Vrije Universiteit Brussel



Dovnload 0.84 Mb.
Pagina9/25
Datum22.07.2016
Grootte0.84 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   25

Cultuureducatie


Vanuit de idee dat cultuur een belangrijke voorwaarde is voor het goed functioneren van de democratie, moeten kunst- en cultuurorganisaties een publieks- en educatieve werking opbouwen. Ook het onderwijs moet haar steentje bijdraagt.158 In wat volgt wordt eerst een beeld geschetst van jongeren cultuursector in Vlaanderen met haar verschillende kunsteducatieve werkingen, waarna gewezen wordt op het belang dat cultuur- en jongerenbeleid hecht aan cultuureducatie. Dan wordt de geschiedenis van cultuureducatie beschreven om vervolgens over te gaan tot de band tussen cultuur, educatie en onderwijs. Tot slot wordt ingegaan op de rol van amateurkunsten en deeltijds kunstonderwijs, wat relevant is vanwege het enorm actieve cultuurgedrag van jongeren dat later aan bod komt.

    1. Kunstencentra en kunsteducatieve organisaties voor jongeren in Vlaanderen: een situering

Het is in de jaren tachtig dat binnen de cultuursector interesse groeit voor jongeren, wat gepaard gaat met een sterke opgang van kinder- jongerenwerkingen in culturele instellingen. Zo waren er de jeugdtheatergezelschappen Blauw Vier en Het gevolg, wiens budgetten de hoogte in gingen. In 1985 tracht De Singel een eigen kinder- en jongerenprogrammatie op te starten. Ook in de Beursschouwburg doet zich een gelijkaardig fenomeen voor, waar onder de vleugels van Oda Van Neygen een sterke jeugdtheaterwerking wordt uitgebouwd. Deze laatste zal later afscheuren en op eigen houtje verder gaan onder de naam BRONKS (Brussel ONderwijs en KunSt). BRONKS vervult een voortrekkersrol wat betreft kunsteducatie. Het tracht het jonge publiek maximaal bij theater te betrekken door gespecialiseerde docenten naar scholen uit te sturen, workshops op te zetten en jongeren samen aan de slag te laten gaan.


Naast BRONKS ontstonden in de jaren negentig twee kunstencentra die een kinder- en jongerenwerking centraal stelden: Kopergietery in Gent en Villanella in Antwerpen. De Kopergietery kent een heel andere geschiedenis dan BRONKS. Het is gegroeid uit Eva Bals Speelteater. De Kopergietery bood in de eerste plaats onderdak aan producties van het Speelteater, daarnaast programmeerde zij vrije voorstellingen en schoolvoorstellingen. Er ontstond zo een boeiende combinatie tussen productiehuis en theaterwerkplaats voor jongeren. 159
Ook Villanella heeft zo zijn eigen levensverhaal. Het is tien jaar geleden ontstaan uit twee initiatieven in het kader van Antwerpen Culturele Hoofdstad van Europa in 1993, namelijk kunstenfestival Kunstonderacht en een werkgroep met mensen uit Antwerpen ’93 en De Singel. Aan de wieg van dit alles stond Marc Verstappen, zelf omschrijft hij zich als:
(…) een kunstomnivoor met een honger naar literatuur, beeld, muziek, theater. (…) Wat ik dacht dat fantastisch zou kunnen zijn, was niet te koop. Dan zit er niets anders op dan het allemaal zelf te maken of in gang te zetten.’ 160
Villanella ontstond als antwoord op wat er mis was in de toenmalige kunstensector, maar ook uit onvrede over het steeds terugkerende verhaal dat niet alle kunst geschikt is voor kinderen, dat een familiepubliek geen groot publiek is en zeker geen concertpubliek. Met dit ongenoegen in het achterhoofd opende het kunstenfestival Kunstonderacht zijn deuren. Het werd een hoogtepunt van de kinderhappening binnen Antwerpen ’93. Nooit eerder werden 30.000 kinderen op de been gebracht voor hedendaagse kunst. Kortom, zo bleek dat zulke kunstenfestivals voor kinderen toch een groot publieksbereik hadden. Het was zover Villanella, vzw Kunsthuis voor kinderen, werd geboren en kreeg een naam. 161
Het is ook in deze periode dat Studio 100 op gang kwam, wat het verwachtingspatroon en referentiekader van kinderen en jongeren totaal heeft veranderd. Om het gevecht aan te gaan, is Villanella niet groot genoeg. Wel trachten ze hun strategieën over te nemen, maar zonder hierbij aan kwaliteit in te boeten.
Denk aan de Kunstbende. Die wedstrijd heeft een evenementwaarde, er gaat een soort clubgevoel van uit. Hetzelfde kun je zeggen van De Nachten.’162
Hoewel Het Paleis geen kunstencentrum is, maar eerder een theaterhuis mag het in deze context toch niet over het hoofd worden gezien. In 1996 besliste het Antwerpse Schepencollege om het toenmalige Koninklijke Jeugdtheater om te bouwen tot een instelling van openbaar nut: Het Paleis, een theaterhuis voor kinderen en jongeren. Vandaag biedt Het Paleis een uitgebreid aanbod theatervoorstellingen en kunsteducatieve initiatieven.
Naast kunstencentra zijn er, verspreid over Vlaanderen, ook heel wat kunsteducatieve organisaties. Deze zijn enerzijds op te delen naar doelgroep, waarbij ofwel individuele jongeren ofwel scholen centraal staan; anderzijds is er een verschil bij de artistieke activiteit, een organisatie werkt kunstoverschrijdend of beperkt zich tot slechts één kunstdiscipline.

 Doelgroep

Artistieke activiteit

 


1 kunstdiscipline

kunstoverschrijdend

Scholen


 

 

 



Kalos

ABC

RASA

Kunst in Zicht




Mooss




Piazza dell'Arte

Individuele en niet-georganiseerde jongeren (of volwassenen)

 

 



Danskant

ABC

Imagica

Artforum

Musica

Mooss

 

Wisper


Tabel 6: Kunsteducatieve organisaties in Vlaanderen 163
Wat betreft de doelgroep is de keuze van kunsteducatieve organisaties om voor scholen of individuele jongeren te werken gelijkmatig verdeeld (Tabel 6). Het werken over de verschillende kunstdisciplines heen is iets meer in trek, maar toch zijn er nog een aantal organisaties die opteren om zich te beperken tot één kunstdiscipline: hetzij theater (Kalos), hetzij dans (Danskant), muziek (Musica) of audiovisuele kunsten (Imagica). Bij de kunstoverschrijdende organisaties zijn er twee die zowel naar scholen als naar individuele jongeren toewerken: ABC en Mooss. Art Basics for Children, afgekort ABC, ontwikkelt mobiele studio’s waarin kinderen en volwassenen zich kunnen verdiepen in verschillende kunstvormen. Mooss is een landelijke jeugddienst voor actieve kunsteducatie, op haar visie ten opzichte van kunsteducatie en jongeren en haar werking wordt later uitvoerig ingegaan. 164
Kunst in Zicht en Piazza dell’Arte zijn twee organisaties die zich enkel richten tot de schoolgaande jeugd. Kunst in Zicht wil muzische en artistieke projecten in scholen realiseren op een manier dat zowel de leerlingen, de kunstenaar als de leraar geboeid zijn. Piazza dell’Arte is een multidisciplinair educatief project, dat ontstaan is uit de idee dat iedereen, ongeacht zijn sociale achtergrond, dezelfde kansen moet krijgen om zich creatief te ontplooien. Net als Mooss, worden de visie van Piazza dell’Arte ten op zichte van kunsteducatie en haar werking later nader bekeken.
Tot slot zijn er twee organisaties die kunstoverschrijdend werken, maar zich hierbij vooral richten tot de individuele en niet-georganiseerde jongeren: Artforum en Wisper. Artforum laat jonge mensen samenwerken met kunstenaars en docenten tijdens workshops, cursussen en projecten in theater, dans, muziek en literatuur. Wisper tracht, via actieve kunsteducatie, jongeren en volwassenen in contact te brengen met theater, muziek, dans en beeldende kunst.165
Niet alleen een kunstencentrum of kunsteducatieve organisatie kan een interessante kunsteducatieve werking uit bouwen, ook sommige culturele centra hebben boeiende jongeren- en educatieve projecten. Denk aan CC Berchem dat kiest voor een integrale aanpak van kunst- en cultuureducatie. Zij trachten zowel de mensen met kunst in contact te brengen door ze enerzijds ‘kunst’ te laten maken (Hush Hush Hush) en anderzijds door ze te begeleiden in het begrijpen van een artistiek product door voor- en nabesprekingen, theateromkaderingen en workshops. Om tussen beide bewegingen een brug te slaan, startte CC Berchem met de constructie van een virtueel platform, waarbij mensen deelnemen aan bestaande kunstwerken. 166




1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   25


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina