één project.’346
Bert Van de Casteele steunt Astrid Wittebolle, want hij meent dat je op Kunstbende vaak mensen tegenkomt die zo’n air hebben, omdat ze kunst doen. Ook Maarten Lauwaert kan daarover meepraten. Zo ontmoette hij ooit Alice, een meisje van de kunsthumaniora, die meende dat mensen zoals Maarten Kuntbende verzieken. Eerder maakte Maarten ook al het onderscheid tussen de Kunstbende-denkende of cultuurdenkende jongeren en de niet-Kunstbende-denkende of niet-cultuurdenkende jongeren. Hieruit blijkt dat deelnemers aan deze wedstrijd een zeker distinctiegevoel ervaren tegenover hun niet-deelnemende leeftijdsgenootjes, gebaseerd op het feit dat ze tot de kunstbénde (letterlijk) behoren. Een gevoel dat nogmaals versterkt wordt door het winnen van een voorronde of een finale van Kunstbende.

Thomas Mortier en Maarten Lauwaert geloven dat Kunstbende jongeren stimuleert om met kunst bezig te zijn. Volgens Maarten zet de wedstrijd mensen aan om de ideeën in hun hoofd echt uit te werken. Thomas meent dat jongeren op Kunstbende geïnspireerd worden om met kunst bezig te zijn.


Samen met Ilse Ghekiere wijst Julio Lopes op het unieke karakter van Kunstbende. Julio, die al aan verschillende wedstrijden heeft meegedaan, herhaalt nogmaals dat Kunstbende één van de weinige wedstrijden is met echt publiek. Ilse ervaart, op haar beurt, dat wedstrijden voor dans niet bestaan. Toch niet als het gaat om ‘dat soort dans, waar zij mee bezig is’. Er bestaan eigenlijk alleen wedstrijden voor commerciële dans, vertelt ze. Ook een uitspraak die wijst op enig distinctiegevoel? 347
Bert Van de Casteele is iets kritischer over Kunstbende. Zelf wijt hij dat aan het feit dat hij de wedstrijd zo goed vindt, maar dat een aantal dingen het voor hem nog beter zouden kunnen maken.

Die paar dingen zouden het perfect kunnen maken, voor mij.’ 348


Na zich al een aantal jaren in te schrijven in de categorie tekst valt het Bert op, dat het steeds een zelfde soort teksten zijn die winnen, namelijk de plat komische teksten. Zelf vindt hij zo’n teksten weinig interessant; een boodschap hebben ze immers niet. De categorie tekst ervaart hij dan ook als de underdog. Zijn droom is dat iemand zoals Hugo Mathysen in de jury zou zetelen. Pas dan zou tekst op hetzelfde niveau staan als de categorieën muziek of performance. 349

Deze Kunstbende-jongeren vinden Kunstbende duidelijk meer dan een wedstrijd in kunst. Het is vervolgens interessant om na te gaan hoe ver deze jongeren betrokken zijn bij de Kunstbende-organisatie, bij activiteiten van haar partners of bij Villanella, de landelijke coördinator. Zelf wil Kunstbende een hechte community uitbouwen met haar leden en alle betrokken socio-culturele organisaties.


Verschillende respondenten vertellen dat ze naast Kunstbende-deelnemer ook ambassadeur of vrijwilliger bij Villanella zijn. Maarten Lauwaert was de eerste ambassadeur in Brussel, samen met de regio-coödrinator350 is hij op zoek gegaan naar andere geïnteresseerden. Maarten stelt vast dat verschillende deelnemers jaar na jaar terug komen en dat er ook heel wat deelnemers zijn die de overstap naar het ambassadeursschap maken.
In die zin is er wel een community, maar heel hecht kun je het niet krijgen als het maar blijft groeien.’ 351
Tanja Billiard zit, naar eigen zeggen, tot haar knieën in de community. Ze is ambassadeur, maar heeft van bij het begin gezegd dat zij niet met ideeën zal komen. Wel wil ze voor Kunstbende in de stad flyeren en posters ophangen. Verder gaat ze, net zoals Maarten Lauwaert, ook naar andere Villanella-activiteiten. Maarten ondervindt dat Kunstbende-deelnemers regelmatig andere Villanella-activiteiten bezoeken. 352
Barbara De Wit is geen ambassadeur, maar wel vrijwilliger bij Villanella. Al snel leer je zo ambassadeurs en andere ploegleden van Villanella kennen, meent ze. Naast ambassadeur is Maarten ook vrijwilliger, op die manier werkte hij een avond op De Nachten, een tweedaags (nachts) muziek- en literatuurfestival georganiseerd door Villanella, en verdiende zo zijn ticket voor de andere nacht
Hoewel Winne ambassadeur is, staat ze nogal weigerachtig tegenover de Kunstbende-community. Ze voelt zich enerzijds wel betrokken bij de wedstrijd, maar anderzijds is niet alles wat ze nu doet het gevolg van Kunstbende, wat soms wel wordt gedacht.
Ik vind dat tof om erbij te horen. Ik vond het tof toen ze mij vroegen. De Mannen van Plee, Arnoudt, ik ken die allemaal, maar ik had nooit gedacht dat ik zo dicht bij hen was.’ 353
In tegenstelling tot de voorgaande jongeren, voelen de andere respondenten weinig community-gevoel bij Kunstbende. Jeroen Pollentier vertelt dat je inderdaad andere deelnemers leert kennen, maar van een echte verbondenheid en groepsgevoel is volgens hem niet echt sprake. Wel, geeft hij toe, dat je mensen op een andere manier leert kennen en dat er onder de deelnemers een speciale band heerst omdat ze allemaal het podium op moeten.354
Julio Lopes en Bert Van de Casteele voelen zich niet echt betrokken bij de community. Wel is Bert één van de initiatiefnemers van de mails die worden rond gestuurd naar alle deelnemers van de categorie tekst on stage. Zijn doel is om zo een website te maken voor schrijvers. Ook stelt hij vast dat er op de finale een groepssfeertje heerst.
Iedereen is vriendelijk voor elkaar: applaus voor dit, rechtstaan voor dat. Da’s wel fijn, maar een echte community? Ja, ik weet niet, misschien woon ik te ver. Ik heb altijd al gedacht dat ik, als West-Vlaming, nogal in een hoekje wordt geduwd.’ 355
      1. Hoe belangrijk is Kunstbende geweest voor deze jongeren?


In de levensfase van dertien tot negentien jaar krijgen jongeren heel wat impulsen uit hun omgeving. Het is daarom ook onmogelijk om met dit onderzoek vast te stellen of Kunstbende een doorslaggevende rol heeft gespeeld bij de ontwikkeling van hun interesseveld. Wel wordt vastgesteld, enkel door af te gaan op wat deze respondenten vertellen, dat voor de meeste respondenten de impact van Kunstbende erg groot is. Een nieuwe wereld ging open voor deze jongeren. Het is bovendien door Kunstbende dat jongeren de stap hebben gezet om zelf creatief aan de slag te gaan. Kijk naar Bram Lagaest die is ingegaan op het idee van zijn vriend Jean om aan de wedstrijd deel te nemen. Na het optreden op Kunstbende heeft hij zich een jaar lang ver van muziek en hip hop gehouden. Daarna is hij er weer met volle teugen in gevlogen.
Echt serieus dat het mijn leven drastisch veranderd heeft, dat is door Kunstbende. Dat heeft eigenlijk mijn hele levensvisie veranderd en ik heb er veel bijgeleerd.’ 356
Ook Bert Van de Casteele wijst er op dat hij zonder Kunstbende nooit zou zijn gaan schrijven. Misschien, nuanceert hij zichzelf, zou ik wel een verhaal hebben geschreven maar ik zou er nooit zo veel over hebben nagedacht. Hoewel Kunstbende nu voor hem vooral traditie is geworden, was het twee jaar geleden wel een sleutelpunt in zijn leven.
Het heeft me gepusht om meer te doen met kunst. (…) Het heeft me gezegd van schrijf, maar het heeft me spijtig genoeg nooit gezegd: we helpen je een uitgever te vinden. En dat is wat ik het hardste nodig heb.’ 357
Sinds dit jaar studeert Barbara De Wit podiumkunsten aan het RITS, een keuze waar Kunstbende mee toe heeft bijgedragen. Kunstbende heeft haar interesse steeds gestimuleerd. Zelf was ze al met theater bezig voor ze aan de wedstrijd deelnam, maar zegt ze, het is door Kunstbende dat ik er altijd mee bezig ben gebleven.358 Net zoals Barbara was Ilse Ghekiere al aan het dansen voor ze Kunstbende ontdekte. Toch, geeft ze toe, dat ze voor Kunstbende nooit de kans had om iets van zichzelf te tonen.
Dans was altijd al wel wat in mijn leven en ik vond dat leuk. Maar van dat moment (haar Kunstbende-optreden) had ik zoiets van: shit, dit wil ik echt verder doen, zo op een podium staan.’ 359

Niet alleen voor Ilse Ghekiere was Kunstbende het startsignaal dat haar toekomst tekende, maar ook Jeroen Pollentier ziet Kunstbende als een begin, als een middel om gelanceerd te worden. Voor hem stopt het niet bij de wedstrijd. Je leert er optreden en je leert er jezelf onder controle houden, maar in de toekomst, vindt hij, moet je het zelf doen. Hiermee bedoelt hij dat je zelf op zoek moet gaan naar plaatsen om op te treden. 360


Voor Tanja Billiard is Kunstbende een enorm ingrijpende gebeurtenis geweest. Als bij toeval had ze zichzelf ingeschreven. Niet veel later was ze, naar eigen zeggen, verslaafd aan Kunstbende. Bovendien gelooft ze dat ze dankzij Kunstbende is open gebloeid.
Dat heeft me kei-hard veranderd. Na dat eerste jaar was ik plots iemand helemaal anders: Rita De Pita.’ 361
Op het eerste gezicht klinkt dit vreemd, maar in Kunstbende-kringen is Tanja Billiard veel beter gekend onder de naam Rita De Pita. Het is alsof ze een metamorfose heeft ondergaan. Verder heeft Kunstbende haar houding ten opzichte van kunst en cultuur veranderd, doordat ze er nu zelf actief in is.
Daarvoor dacht ik echt wel: kunst is kunst, als je dat niet snapt. (…) Dat denkbeeld is nu weggevallen. Kunst kan van alles zijn. (…) Het kan veel simpeler.’362

      1. Hebben deze jongeren bij Kunstbende veel geleerd?


Bij Kunstbende is voor de meeste respondenten een nieuwe wereld open gegaan. Niet alleen op artistiek vlak hebben deze jongeren heel wat bijgeleerd, maar ook op persoonlijk vlak staan ze sterker. Zo wijzen verschillende jongeren er op dat ze bij Kunstbende veel durf hebben geleerd. Vaak gaat dit samen met het overwinnen van een zekere podiumangst. Hoewel Ilse Ghekiere zegt dat ze niet kampt met plankenkoorts, heeft ze door haar optreden op Kunstbende toch een drempel overwonnen. Ook Thomas Mortier ervaart dat zo:

We hebben zeker dingen geleerd. Zeker in de finale, want dat was voor heel veel mensen. Dat is toch een stap om voor zoveel mensen te spelen.’ 363


Net zoals Ilse en Thomas heeft Tanja Billiard op Kunstbende haar podiumangst overwonnen. Ze heeft er bovendien ontdekt dat ze ongelooflijk graag op een podium staat. Winne vertelt dat ze op Kunstbende de durf geleerd heeft om mensen aan te spreken. En, zegt ze, nu kan of beter gezegd, nu durf ik op een podium staan. 364
Ook Jeroen Pollentier meent dat hij enorm veel heeft geleerd op deze wedstrijd. Enerzijds, de ervaring om op een podium te staan, anderzijds is hij er volwassener en toleranter door geworden. Barbara De Wit ondervindt iets gelijkaardig: door Kunstbende staat ze opener ten opzichte van kunst en cultuur. Er zijn immers door de negen categorieën veel verschillende wedstrijden. Zo ontdekte Barbara dat er naast theater ook andere interessante disciplines zijn, zoals fotografie en ontwerpen.365
Jeroen meent dat zijn houding ten opzichte van kunst en cultuur niet echt veranderd is. Ze is enkel wat meer ontwikkeld en breder geworden. Ook Maarten Lauwaert betwijfelt of Kunstbende heeft bijgedragen tot een andere visie op kunst en cultuur, want gelooft Maarten:
Als je naar Kunstbende gaat, dan heb je sowieso al een beetje de meningen en houdingen zoals zij er over denken.’ 366
Toch ontdekte Bram Lagaest, net als Barbara, via Kunstbende nieuwe dingen. Zo staat hij verstelt van de categorie fotografie, een categorie die hij ervoor niet echt kende.
Daar waren dingen bij, waarvan ik zeg: hoe kunnen ze het met een simpel fotootje. Hoe kunnen ze daar zoveel op samen zetten.’ 367
Winne Henckens vertelt dat ze zich eerst enkel inschreef voor de categorie performance, maar later ontdekte dat er meer was dan dat. Zo deed ze in haar tweede jaar mee met fotografie, leerde er vervolgens met Photoshop werken en nam deel aan de categorie ontwerpen en nieuwe media.368 Julio Lopes ontdekte op Kunstbende niet alleen nieuwe categorieën, zoals fotografie en schrijven, maar leerde ook dat hij niet altijd moet winnen. Verder deed Kunstbende hem inzien dat hij soms wat beter moet nadenken over zichzelf, vooraleer hij dingen zegt. 369
Dat Kunstbende een ingrijpende gebeurtenis was in het leven van Tanja Billiard kwam al eerder aan bod. Hoe dat komt weet Tanja niet goed. Ze vermoedt dat het te maken heeft met de bevestiging die ze er plots kreeg. Voordien had ze geen vrienden, tot ze op Kunstbende mensen ontmoette die, net zoals zij, geïnteresseerd waren in literatuur, lezen en schrijven.
Ineens kom ik in contact met mensen die allemaal met kunst bezig zijn en die vonden me helemaal niet raar. Toen was het voor mij heel duidelijk (…) en ben ik helemaal opengebloeid.’ 370

      1. Ervaren Kunstbende-jongeren Kunstbende als een kunsteducatief project: samenvatting


Opvallend is dat Kunstbende voor deze respondenten een wedstrijd is die niet ongestoord voorbij gaat. Zij staan er dan ook bijzonder positief tegenover. Kunstbende is voor deze jongeren duidelijk meer dan een wedstrijd in kunst, net zoals de organisatoren communiceren. Jeroen Pollentier noemt het eerder een ervaring, want net zoals Barbara De Wit en Winne Henckens ervaart ook hij geen competitiegevoel. Het gaat er allemaal erg gemoedelijk aan toe.
Een andere mogelijke verklaring is te vinden in het feit dat Kunstbende deze jongeren een nieuwe wereld heeft getoond. Een wereld waarin actief wordt omgegaan met kunst en cultuur. Een wereld waar jongeren hun eigen ideeën realiseren en voorstellen op het podium. Voor de meeste respondenten was Kunstbende immers de eerste keer dat ze de ‘kunstenaar in zich’ lieten spreken.
Voor vele respondenten is de impact van Kunstbende groot. Volgens hen is het door deze wedstrijd dat ze een nieuwe hobby ontdekten of hun interesse voor een bepaalde kunsttak verder hebben ontwikkeld. Bovendien heeft de wedstrijd de visie op kunst en cultuur bij sommige jongeren veranderd. Zo ontdekte bijvoorbeeld Bram Lagaest er de categorie fotografie en ook Winne Henckens maakte er kennis met andere categorieën. Het gevolg van het toetreden tot deze zogenaamde Kunstbende-wereld is dat jongeren zich bij deze ‘bende’ thuis voelen en een zeker distinctiegevoel ontwikkelen tegenover jongeren die in een andere leefwereld opgroeien. Denk aan de tweedeling van Maarten Lauwaert: Kunstbende-denkenden en niet-Kunstbende-denkenden.
Kunstbende wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap als kunsteducatief project. De jongeren zelf zijn daar niet van op de hoogte, wel gingen de interviews na of deze respondenten de wedstrijd ervaren als een kunsteducatief project. Hebben deze jongeren met andere woorden veel geleerd hebben op Kunstbende? Het resultaat is opmerkelijk, niet alleen artistiek maar ook op persoonlijk vlak heeft de wedstrijd hen nieuwe dingen bijgebracht. Durf is één van de belangrijkste aspecten, die verschillende respondenten aanhalen. Durf in de zin van: ervaring om op een podium te staan en het overwinnen van podiumangst. Jeroen Pollentier vindt dat hij door Kunstbende meer volwassen is geworden. Barbara De Wit zegt dat ze sindsdien opener staat ten opzichte van kunst en cultuur.
Voor de meeste respondenten is Kunstbende in de eerste plaats een heel nieuwe ervaring, een gelegenheid waar zij de kans krijgen een podium te beklimmen en hun ‘ding’ te doen. Het educatieve aspect komt er pas later bij. Bovendien gebeurt dat allemaal erg onbewust.



1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   25


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina