Weetjes en van alles wat



Dovnload 38.52 Kb.
Datum14.04.2018
Grootte38.52 Kb.

Weetjes en van alles wat

In dit document staan begrippen verzameld die op allerlei manieren ter sprake of anderszins aan de orde zijn gekomen tijdens mijn (ziekenhuis)stage. Dit kunnen aandoeningen zijn, of medische termen of zaken die zijdelings met ziektebeelden te maken hebben. Steeds zijn de bronnen vermeld, en aan het eind is een index van trefwoorden opgenomen.

Complete ziektebeelden als studieonderwerp (voor zover mij onbekend) zijn apart uitgewerkt in een document Ziektebeelden.

Inhoud


Weetjes en van alles wat 1

Inhoud 1


Zwachtels - korte rek of lange rek? 2

Bloeddruk meten - Links of rechts 2

Hartritmestoornissen en kalium 2

Dubbel-J-katheter – Hydronefrose (waternier) 3

Acromegalie – Ziekte van Marie 3

BPS + RM 4

Estimated GFR 4

Conversie 4

ACT – Ambulante Compressie Therapie 4

Seborroïsch eczeem 5

Erytheem 5

Impetigo 5

Normofoor / dysfoor 5

CEA – Carcino-embryonaal antigen 5

Koude rillingen 5

Verblijfskatheter vervangen 6

TURP – Trans Urethrale Resectie van de Prostaat 6

Hulp bij uitscheiding 6

PEG-sonde 6

Phadiatop® 6

3-weg katheter (spoelkatheter) 6

OPS – Organisch Psychosyndroom 6

Sinus pilonidalis (haarnestcyste) 7

Hypervigilant 7

Emetofobie 8




Zwachtels - korte rek of lange rek?


Sommige fabrikanten leveren zwachtels met twee mogelijkheden: namelijk korte rek en lange rek zwachtels. De druk- en rekkracht bepaalt dus de keuze voor een korte rek zwachtel of een lange rek zwachtel.
Wanneer een patiënt stil zit en niet beweegt is er een lage druk onder het verband dit wordt 'de rustdruk' genoemd. Zodra de patiënt gaat lopen spant de kuit aan en wordt deze korter en dikker. Hierdoor wordt de druk in het verband hoger omdat het verband minder mee rekt dan de omvangstijging van het been (de werkdruk).

Na het ontspannen van de kuit wordt deze uiteraard weer langer en minder dik.

Wanneer een patiënt loopt is de druk dus niet regelmatig. Dat is anders als de patiënt constant in ruste is. Belangrijk is bij het zwachtelen met korte of lange rek, dus de bepaling van 'werkdruk' of 'rustdruk'.
Een korte rek zwachtel is niet zo elastisch en geeft een hoge druk op het been als het in beweging is. Je gebruikt een korte rekzwachtel meestal dus bij een mobiele patiënt, zij of hij mag deze dag en nacht dragen.

Bij een patiënt is ruste kan je dus een lange rek zwachtel gebruiken. Een lange-rekzwachtel geeft in rust een hoge druk. Je legt hem ’s ochtends aan verwijdert hem voor de nacht.

Ook voor de techniek van het

Bron: http://compressie-therapie.nl/



Bloeddruk meten - Links of rechts


De bloeddruk kan zowel aan de linker- als de rechterarm worden gemeten. In uitzonderingsgevallen kan de bloeddruk ook wel aan de benen worden opgemeten. In het laatste geval is dan wel een extra brede en ook lange manchet nodig. Dat geldt overigens ook indien de bloeddruk aan de armen wordt gemeten bij erg dikke mensen. Bij hen kan de bloeddruk schijnbaar verhoogd zijn als er een gewone smalle manchet wordt gebruikt. Bij gebruik van een brede manchet blijkt de bloeddruk dan normaal. Voor jonge kinderen en erg magere mensen zijn er speciale smalle manchetten beschikbaar. De bloeddruk kan bij meting aan de beide armen soms verschillen. Een verschil tot 10 mm Hg is acceptabel, hogere verschillen duiden vaak op het bestaan van afwijkingen (vernauwingen) aan de bloedvaten en maken nader specialistisch onderzoek nodig. Bij bloeddrukcontroles dient altijd aan dezelfde kant gemeten te worden.
Bron: http://www.spreekuurthuis.nl/themas/hoge_bloeddruk/informatie/het_stellen_van_de_diagnose/de_meting_van_de_bloeddruk

Hartritmestoornissen en kalium


Een tekort aan magnesium en een tekort aan kalium (wat vaak samengaat) is een belangrijke oorzaak van hartritmestoornissen. Magnesium gaat namelijk het verlies van kalium uit de cellen tegen. Kalium is onmisbaar voor een optimale werking van het hart.

Vooral mensen die bepaalde geneesmiddelen gebruiken (zoals Digitalispreparaten) hebben makkelijk een tekort aan magnesium. Deze preparaten worden veel toegepast bij hartritmestoornissen, maar veroorzaken dus op hun beurt mogelijk een tekort aan magnesium, dat weer de kans op hartritmestoornissen vergroot...

Een tekort aan kalium komt vaak voor bij mensen die diuretica (plasmiddelen) gebruiken; een middel dat veel wordt toegepast bij hart- en vaatziekten, maar dus hartritmestoornissen kan veroorzaken...
Bron: http://www.voorhethart.nl/index.php?pageid=5&sub=29

Dubbel-J-katheter – Hydronefrose (waternier)

Een dubbel-J-katheter (JJ-katheter) is een dun, hol en soepel slangetje dat gebruikt wordt om de afvloed van urine van het nierbekken naar de blaas veilig te stellen als de afvloed belemmerd wordt.


De nieren liggen achter in de buikholte onder het middenrif. De blaas ligt voor in de onderbuik. De nieren en de blaas zijn met elkaar verbonden door een urineleider. Normaal gesproken stroomt geproduceerde urine ongestoord vanaf de nier door de urineleider naar de blaas. De afvoer van urine uit de nier naar de blaas kan echter geblokkeerd worden door onder andere een steen of een vernauwing van de urineleider [of door ingroei van tumorweefsel-YST]. De urine kan er dan niet langs. Er ontstaat stuwing in de nier [hydronefrose-YST].
De naam van deze katheter is geïnspireerd op de vorm, aan beide uiteinden heeft deze katheter een krul of J-vorm (dus een dubbele J). Door de krullen aan beide uiteinden blijft de JJ-katheter goed op zijn plaats liggen. Een JJ-katheter wordt via een kijker (cystoscoop) via de blaas ingebracht tot in het nierbekken. Met behulp van röntgenfoto’s wordt gecontroleerd of de JJ-katheter op de juiste plaatst ligt. Een met succes ingebrachte JJ-katheter kan in principe drie tot zes maanden blijven zitten. Het verwijderen en/of verwisselen van de JJ-katheter gebeurt ook via een kijker.
Voordelen, nadelen en risico’s

Voordelen

Een voordeel van een JJ-katheter ten opzichte van andere draintechnieken is dat het een inwendig drainageslangetje is dat uitwendig niet zichtbaar is of verzorging nodig heeft.


Nadelen en risico's

  • Bij alle ingrepen aan de blaas of urineleider kan echter een bloeding ontstaan. In het algemeen stopt deze vanzelf.

  • Het is mogelijk dat het gebruik van medische instrumenten in de urinewegen een infectie veroorzaken; ter preventie van een infectie wordt vooraf antibiotica gegeven.

  • Het plaatsen van de JJ-katheter lukt niet altijd. Soms krijgt de uroloog de JJ-katheter niet goed op zijn plek omdat hij niet voorbij de obstructie kan komen. De arts zal dan voor een andere behandeling kiezen. Dit is ook aan de orde als er een perforatie ontstaat.

  • Doordat er een krul van de JJ-katheter in de blaas ligt kan er soms aandrang zijn om te plassen.

Bron: http://www.niersteencentrumamsterdam.nl/smartsite.dws?ch=&id=28806



Acromegalie – Ziekte van Marie


Met acromegalie (acra "lichaamsuiteinden", megalie "vergroting") wordt een buitenproportionele groei van lichaamsdelen zoals handen, voeten, neus, kaak en jukbeenderen bedoeld, het ontstaat als een hypofysegezwel veel groeihormonen produceert.
Acromegalie wordt veroorzaakt door overproductie van het groeihormoon somatotropine (GH of STH), dat in de voorkwab van de hypofyse wordt gemaakt. Deze overproductie hangt meestal samen met een goedaardig gezwel (adenoom), zie ook hypofysetumor.
De aard van de lichamelijke kenmerken die symptomatisch zijn bij deze ziekte, hangt af van de leeftijd waarop de kwaal manifest wordt. Bij nog niet uitgegroeide jonge mensen treedt reuzengroei op tot soms wel 2,50 meter lang.

Bij volwassenen is geen reuzengroei mogelijk omdat de groeischijven van het bot inmiddels verkalkt zijn. Bij hen treedt in de loop der jaren een kenmerkend beeld op van vergroving van extremiteiten, zoals grotere handen en voeten, kin, neus en oren, waarbij de veranderingen in het gelaat het meeste opvallen. [Bekend voorbeeld is Carel Struycken, de butler in The Adams Family.]


Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Acromegalie

BPS + RM


Ik meende te weten dat een gedwongen behandeling averechts werkt bij iemand met BPS. Na enig zoekwerk vond ik dit terug in het Borderline Beleid van BKR, waarin meerdere zeer duidelijke afspraken staan mbt de benadering van iemand met BPS. Twee kernpunten zijn dat er geen verantwoordelijkheden overgenomen worden door de vpk, en dat opname alleen kan plaatsvinden op basis van vrijwilligheid.
Bron: Borderline Beleid BKR

Estimated GFR


De glomerulaire filtratiesnelheid (ook Engels: Glomerular filtration rate, GFR) is het totale volume van voorurine dat in een gedefinieerde tijdseenheid gefilterd wordt door alle glomeruli van beide nieren. Bij mensen met een normale bloeddruk is dat ongeveer 0,12 liter per minuut oftewel ca. 170 liter per dag. Fysiologisch daalt de GFR met de leeftijd, pathologisch bij verschillende nierziektes.
De GFR is de belangrijkste factor voor het inschatten van de nierfunctie. In het ziekenhuis wordt de GFR bepaald door de benaderende bepaling van de kreatinineklaring (zie ook klaring (medisch)).
De klaringswaarde kan worden bepaald door:

  • meten van de GFR via het bloed en urine.

  • berekenen of schatten van de eGFR (estimated GFR) via het bloed.

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Glomerulaire_filtratiesnelheid



Conversie


Wat is een conversiestoornis?

Een conversiestoornis is een psychische stoornis die zich op verschillende manieren kan uiten. De oorzaak ligt in acute stress die de persoon niet kan verwerken. Door de spanningen die hierbij optreden, schakelen de hersenen bepaalde lichamelijke functies uit, zodat de patiënt de stress niet meer ervaart. Hierdoor ontstaat het beeld van een neurologische ziekte. De patiënt is zich niet bewust van het proces en maakt zich er vaak niet veel zorgen over, op anderen maakt de patiënt de indruk dat deze zich niet emotioneel betrokken voelt bij zijn beperkingen. De aandoening ingedeeld bij de somatoforme stoornissen.


Verschijnselen

Een conversiestoornis kan vele vormen aannemen, maar de meest voorkomende zijn verlamming van de ledematen, problemen met gezicht of gehoor, algemene vermindering van de zintuiglijke waarneming en verlies van het spraakvermogen. Ook kunnen motorische stoornissen of stuipen optreden. Het komt voor dat klachten snel verdwijnen als de patiënt in het ziekenhuis wordt opgenomen, maar vaak keren deze later weer terug.

Voor de diagnose gesteld kan worden, moet eerst worden nagegaan of er een lichamelijke oorzaak te vinden is en, zo niet, of de patiënt bewust de klachten voorwendt (zols bij simulatie het geval is).
Bron: http://www.ggzmb.nl/aandoeningen-detail.asp?id=72

ACT – Ambulante Compressie Therapie


Een van de meest toegepaste behandelmethodes bij veneuze insufficiëntie is ambulante compressie therapie. Ambulante compressie therapie bestaat uit het oefenen van druk van buiten af, in combinatie met veel bewegen.
Bron: http://www.wondverzorging.nl/publicaties/compressietherapie/ambulante_compressie_therapie.html

Seborroïsch eczeem


Eczeem op het hoofd, ook wel seborroïsch eczeem genoemd, is een huidaandoening met roodheid en vettige wit/gele korstjes. Seborroïsch eczeem kan ook voorkomen op andere plaatsen: in huidplooien, tussen de wenkbrauwen, achter de oren, op de borst en op de rug.
Er bestaan twee vormen van het seborroïsch eczeem:

  • de eerste vorm komt voor bij kinderen en ontstaat vaak in de zesde tot de achtste week na de geboorte. Men spreekt dan van 'berg'. Dit verdwijnt meestal na enkele maanden. Meer hierover kunt u lezen in de informatiefolder 'Berg'




  • de tweede vorm begint na de puberteit. Deze vorm heeft vaak een chronisch terugkerend verloop (dit wil zeggen dat het eczeem regelmatig de kop op zal steken)

Uit onderzoek is gebleken dat in bepaalde families seborroïsch eczeem vaker voor komt en dat dus erfelijke factoren een rol spelen.
Bron: http://www.dokterdokter.nl/medisch/folder/view/id/1567/eczeem-op-het-hoofd-seborro-sch-eczeem

Zie evt. ook: http://www.huidziekten.nl/folders/nederlands/seborroisch-eczeem.htm



Erytheem


is plaatselijke roodheid die ontstaat doordat er meer bloed dan normaal door de kleine bloedvaatjes vlak onder de huid stroomt.

Impetigo


is krentenbaard; een besmettelijke bacteriële infectie van de huid.

Normofoor / dysfoor


normaal gestemd / somber gestemd, soms met angst of rusteloosheid.
Bron: http://www.encyclo.nl/

CEA – Carcino-embryonaal antigen


Het carcino-embryonaal antigen (CEA) is een glycoproteïne dat betrokken is bij de celadhesie. CEA wordt geproduceerd gedurende de foetale ontwikkeling. De productie stopt reeds voor de geboorte. Omwille hiervan is CEA niet aanwezig in het bloed van gezonde volwassenen. De niveaus zijn echter verhoogd bij zware rokers. CEA werd ontdekt in 1965 door Phil Gold en Samuel O. Freedman in kankercellen van het colon[1]. Bij patiënten met colorectaal-, maag-, pancreas-, long- en borstkanker alsook patiënten met medullair schildkliercarcinoom zijn de CEA-waardes verhoogd ten opzichte van gezonde volwassenen. Het wordt dus vooral gebruikt als tumormarker.
Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Carcino-embryonaal_antigen

Koude rillingen


Als iemand ligt te klappertanden, moet het temp.verloop in de gaten gehouden worden.

Handel als volgt:

Neem de temperatuur op, en stop de pt warm in. Temp opnieuw als het rillen opgehouden is. De temp is nu hoger. Temp nogmaals een half uur later. Als de temp verder oploopt, blijf volgen en denk aan een infectie. Als de temp gaat dalen, verwijder in meerdere keren de toegevoegde dekens.

Vergeet niet temp én tijd te noteren.


Bron: collega met veel ervaring

Verblijfskatheter vervangen


Tip: zet ongeveer een half uur van te voren een kocher op de katheterslang. Er is dan urine in de blaas aanwezig, zodat je bij het inbrengen van de nieuwe katheter kunt zien wanneer je in de blaas aangekomen bent!

Verzet vlak voordat je begint de kocher van midden op de slang naar voorbij de splitsing, op de tak die naar de katheterzak gaat. Zo kan de kocher nog blijven zitten als je het ballonnetje leeg maakt. 


Bron: collega met veel ervaring

TURP – Trans Urethrale Resectie van de Prostaat


Verwijderen van teveel aan prostaatweefsel via de urethra
Bron: http://www.rdgg.nl/index.php?id=1475

Hulp bij uitscheiding


Als iemand niet op een po(stoel) kan om ontlasting kwijt te raken, wordt dit op bed op een blauw matje gedaan. De patiënt ligt dan op een zij en perst zo goed mogelijk. De patiënt kan geholpen worden bij het ontlasten door een hand tegen de buik van de patiënt aan te leggen en te vragen ‘de hand weg te duwen met de buik’. Dit ondersteunt het persen.
Bron: een ervaren collega

PEG-sonde


Percutane endoscopische gastrostomie of PEG is een techniek om een sondeslang in de maag te leggen via de buikwand. Deze dunne slang wordt gebruikt om een patiënt te voeden die geen voeding op de normale wijze tot zich kan nemen. Zo'n PEG-sonde of PEG-katheter heeft bij chronische toepassing minder complicaties dan een neussonde, een slang die via neus, keel en slokdarm naar de maag wordt gevoerd).
Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Percutane_endoscopische_gastrostomie


Phadiatop®


Test op antistoffen in het bloed, bedoeld om allergieën vast te stellen zonder krasjes op armen en rug. In een kleine hoeveelheid bloed kunnen zeer veel testen gedaan worden.

3-weg katheter (spoelkatheter)


Verblijfskatheter met extra kanaal voor het inbrengen van spoelvloeistof of medicijnen. De vloeistof kan desgewenst meteen weer weglopen en veroorzaakt zo geen ‘drukgolf’ in de blaas.

OPS – Organisch Psychosyndroom


Organisch psychosyndroom (OPS), ook wel schildersziekte genoemd naar een beroepsgroep die een groter risico op de aandoening loopt, is de verzamelnaam voor ziekteverschijnselen (een syndroom) die mensen kunnen oplopen als zij langdurig met organische oplosmiddelen in contact zijn geweest. De stoffen komen via de huid of door inademing in het lichaam terecht. Bekende organische oplosmiddelen zijn: tolueen, xyleen, benzeen, terpentine, hexaan, thinner, wasbenzine, ether en alcohol. Zij worden vanwege hun vluchtigheid en vetoplossend vermogen veel gebruikt in bijvoorbeeld ontvettingsmiddelen, verven, beitsen, lijmen, autolakken en verdunningsmiddelen. In de angelsaksische wereld wordt het syndroom ook wel aangeduid met de termen Organic solvent neurotoxicity of Chronic toxic encephalopathy (CTE).
Ziekteverschijnselen

Kortdurende blootstelling aan een hoge concentratie oplosmiddel kan leiden tot misselijkheid, hoofdpijn, duizeligheid en hartkloppingen. De klachten verdwijnen vaak snel nadat de werkzaamheden zijn beëindigd. Bij regelmatige blootstelling aan organische oplosmiddelen kan men blijvende schade aan het zenuwstelsel oplopen. Mensen die lijden aan het OPS:




  • zijn vaak verward;

  • kunnen zich slecht oriënteren in ruimte en tijd;

  • kunnen hun aandacht niet lang op iets richten;

  • kunnen slecht samenwerken en onthouden;

  • hebben een gebrek aan logica;

  • hebben een verstoring van het bewustzijn;

  • hebben waarnemingsstoornissen;

  • hebben (soms) last van snelle wisseling van stemming of persoonlijkheid.

  • hebben (soms) last van extreme vermoeidheidverschijnselen

  • hebben last met het kortetermijngeheugen.

Onderzoek van het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam heeft aangetoond dat de ziekte gepaard gaat met afwijkingen in het hersenweefsel. Hierbij worden vooral hersendelen die een rol spelen bij het verwerken van nieuwe informatie als ook hersendelen die een rol spelen bij het reactievermogen getroffen.


Stadia

Om het verloop van het syndroom te omschrijven wordt de "WHO-classificatie" toegepast. Daarin worden de volgende typen onderkend:




  • Type I Neurastheen syndroom. Dit zijn vage welzijnsklachten, een ziektetoestand gekenmerkt door sterke geestelijke en lichamelijke vermoeidheid en grote prikkelbaarheid. De klachten in dit stadium worden niet of nauwelijks ontdekt.

  • Type IIA Blijvende veranderingen in persoonlijkheid en het gevoelsleven. Te meten anatomische defecten in de hersenen.

  • Type IIB Aantasting van leerfuncties

  • Type III Dementie; vroegtijdige dementie is dikwijls het eindstadium

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Organisch_psychosyndroom



Sinus pilonidalis (haarnestcyste)

Een Sinus pilonidalis of haarnestcyste is een holte in een huidplooi (vaak in de bilspleet), veroorzaakt door ingegroeide haren. De aandoening komt vaker voor bij mensen met een zittend beroep, zoals vrachtwagenchauffeurs. Door besmetting kan er een ontsteking optreden, waardoor een abces ontstaat. Alleen een ontstoken sinus pilonidalis leidt tot klachten.

Door een chirurgische ingreep kan de aangedane huid worden verwijderd. Soms wordt de wond opengelaten waarna deze in een aantal weken moet dichtgroeien, waarbij de wond dagelijks gespoeld wordt om hem schoon te houden; soms is het mogelijk de wond primair te sluiten.
Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Haarnestcyste

Hypervigilant


Hypervigilant = verhoogde alertheid

Emetofobie


Emetofobie = angst om te braken

Index


3-weg katheter 6

acromegalie 3

ACT 4

acute stress 4



berg 5

bloeddruk 2

borderline beleid 4

BPS 4


CEA 5

conversie 4

cystoscoop 3

dubbel-J-katheter 3

eGFR 4

emetofobie 8



erytheem 5

estimated GFR 4

groeihormoon 3

hartritmestoornis 2

hydronefrose 3

hypervigilant 7

hypofysetumor 3

impetigo 5

kalium 2

kocher 6


korte rek 2

koude rillingen 5

lange rek 2

magnesium 2

Marie - ziekte van 3

obstructie 3

OPS 6

PEG 6


percutaan 6

Phadiatop® 6

reuzengroei 3

schildersziekte 6

seborroïsch 5

sinus pilonidalis 7

somatoforme stoornis 4

tumormarker 5

TURP 6

verblijfskatheter 6



voorurine 4

waternier 3

zwachtels 2

~foor 5











De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina