Wilmington’s Gids na da Bijbel Volume I da Owroe Testamenti Foe san’ede wan Bribiwan Moesoe Stoeka da Woortoe foe Gado



Dovnload 0.63 Mb.
Pagina1/12
Datum17.08.2016
Grootte0.63 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


1Wilmington’s Gids na da Bijbel

Volume I - Da Owroe Testamenti

Foe san’ede wan Bribiwan Moesoe Stoeka da Woortoe foe Gado

Joe sa denki dati a no de fanowdoe foe taki abra foe san’ede wan bribiwan moesoe stoeka da woortoe foe Gado. Ma foe taki leti, alwasi joe kan denki dati a sa de wan natuurlijk sani foe wan bribiwan foe stoeka da woortoe foe Gado, foe troe moro foeroe bribiwan no sabi foeroe foe da woortoe foe Gado. Wi sa loekoe na wantoe reden dati a de belangrijk foe stoeka da woortoe foe Gado:

1. Bikasi foe Hem auteur:

Foeroe leisi wi denki abra Gado leki da Schepper, da Verloesoeman, da Skapoeman, da Kroetoeman, enz. Dem sani disi de troe. Ma wan sani disi wi frigiti foeroe leisi de dati Gado de wan auteur! Gado ben skrifi wan boekoe, en da dipi diri boekoe dati de da Bijbel. En wi kan taki dati da moro prisiri sani foe wan auteur foe jere de dati mi ben leisi hem boekoe.

A sa de wan sari sani foe foeroe bribiwan foe tanapoe na fesi foe da kroetoe-stoeroe foe Kristus en taki dati alwasi dem ben drai dem libi, tokoe dem no ben teki tem foe leisi hem boen. Efoe no wan tra reden ben de, tokoe a ben sa de wan boen sani foe taki na fesi foe Masra Jezus: A de troe dati mi ben doe foeroe sani disi mi no ben man doe, en mi no ben doe foeroe sani disi mi ben moesoe doe, ma wan sani mi ben doe boen - mi ben leisi Joe boekoe.


  1. Foeroe presi da Bijbel srefi gi wi wan opdrakti foe leisi Hem boekoe:

  1. Joz. 1:8 Da boekoe disi foe da wet no sa libi joe mofo; ma joe sa prakseri hem dei nanga neti, foe joe kan doealasani disi skrifi na ini fin'fini; bikasi dan joe sa waka so leki joe wani, en alasani sa waka boen nanga joe.

  2. II Tim. 2:15 Wroko tranga foe sori joesrefi leki wan boen wrokoman na ini da ai foe Gado, wan wrokoman disi no abi foe kisi sjem, disi prati da woortoe foe waarheid na wan leti fasi.

  3. Mt. 4:4 Ma Jezus ben piki hem taki: Boekoe foe Gado taki: Wan soema no sa libi foe brede wawan, ma nanga ibri woortoe disi komopo foe da mofo foe Gado. Loekoe bone dati Jezus ben taki ibri woortoe.


Bikasi Gado ben verkisi da Bijbel foe doe Hem wani:



  1. Sondari kisi verloesoe doro da boskopoe foe da Bijbel: Rom. 10:13-17 13. Bikasi ibri soema disi sa kari da nem foe Masra sa feni verloesoe.14. Ma fa dem sa kari na Hem dan efoe dem no ben bribi na Hem tapoe? En fa dem sa bribi na Hem tapoe efoe dem no ben jere abra Hem? En fa dem sa jere sondro foe wan preikiman?15. En fa dem sa preiki, efoe wan soema no seni dem go? So leki a de skrifi kaba taki: Fa dem foetoe de moi foe dem soema disi de preiki da boen njoensoe foe vrede en disi tjari da prisiri boskopoe foe boen sani kom!16. Ma dem alamala no ben gi jesi na da boen njoensoe. Bikasi Jesaja ben taki:Masra, soema ben bribi san wi ben taki?17. Na so bribi de kom nanga jere, en jere nanga da woortoe foe Gado.

Tori 2:14 Ma Petrus ben tanapoe nanga dem elfoe apostel, en a ben opo hem stem, en a ben taki gi dem taki: Oen soema foe Judea, nanga ala oen disi libi na Jerusalem, meki oen kom sabi disi, en arki boen na mi woortoe taki:

Tori 2:37 Now di dem ben jere disi, da sani ben djoekoe dem na ini dem hati, en dem ben taki gi Petrus nanga dem tra apostel taki: Mansoema nanga brada, san wi moesoe doe?

Tori 8:4-8 4. Foe dat'ede dem ben panja, en dem ben go na ala presi foe preiki da woortoe. 5. Dan Filippus ben go na da foto foe Samaria, en a ben preiki Kristus gi dem. 6. En nanga wan hati, da pipel ben arki na da sani disi Filippus ben taki, en dem ben jere en si dem wondroewroko disi a ben doe. 7. Bikasi dem takroe jeje ben bari nanga wan tranga stem, en dem ben komopo foe foeroe soema disi ben abi dem na dem tapoe; en foeroe swaki nanga verlam soema ben kom boen baka. 8. En bigi prisiri ben de na ini da foto dati.

I Pet. 1:23 Leki soema disi de gebore njoen baka, no doro siri disi kan pori, ma doro siri disi noiti kan pori, doro da woortoe foe Gado, disi de libi en tan foe teego.

Jak. 1:18 A ben meki wi nanga Hem egi wani nanga da woortoe foe waarheid, so dati wi sa de wan sortoe fosi-froktoe foe dem sani disi A ben meki.

B. Dem santawan kom moro santa doro da boskopoe foe da Bijbel:



Jn. 17:17 Meki dem kom santa nanga Joe waarheid; Joe woortoe de waarheid.

I Pet. 2:2 En leki njoen gebore pikin, oen moesoe angri foe da krin merki foe da woortoe, foe oen kan gro nanga dati,

I Tess. 4:3 Bikasi disi de da wani foe Gado, foe oen sa kom santa, dati oen sa hori oensrefiaparti foe hoeroedoe,

Psalm 119:9-11 9. Nanga san wan jongoe man sa krini hem pasi? Te a poti prakseri boen na Joe woortoe. 10. Nanga mi heri hati mi ben soekoe Joe; O no gi mi pasi foe dribi komopo foe Joe komanderi. 11. Joe woortoe mi ben kibri na ini mi hati, so dati mi no ben sa doe sondoe agensi Joe.

Spreuk. 30:5-6 5. Ibri woortoe foe Gado de krin; A de wan schild gi dem soema disi poti dem vertrouw na Hem tapoe. 6. No poti moro sani na ini Hem woortoe, noso A sa vermane joe, en dem sa feni dati joe de wan leiman.

Jn. 15:7 Efoe oen tan na Mi ini, en Mi woortoe tan na oen ini, dan oen sa aksi san oen wani, en dati sa pasa gi oen.

Tori 20:32 En now, brada, mi poti oen na ini da anoe foe Gado, en na da woortoe foe Hem gnade, disi kan bouw oen kom moro tranga, en gi oen wan erfenis na mindri foe dem santawan.

  1. Bikasi wi feanti didibri ben leisi da Bijbel: Na ini da tori foe Matteus 4, didibri tesi Kristus 3 leisi. Na ibri leisi, Masra Jezus piki baka nanga “A de skrifi...” En dan a taki foe da woortoe foe Gado na ini Deuteronomium. Ma foeroe soema no merk op dati dem woortoe “A de skrifi...” de 4 leisi na ini da tori disi, en di foe fo leisi, didibri srefi gebruiki disi foe gebruiki da Bijbel na Kristus. Mt. 4:5-6 5. Dan didibri ben tjari Hem go na ini da santa foto, en a ben poti Hem na tapoe da pinti foe da tempel. 6. En a ben taki gi Hem taki: Efoe Joe de da Pikin foe Gado, hiti Joesrefi go na ondro, bikasi a de skrifi kaba taki: A sa gi Hem engel wan opdrakti abra Joe; en dem sa tjari Joe na ini dem anoe, so dati noiti wan tem Joe sa naki Joe foetoe na wan ston.

Dja didibri taki foe Psalm 91:11-12. A poeroe hem komopo foe kontext, foe troe, ma fa didibriben verkisi hem na ini da fosi presi? Wan dei didibri ben sidon en stoeka Psalm 91. Foeroe bribiwan no ben teki tem foe leisi hem srefi, ma didibri ben leri hem uit zijn hoofd. Wi moesoe leisi wi Bijbel so dati didibri no sa wini wi.

  1. Bikasi foe da voorbeeld foe Paulus: Kande Paulus ben de da moro boen Kristen disi oiti ben tan na libi. San a ben doe de dangra wi hede. Da man ben meki 3 zendings reis, a ben bigin en a ben de da voorganger foe kande 50 kerki disi ben bribi da Bijbel, a ben skrifi moro leki 50% foe da Bijbel, disi ben si Jezus disi ben opo baka na 5 leisi, wan leisi a ben go na ini da di foe drie hemel srefi. Ma dan dem ben sroto hem en vonisi dati a moesoe dede. Meki wi si san a ben skrifi net fesi foe hem dede: II Tim. 4:6-8, 13 6. Bikasi mi de klari now foe dem sa gi mi abra leki wan ofrandi, en da tem di mi moe gowe ben doro kaba. 7. Mi ben feti wan boen feti; mi ben kaba nanga mi stree; mi ben hori da bribi faste. 8. Na fesi, da kroon foe gerechtigheid tan klari gi mi, disi Masra, da regtvaardiki kroetoeman, sa gi mi na da dei dati; en no na mi wawan, ma na ala dem soema toe disi lobi fa A sa sori Hemsrefi. 13. Te joe kom, tjari da djakti kom nanga joe disi mi ben libi na Troas nanga Karpus, nanga dem boekoe en spesroetoe dem boekrol. San na dem boekrol? Dem de dem copie foe dem Owroe Testamenti lolo. Alwasi a ben doe so foeroe sani na ini da libi foe hem, tokoe da apostel ben firi dati a kan gro moro na ini froestan te a leisi da woortoe foe Gado alwasi a sa dede na wan sjatoe pisi tem.

  2. Bikasi da Bijbel wawan kan gi antwoord na dem moro belangrijk vragen foe libisoema:

  1. Pe mi ben komopo?

Gen. 1:26-27 26. En Gado ben taki: Meki Wi meki mansoema leki wan prenki foe Wisrefi, foe gersi Wisrefi; en meki dem de basi na tapoe dem fisi foe da zee nanga dem fowroe foe loktoe, en na tapoe dem meti foe kweki, en na tapoe heri grontapoe, en na tapoe ibri kroipi sani disi de kroipi na tapoe grontapoe. 27. So Gado ben meki mansoema foe gersi Hemsrefi; leki wan prenki foe Gado A ben meki hem; A ben meki dem mansoema nanga oemasoema.

Ps. 100:3 Oen sabi dati MASRA, Hem na Gado; na Hem ben meki wi, en wi no ben meki wisrefi; wi de Hem pipel, nanga dem skapoe foe Hem weigron.

  1. Foe san’ede mi de dja?

Pred. 12:13 Meki wi jere da kaba-pisi foe da heri tori; Frede Gado, en hori Hem komanderi, bikasi disi de da heri wroko foe libisoema.

Open. 4:11 Joe de waarti, O Masra, foe kisi glori nanga bigi nem nanga krakti; bikasi Joe ben meki alasani, en dem de, en Joe ben meki dem foe Joe prisiri ede.

  1. Pe mi sa go?

Jn. 3:16-18 16. Bikasi Gado ben lobi ala soema so tee dati A ben gi Hem wan enkri gebore Pikin abra, foe ibri soema disi de bribi na Hem no moesoe go lasi, ma a sa abi da libi foe teego. 17. Bikasi Gado no ben seni Hem Pikin kom na grontapoe foe verdoem grontapoe, ma dati doro Hem ala soema moesoe feni verloesoe. 18. Da soema disi de bribi na Hem no sa kom na kroetoe, ma da soema disi no de bribi ben kisi hem vonisi kaba, bikasi a no ben bribi na da nem foe da wan enkri gebore Pikin foe Gado.

Ps. 23:1, 6 1. MASRA de mi herder; noti sa mankeri mi. 6. Foe troe, boen nanga sari-hati sa waka na mi baka ala dem dei foe mi libi, en mi sa tan na ini da oso foe MASRA foe teego.

Open. 20:15 En dem ben teki ibri soema disi dem no feni hem nem skrifi na ini da boekoe foe libi trowe na ini da faja-zee.

  1. Bikasi noiti wi kan poti som foe dem versi na ini wi libi baka da tem wi no de na grontapoe moro:

  1. Noiti joe kan wroko nanga I Kor. 10:13 na ini hemel: No wan tesi ben miti oen boiti libisoema tesi; ma Gado de getrouw, disi no sa gi pasi foe oen tesi sa moro oen, ma nanga da tesi A sa meki wan pasi foe komopo, so dati oen kan verdrage hem.

  2. Wi no sa abi foe wroko nanga I Johannes 1:9 na ini hemel: Ma efoe wi bekenti wi sondoe, A de getrouw en regtvaardiki foe gi pardon na wi sondoe, en foe krini wi foe ala ongerechtigheid.

  3. Nor Fil. 4:19 Ma mi Gado sa gi oen alasani disi oen abi fanowdoe foe Hem goedoe na ini glori doro Kristus Jezus.

  4. Wi no sa abi wan reden foe wroko nanga Johannes 14:1-3 . No meki oen hati kom skreki; oen bribi na Gado; bribi na Mi toe. 2. Na ini Mi Tata oso foeroe presi de; efoe a no ben de so, Mi no ben sa taigi oen. Mi go foe meki wan presi klari gi oen. 3. En efoe Mi go foe meki wan presi klari gi oen, Mi sa kom baka, en Mi sa teki oen foe kom na Mi, so dati pe Mi de, drape oen sa de toe.

  5. Wi no sa abi foe wroko nanga Ps. 23:4 Ja, alwasi mi waka ini da lagi presi foe da kowroepe foe dede, mi no sa frede wan ogri; bikasi Joe de nanga mi; Joe tiki nanga Joe aka-tiki, dem de troostoe mi. Foe san’ede? Dede no de.

  1. Da wan bewijs foe wi bribi de na ini da Bijbel:

Meki wi denki abra da situatie disi. Foeroe leisi dem soema disi no bribi taki: Joe bribiwan de alamala da srefi. Joe denki joe wawan sabi. Joe denki joe wawan abi leti, en ala trawan de fout. Foe joe kan sabi dati joe wawanabi da waarheid? Alwasi kande dem spotoe wi te dem taki so, da vraag de wan boen wan. Fa wan bribi soema sabi dati a abi da juisti bribi. Prakseri dati joe de na wan bigi fesa na joe foto. Belangrijk soema de foe ala presi foe grontapoe. Joe feni dati joe de da wan enkri bribiwan. Joe miti Buddhist, Confucianist, Shintoist, Muslim en tra soema foe tra religie. Baka wan moi njanjan, da taki drai go na religie. Da soema disi ben kari da fesa ben taki: Mi abi wan moi idee. Meki ibriwan foe wi taki 10 minuut abra fa mi denki dati mi bribi de da juisti wan. Dan da soema loekoe na joe, en taki: Joe go fosi. Dan san joe sa taki?

  1. Joe no man taki: Mi sabi mi abi leti bikasi mi firi mi abi leti. Kristus libi na ini mi hati. Disi de troe, ma wi twijfel dati a sa taki foeroe na wan Buddhist, disi kan firi dati a abi leti.

  2. Joe no man taki: Mi abi leti bikasi moro soema de Kristen leki iniwan tra folkoe. Disi no de troe efoe wi taki foe troe Bijbel bribi. Dem tra soema sa sori joe dati

  3. Joe no man taki: Mi sabi dati mi abi leti bikasi mi abi da moro owroe bribi na grontapoe. Na wan sortoe fasi disi de troe, ma da Confucianist sa sori dati Confucius ben leri langa fosi Jezus ben doro na Betlehem.

Dan san joe ben kan taki? Joe abi wan wapen nomo, ma a sa sari foe wini foeroe soema. Dati de da Bijbel. Joe kan taki: Loekoe na da boekoe disi! Mi sabi dati mi abi leti bikasi da boekoe disi de verschil foe ala dem boekoe foe dem tra bribi. Dan joe kan sori fa da boekoe de wan, fa no wan soema ben kan figi hem poeroe, fa a ben abi invloed tapoe heri grontapoe. Joe kan taki abra fa a de sondro fout na ini geschiedenis, wetenschap nanga profeti-taki. En joe kan taki abra fa a kan kenki libi!

Foe troe, joe no man doe wan wetenschap ondrosoekoe foe Gado efoe daBijbel. Da auteur foe da Bijbel wani wi foe abi bribi tapoe Hem (Heb. 11:6). Ma a ben gi wi wan tekstboek disi ben komopo foe hemel foe jepi wi. Da boekoe foe Johannes ben skrifi “Madem sani disi ben skrifi so dati oen sa bribi dati Jezus de da Kristus, da Pikin foe Gado, en te oen bribi, oen sa abi libi na ini Hem nem. Johannes 20:31



Dem 48 Moro Belangrijk Hoofdstuk na ini da Owroe Testamenti


Da Owroe Testamenti abi 929 hoofdstuk. Wilmington ben verkisi 48 hoofdstuk bikasi foe fa dem de belangrijk na ini geschiedenis, profeti, theoloog efoe prakteit.

Genesis:


  1. Schepping

  1. Libisoema fadon na ini sondoe

  1. Da sondoe floedoe

  1. Toren foe Babel

  2. Kari foe Abraham

  1. Abrahamic akkorderi meki faste

Exodus:

    1. Kari foe Mozes

    2. Paska

    3. Sabbat

    4. Gi da wet

    5. Tabernakel meki kaba

Leviticus

8 Salfoe Aaron leki hogepriester



    1. Dem fesa foe Israel

Numeri:

    1. Opstand na Kades-Barnea

    2. Kopro sneki

Deuteronomium

    1. Da geschiedenis foe Israel disi Mozes ben taki profeti-fasi

Jozua:

  1. Israel kom na ini da pramisi kondre

Ruth

    1. Trow foe Boaz & Ruth

I Samuel:

    1. Salfoe Saul leki fosi kownoe

    2. Salfoe David

II Samuel:

    1. Jerusalem da hoofdstad foe Israel

    2. Davidic akkorderi

I Koningen:

8 Dedicatie foe da tempel foe Salomo



    1. Israel prati na toe kondre

    2. Assyria wini da noord koninkrijk

    3. Da dede-engel kibri Jerusalem

    4. Babylon wini da zuid koninkrijk

Ezra:

  1. Da opdrakti foe Kores foe go baka na Jerusalem

Job:

    1. Da gesprek na mindri foe Gado nanga didibri

Dem Psalm:

  1. Da psalm foe calvarie

  2. Da psalm foe da boen skapoeman

    1. Aksi pardon foe sondoe

    2. Da woortoe foe Gado psalm

Jesaja:

    1. Profeti abra da geboorte foe wan krin wendje

    2. Da fadon foe Satan

    3. Da millenium

    4. Da pina foe Kristus

Jeremia:

31 Da pramisi foe wan njoen akkorderi nanga Israel

Ezekiel:


    1. Da Shenika glori komopo foe Israel

    2. Da libi foe satan fosi geschiedenis ben de

    3. Da dede bonjo visioen foe Israel sa kom baka

    4. Da invasie foe Russia na ini da toekomst

    5. Tempel na ini da millenium

Daniel:

  1. Da dren foe dem heiden koninkrijk na ini da toekomst (si Dan. 7)

  1. Da visioen foe da 70 wiki

Jona

2 Jona nanga da bigi fisi

Zacharia

14 Da di foe toe kom foe Masra Jezus Kristus



Dem Moro Belangrijk Sani Disi ben Pasa na ini da Owroe Testamenti





Schepping foe Adam nanga Eva Gen. 1:26-27; 2:7,21-22



  1. Fosi trow: Gen. 2:23-25

  2. Fosi sondoe foe libisoema: Gen. 3:6

  3. Pramisi foe verloesoeman: Gen. 3:15

  4. Sondoe floedoe: Gen. 6-8

  5. Institutie foe libisoema lanti: Gen. 9:1-19

  6. Toren foe Babel: Gen. 11:1-9

  7. Kari foe Abraham: Gen. 12:1-3

  8. Abrahamic akkorderi: Gen.12:7; 13:14-17; 15:1-21

  9. Abraham trow nanga Hagar: Gen. 16:1-16

  10. Geboorte foe Isaak: Gen. 21:1-8

  11. Jakob lowe: Gen. 28

  12. Seri Jozef leki slafoe: Gen. 37

  13. Israel leki slafoe na ini Egypti: Ex. 1

  14. Kari foe Mozes: Ex. 3:1-10

  15. Dem 10 pesti-siki: Ex. 7-12

  16. Paska: Ex. 12

  17. Da Shenika glori wolkoe: Ex. 13:21-22

  18. Abra da Redi Zee: Ex. 14

  19. Manna: Ex. 16:4

  20. Sabbat bigin: Ex. 16:29

  21. Gi da wet: Ex. 20:1-17

  22. Tabernakel meki kaba: Ex. 40:33-34

  23. Aaron salfoe: Lev. 8:1-12

  24. Dem no bribi na Kades-Barnea: Num. 14

  25. Mozes dede: Deut. 34:5-8

  26. Abra da Jordaan liba go na ini Kanaan: Joz. 3

  27. Wini Jericho: Joz. 6

  28. Jozua dede: Joz. 24:29

  29. Ruth trow nanga Boaz: Ruth 4

  30. Dem Filistijn wini da ark: I Sam. 4

  31. Israel no wani dem boi foe Samuel: I Sam. 8:1-9

  32. Saul salfoe leki kownoe: I Sam. 9-10

  33. Gado trowe Saul leki kownoe: I Sam. 15:23

  34. David salfoe leki kownoe: I Sam. 16:13

  35. David wini Jerusalem: II Sam. 5:9

  36. David kisi da ark baka: II Sam. 6:15, 18

  37. Davidic akkorderi: II Sam. 7:8-17

  38. Salomo salfoe leki kownoe: I Kon. 1:29

  39. Da tempel foe Salomo kaba: I Kon. 6;38

  40. Oorlog na ini Israel: I Kon. 12

  41. Joas kibri foe Atalja: II Kron. 22:10-12

  42. Assyria wini da noord koninkrijk: II Kon. 17:6

  43. Jerusalem kibri foe Assyria: II Kon. 19:32-35

  44. Josia dede: II Kon. 23:29-30

  45. Da Shenika glori wolkoe gowe foe Israel: Ezek. 10:18

  46. Dem broko da tempel foe Salomo: II Kon. 25:8-9

  47. Babylon wini da zuid koninkrijk: II Kon. 25:1

  48. Dem kom baka nanga da opdrakti foe Kores: Ezra 1

  49. Zerubbabel meki da tempel: Ezra 3

  50. Ester verloesoe dem Djoe foe Haman: Ester 4-7




Da Methode Foe Tem
Bijna ibri Bijbel Instituut abi wan fasi foe loekoe na da Owroe Testamenti nanga da Njoen Testamenti nanga wan samenvatting cursus. Moro foeroe, dem loekoe na dem 66 boekoe, en dem taki abra dem hoofd prakseri, waarheid, karakter foe ibri boekoe. Ma wi ben loekoe na wan tra fasi foe wroko. Wi sa prati dem boekoe na ini 12 pisi: 9 foe da Owroe Testamenti, en 3 foe da Njoen Testamenti. Dem pisi sori fa Gado sori moro openbaring na libisoema stap foe stap. Disi wani taki abra da geschiedenis, en no fa Gado wroko na ini wan tem. Meki wi loekoe na dem 9 pisi foe da Owroe Testamenti.

Da Schepping Fase

1. Da schepping

2. Libisoema fadon na ini sondoe

3. Da sondoe floedoe

4. Da toren foe Babel

Dem Gran Soema Fase

1. Da geschiedenis foe Abraham, Isaak, Jakob, Jozef & Job

2. Da bigin foe da natie foe dem Djoe

3. Dem Djoe ben kom na Egypti

Exodus Fase

1. Dem komopo foe Egypti

2. Dem kisi da wet

3. Dem bouw da tabernakel

4. Dem fadon na Kades-Barnea

Wini Fase

1. Kom na ini da kondre

2. Wini da kondre

3. Prati da kondre

Richteren Fase

1. Dem wroko foe dem 12 kroetoeman

2. Wan Moabiet oema trow (Ruth)

3. Kari nanga wroko foe Samuel

Wan Koninkrijk Fase

1. Kownoe Saul, David nanga Salomo

2. Kisi da ark baka en wini Jerusalem

3. Bouw da fosi tempel

Broeja-broeja Koninkrijk Fase

1. Oorlog mindri Israel & Juda

2. Assyria wini dem 10 lo foe Israel na da noord

3. Babylon wini dem 2 lo foe Juda na da zuid

Ballingschap Fase

1. Da dienst foe Daniel nanga Ezekiel

2. Babylon fadon

3. Perzie opo

Kom baka Fase

1. Opdrakti foe Kores

2. Bouw da di foe toe tempel

3. Verloesoe dem Djoe na ini Perzie

Da Schepping Fase






Inleiding: Genesis 1-11

Dem 11 hoofdstuk de wan basis foe froestan dem tra 1178 hoofdstuk na ini da Bijbel. Efoe joe teki dem leki fa dem de, dan joe no sa abi probleem nanga dem tra pisi foe da Owroe Testamenti nanga da Njoen Testamenti.

Dem drie belangrijk man foe da fase disi de: Adam, Henoch nanga Noach

Dem fo belangrijk sani disi ben pasa de: Da schepping, da fadon na ini sondoe, da sondoe floedoe, nanga da toren foe Babel.

Da schepping taki abra alasani disi ben meki foe dem stari na ini hemel te leki dem moro pikin sani disi kroipi efoe swen na grontapoe

Disi de da wan enkri presi pe wi leisi dati Gado ben teki blo: Gen. 2:2-3

Dja wi feni da fosi libisoema disi ben meki (Adam), nanga da fosi wan disi ben gebore (Kain) - Gen. 1:26; 4:1

Disi taki abra da fosi man foe dede (Abel), nanga da fosi wan disi no ben dede (Henoch) - Gen. 4:8; 5:24

Wi miti wan sneki, wan tingi fowroe, nanga wan doifi: Gen. 3:1; 7:1, 8

Wi si da glori foe Gado na ini da schepping (Gen. 1:1) nanga da gnade foe Gado na in verloesoe: (Gen. 6:8)

Wi si da fosi civilizatie foe libisoema (Kainiet) nanga da moro owroe man foe grontapoe (Methuselach) (Gen. 4:17; 5:27)

Wi feni da fosi trow, da fosi moord, nanga da fosi pramisi foe da messias: Gen. 2:23-25; 4:8, 3:15

A gi wi da fosi illustratie foe libisoema religie (figa blatie) nanga da fosi voorbeeld foe da paiman foe Gado (krosi foe meti-boeba): Gen. 3:7; 21

Wi feni sondari disi soengoe, en wan santawan disi ben kom droengoe: Gen. 7:21; 9:20-21

Wan sipi naki tapoe wan bergi, en wan toren komopo foe wan plata presi: Gen. 8:4; 11:1-4



  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina