Word just in the world loves Dutch trance



Dovnload 481.35 Kb.
Pagina9/14
Datum22.07.2016
Grootte481.35 Kb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14

3. Resultaten

In dit derde hoofdstuk zullen de onderzoeksresultaten één voor één gepresenteerd en geïnterpreteerd worden. De onderzoeksresultaten die de Nederlandse popmuziek met internationaal succes in de jaren 2006, 2007 en 2008 in kaart brengen komen als eerste aan bod. Daarna volgen de onderzoeksresultaten die betrekking hebben op de representatie van de meest succesvolle Nederlandse genres op het gebied van popmuziekexport, de rock, metal en punk in het Duitse muziektijdschrift Rock Hard en de trance, house en techno in het Britse muziektijdschrift DJ Mag.



3.1 Nederlandse popmuziek met internationaal succes

Eén van de factoren van belang bij het bepalen van de positie en reputatie van Nederland binnen het wereldpopmuziekstelsel is het feitelijke transnationale verkeer dat er plaats vindt op het gebied van popmuziek. Het in kaart brengen van de Nederlandse popmuziek met internationaal succes in de jaren 2006, 2007 en 2008 geeft meer inzicht in de culturele stromen vanuit Nederland. Het toont echter niet de culturele stromen naar Nederland.



Muziek


Figuur I laat zien dat de muziek van de Nederlandse popartiesten en -groepen met de meest opvallende individuele activiteiten en successen in het buitenland te vinden is binnen de vijf categorieën pop/rock, dance, populair klassiek, levenslied/feest/schlager en various/jazz/crossover/world.
Figuur I. Nederlandse popmuziek met succes in het buitenland in 2006, 2007, 2008 naar genre uitgesplitst in percentages

Een ruime meerderheid van de artiesten en groepen valt met zijn muziek binnen de categorie pop/rock (56,1%). Bijna een derde van de artiesten en groepen valt met zijn muziek binnen de categorie dance (31,6%). Het percentage dat binnen de overige drie categorieën valt is zeer gering (12,3%), 7% valt binnen de categorie various/jazz/crossover/world (Candy Dulfer, Saskia Laroo, Wouter Hamel, Zuco 103), 3,5% binnen de categorie levenslied/feest/schlager (Frans Bauer, Jan Smit) en 1,8% binnen de categorie populair klassiek (André Rieu). Kenmerkend voor de Nederlandse popmuziek met internationaal succes in 2006, 2007 en 2008 is dat het grootste gedeelte van de popartiesten en -groepen muziek maakt die tot de categorie pop/rock of dance wordt gerekend. Daarbij moet opgemerkt worden dat vooral de grote hoeveelheid dance acts opvallend is. De grote hoeveelheid pop/rock acts lijkt eerder een logisch gevolg van de brede categorisering.


Subgenres

De artiesten en groepen geven over het algemeen aan dat de muziek die zij maken tot meerdere genres behoort. In totaal zijn er voor de 57 acts 196 classifiseringen te vinden; een artiest of groep geeft gemiddeld 3,4 verschillende genres aan om zijn muziek te beschrijven.


Figuur II. Genre classificatie Nederlandse popmuziek met succes in het buitenland in 2006-2008 in aantallen

Figuur II toont dat de meest voorkomende classificeringen van het eigen muziekgenre achtereenvolgens zijn: rock (20), trance en pop (beiden 12), house en techno (beiden 10), en metal en punk (beiden 9). Overige genres die meerdere malen worden genoemd zijn electro (8), progressive (7), alternative, hardcore en jazz (6), electronic en electronica (5). Daarnaast is er een groot aantal genres dat slechts één, twee of drie keer wordt genoemd. De variatie hierin is groot, van bekende genres als blues en funk, naar minder bekende genres, zoals big room, tot aan zelf verzonnen genres, zoals brazilectro.

Bovenstaande resultaten sluiten aan bij de eerder genoemde resultaten. Kenmerkend voor de export van de Nederlandse popmuziek in 2006, 2007 en 2008 is dat het grootste gedeelte van de popartiesten en -groepen met internationaal succes muziek maakt die tot de categorie pop/rock of dance wordt gerekend. In de categorie pop/rock is het de muziek met de genreclassificaties rock, metal en/of punk die het meest voorkomt. In de categorie dance is het de muziek met de genreclassificaties trance, house en/of techno die het meest voorkomt.

Opvallend is dat alle 57 artiesten en groepen tot popartiesten en -groepen gerekend worden, slechts 12 van de acts classificeren hun muziek zelf daadwerkelijk als pop. Deze acts bevinden zich zowel binnen de hoofdcategorie pop/rock als binnen de hoofdcategorie dance. Mogelijke verklaring hiervoor kan zijn dat de classificatie pop te breed is, en daardoor niet duidelijk genoeg om de muziekstijl van een artiest of groep te specificeren. Het is echter ook goed mogelijk dat de classificatie pop niet vaak gebruikt wordt, omdat het een commerciële bijsmaak heeft, waar artiesten en groepen liever niet mee geassociëerd willen worden, omdat het afbreuk zou doen aan het muzikale karakter van de act.

De onderzoeksresultaten laten zien dat het voor Nederland de incidentele uitschieters en acts die opereren in een nichemarkt zijn die op het gebied van popmuziek internationaal succes boeken. Er kunnen echter vraagtekens worden geplaatst in hoeverre de dance, oorspronkelijk een nichemarkt binnen de popmuziek, nog steeds een nichemarkt is. De dance lijkt meer en meer te zijn uitgegroeid tot een mainstream genre, of in ieder geval een zeer grote nichemarkt. De verschillende subgenres binnen de dance, zoals de genres trance en house waarin Nederland zeer succesvol is, zijn in ieder geval nog wel als nichemarkten te beschouwen. Dat het internationale succes voornamelijk gebaseerd is op enkele incidentele uitschieters en acts die opereren in een nichemarkt toont, in overeenkomst met de theorie, dat er sprake is van het ontbreken van sterke endogene muziektradities in Nederland. De vraag is echter in hoeverre er sprake kan zijn van sterke endogene muziektradities wanneer het gaat om popmuziek, aangezien popmuziek een stroming in de muziek is die ontstaan is door samensmelting van verschillende invloeden uit verschillende landen. De resultaten laten wel zien dat Nederland binnen de dance een uniek en eigen geluid gevonden lijkt te hebben, voornamelijk met de genres trance en house. Dit leidt tot meer kansen op de internationale markt, en weet de Nederlandse popmuziek voor een gedeelte uit de periferie te halen. Op het gebied van de dance muziek behoort Nederland tot het centrum. Ook in de nichemarkt van de metal speelt Nederland een rol van betekenis, deze is echter beduidend minder groot dan binnen de dance.


Taal van de songteksten

Figuur III laat zien dat bijna 90% van de Nederlandse popartiesten en -groepen met de meest opvallende individuele activiteiten en successen in het buitenland in 2006, 2007 en 2008 gebruik maakt van de Engelse taal in zijn muziek, dit zijn 51 van de 57 acts. In de muziek van slechts zes artiesten en groepen wordt geen gebruik gemaakt van de Engelse taal.


Figuur III. Percentage acts met Engelse songteksten onder de Nederlandse popmuziek met internationaal succes 2006-2008

Figuur IV toont dat er in totaal zeven artiesten en groepen (12,3%) zijn die (ook) in de Nederlandse taal zingen of in het verleden in de Nederlandse taal hebben gezongen (Alain Clark, Darkraver, The Ex, Frans Bauer, De Heideroosjes, Jan Smit, Van Katoen). Eén groep heeft in het verleden Nederlands dialect gebruikt in zijn songteksten (The Nits).


Figuur IV. Percentage acts met Nederlandse songteksten onder de Nederlandse popmuziek met internationaal succes 2006-2008

Er zijn slechts vier artiesten en groepen die (ook) andere talen gebruiken voor hun songteksten dan de Engelse en/of de Nederlandse, het gaat hierbij voor twee artiesten om de Duitse taal (Frans Bauer, Jan Smit), één groep zingt naast het Engels ook in het Portugees (Zuco 103) en één groep heeft een enkele maal gebruik gemaakt van de Spaanse taal (Green Lizard).

Er is sprake van een Anglo-Amerikaanse dominantie binnen de Nederlandse popmuziek met internationaal succes. De Nederlandse popartiesten en -groepen met internationaal succes hebben in hun muziek voornamelijk gebruik gemaakt van de Engelse taal, de Nederlandse taal wordt door deze artiesten en groepen nauwelijks gebruikt. Dit sluit aan bij de theorieën die aangeven dat taal van invloed is op de verspreiding van cultuur en dat er sprake is van een Anglo-Amerikaanse dominantie in de popmuziek. Vanaf de introductie van de popmuziek zijn het artiesten uit Engelssprekende landen die centraal hebben gestaan, artiesten uit anderstalige landen en vooral landen die totaal geen Engels spreken zijn grotendeels buitengesloten. Popartiesten wereldwijd, en dus ook de Nederlandse, zijn zich gaan toeleggen op het gebruik van de Engelse taal.

Gebruik van de Nederlandse taal levert op internationaal niveau een taalbarrière op; dit verkleint de kans op internationaal succes sterk. Toch kan het gebruik van de Engelse taal in de Nederlandse popmuziek nog steeds een taalbarrière opleveren. Nederlanders zijn geen native speakers. Dit zou kunnen verklaren waarom de Nederlandse dance meer succes heeft in het buitenland dan de andere genres. De dance muziek is minder afhankelijk van taal, het is een genre waarin teksten over het algemeen slechts een klein tot geen aandeel hebben in de muziek, bovendien wordt er vaak gebruik gemaakt van internationale samples. In de dance muziek is de kans dat de Nederlandse afkomst van de artiest herleid kan worden vanuit zijn of haar songteksten daardoor veel kleiner. Bij de internationale verspreiding heeft de dance muziek in veel mindere mate te maken met de negatieve invloed van de Nederlandse taal, het ondervindt daardoor minder hinder in het bereiken van internationale acceptatie en waardering.



Sekse


Figuur V laat zien dat het overgrote deel van de artiesten en groepen wordt gevormd door mannen. Bijna 79% van de acts bestaat in zijn geheel uit mannen en slechts 5,3% bestaat geheel uit vrouwen, dat zijn drie van de in totaal 57 acts (Candy Dulfer, Saskia Laroo, Suicidal Birds). De overige 15,8% bestaat uit gemengde acts, 3,5% is 'gewoon' gemengd en 12,3% is female-fronted (After Forever, Bambix, Delain, Epica, The Gathering, Within Temptation). Opvallend is dat alle DJ/producers met de meest opvallende individuele activiteiten en successen in het buitenland man zijn. Vrouwen zijn alleen te vinden binnen de categorieën various/jazz/crossover/world en pop/rock.
Figuur V. Sekse van de acts met buitenlands succes 2006-2008 in percentages

Kenmerkend voor de export van de Nederlandse popmuziek in 2006, 2007 en 2008 is dat het aandeel dat mannen innemen binnen het geheel van popartiesten en -groepen met exportsucces vele malen groter is dan het aandeel dat vrouwen innemen. De Nederlandse popmuziekexport wordt gedomineerd door mannen, vooral op het gebied van de dance.



Carrière


Figuur VI toont dat de artiest met de langst lopende carrière zijn debuut uitbracht in het jaar 1968 (Jan Akkerman), de artiest met kortst lopende carrière bracht zijn debuut uit in het jaar 2007 (Wouter Hamel). Figuur VI laat daarnaast zien dat de helft van de Nederlandse popartiesten en -groepen met de meest opvallende individuele activiteiten en successen in het buitenland het debuut uitbracht tussen 1997 en 2007. Ruim een kwart van de artiesten en groepen deed dit zelfs tussen 2003 en 2007. Figuur VI toont eveneens dat er sprake is van een negatief scheve verdeling, er zijn uitschieters aan de onderkant.

Kenmerkend voor de export van de Nederlandse popmuziek in 2006, 2007 en 2008 is dat het grootste gedeelte van de Nederlandse popartiesten en -groepen met exportsucces nog geen lange carrière achter de rug heeft, maar zich aan het begin van de carrière bevindt. Er hoeft geen lange carrière vooraf te gaan aan internationaal succes. Een andere verklaring voor het relatief hoge aantal acts dat zich nog aan het begin van de carrière bevindt, is dat de popmuziek een genre is dat constant in beweging en aan verandering onderhevig is (Nuchelmans, 2002; Shuker, 2008). Veel popartiesten en -groepen hebben succes dat van korte duur is. Langlopend succes is onder popartiesten en -groepen eerder uitzondering dan regelmaat. Het leven van een popartiest wordt gekarakteriseerd door een hoge mate van onzekerheid op carrièregebied en het beroep is stressvol (Zwaan, 2009).



Figuur VI. Debuutjaar acts met succes in het buitenland 2006-2008

Jan Akkerman

The Nits

Locatie


Tabel I laat zien dat 96,5% van de artiesten en groepen zich op de Continentale Europese exportmarkt heeft begeven. 86% van de artiesten en groepen begaf zich op de Engelstalige exportmarkt, 40,4% op de Latijns Amerikaanse exportmarkt, 36,8% op de Aziatische exportmarkt en 21,1% op de Afrikaanse exportmarkt.
Tabel I. Nederlandse popmuziek met succes in het buitenland 2006-2008 aanwezigheid per exportmarkt in aantallen en percentages





Artiesten en groepen

met succes




Frequentie

%

Engelstalige markt

49

86,0

Continentale Europese markt

55

96,5

Latijns Amerikaanse markt

23

40,4

Aziatische markt

21

36,8

Afrikaanse markt

12

21,1

De export van de Nederlandse popmuziek was in 2006, 2007 en 2008 voornamelijk geconcentreerd op de Continentale Europese en de Engelstalige markt. Hiervoor kunnen twee redeneringen aangedragen worden. Het exportsucces op de Latijns Amerikaanse, de Aziatische en de Afrikaanse markt is moeilijker te bereiken, óf het exportsucces op de Latijns Amerikaanse, de Aziatische en de Afrikaanse markt wordt in mindere mate nagestreefd, omdat dit minder interessant is, gezien het voornamelijk perifere gebieden betreft. Een combinatie van beide is ook goed mogelijk.

Uit eerdere onderzoeken is naar voren gekomen dat het internationale succes van Nederlandse popartiesten en -groepen geconcentreerd is in nabijgelegen landen, Duitsland, België, Frankrijk en Groot-Brittannië. Deze landen bevinden zich op de Continentale Europese en de Engelstalige markt. De onderzoeksresultaten binnen dit onderzoek zijn echter niet specifiek genoeg om aan te kunnen geven of het internationale succes daadwerkelijk in deze vier landen geconcentreerd is, of dat het internationale succes (eveneens) verspreid is over andere landen die ook tot de Continentale Europese en de Engelstalige markt behoren.

Nu de verschillende karakteristieken van de Nederlandse popmuziek met internationaal succes en de locatie van het internationale succes duidelijk zijn, kan er gekeken worden naar het bestaan van eventuele verbanden tussen de karakteristieken en de locatie van het internationale succes.


Locatie en genre

De locatie van het internationale succes verschilt voor de verschillende muziekgenres10. Tabel II laat zien dat het exportsucces van de dance acts het meest internationaal verspreid is. Van de achttien dance acts begaf 100% zich op de Continentale Europese exportmarkt, 94,4% op de Engelstalige, 72,2% op de Latijns Amerikaanse, 66,7% op de Aziatische en 38,9% op de Afrikaanse. De buitenlandse successen van de artiesten en groepen in het genre pop/rock zijn minder verspreid over de hele wereld. De export van de Nederlandse pop- en rockmuziek is voornamelijk op de Continentale Europese en de Engelstalige markt geconcentreerd.



Tabel II laat zien dat van de tweeëndertig artiesten en groepen 96,9% zich op de Continentale Europese exportmarkt begaf, 87,5% op de Engelstalige, 21,9% op de Latijns Amerikaanse, 15,6% op de Aziatische en 9,4% op de Afrikaanse. Er zijn in totaal negen artiesten die succes hebben geboekt op alle vijf de exportmarkten, zeven van deze artiesten vallen in de categorie dance, dit zijn de DJ/producers Armin van Buuren, Fedde le Grand, Ferry Corsten, Marco V, Menno de Jong, Sander Kleinenberg, en Tiësto. De overige twee artiesten behoren tot de categorie various/jazz/crossover/world, dit zijn Candy Dulfer en Saskia Laroo.
Tabel II. Nederlandse popmuziek met buitenlands succes 2006-2008 naar genre uitgesplitst per exportmarkt in aantallen en percentages








Hoofdgenre

Significantie







pop/rock

dance




Engelstalige markt

Aantal artiesten en groepen met succes

28

17




% binnen het genre

87,5%

94,4%

ns

Continentale Europese

Aantal artiesten en groepen met succes

31

18




markt

% binnen het genre

96,9%

100,0%

ns


Latijns Amerikaanse

Aantal artiesten en groepen met succes


7

13








% binnen het genre

21,9%

72,2%

,000***

Aziatische markt

Aantal artiesten en groepen met succes

5

12







% binnen het genre

15,6%

66,7%

,000***

Afrikaanse markt

Aantal artiesten en groepen met succes

3

7







% binnen het genre

9,4%

38,9%

,012*

* p < .05; ** p < .01; *** p < .001; ns = niet significant (chi-kwadraattoets)


Er is sprake van een significant verschil tussen genre en de aanwezigheid van exportsucces op de Latijns Amerikaanse markt (p=,000). Ook is er een significant verschil aangetoond tussen genre en de aanwezigheid van exportsucces op de Aziatische markt (p=,000) en tussen genre en de aanwezigheid van exportsucces op de Afrikaanse markt (p=,012). Dance acts hebben meer succes dan pop/rockacts op zowel de Latijns Amerikaanse, de Aziatische en de Afrikaanse exportmarkt. Er zijn geen significante verschillen aangetoond tussen genre en de aanwezigheid van exportsucces op de Engelstalige en de Continentale Europese markt.

Kenmerkend voor de export van de Nederlandse popmuziek in 2006, 2007 en 2008 is dat de successen binnen de categorie dance internationaal gezien het meest breed gedragen worden. De export van de muziek die tot de categorie pop/rock behoort is beperkter. De Nederlandse dance neemt daarmee een betere positie in binnen het wereldpopmuziekstelsel dan de Nederlandse rock. Hier kunnen meerdere verklaringen voor aangedragen worden. In de eerste plaats is er de taalbarrière, die de Nederlandse taal op internationaal niveau met zich meebrengt, bij de dance acts speelt deze een veel minder grote rol van betekenis dan bij de pop/rock acts, omdat dance muziek minder taalafhankelijk is dan rockmuziek. Dit maakt dance muziek beter te verspreiden op internationaal niveau. In de tweede plaats kan de verplaatsbaarheid van de artiest genoemd worden (Perfect & More, 2010). De dance acts worden, op één act na, allemaal gevormd door één enkele DJ. Eén DJ is makkelijker te verplaatsen over de hele wereld dan een band bestaande uit meerdere personen, die ook nog eens allerlei instrumenten en versterkers mee moeten nemen. Dit maakt het op zowel logistiek als financieel gebied voor pop/rock acts moeilijker dan voor dance acts om zich over de wereld te verplaatsen.


Locatie en taal songtekst

Tabel III laat zien dat van de zeven artiesten en groepen die de Nederlandse taal gebruiken in hun liedjes, of dit in het verleden hebben gedaan, zich er zes op de Continentale Europese exportmarkt hebben begeven (Alain Clark, Darkraver, The Ex, Frans Bauer, De Heideroosjes, Jan Smit).



Tabel III. Aanwezigheid per exportmarkt Nederlandse popmuziek met buitenlands succes 2006-2008 met Nederlandse songteksten








Gebruik van Nederlandse songteksten







ja

nee

Engelstalige markt
Continentale Europese markt

Latijns-Amerikaanse markt

Aziatische markt
Afrikaanse markt

Aantal artiesten en groepen met succes

% binnen gebruik Nederlandse songteksten

Aantal artiesten en groepen met succes

% binnen gebruik Nederlandse songteksten

Aantal artiesten en groepen met succes

% binnen gebruik Nederlandse songteksten

Aantal artiesten en groepen met succes

% binnen gebruik Nederlandse songteksten

Aantal artiesten en groepen met succes

% binnen gebruik Nederlandse songteksten



2

28,6%


6

85,7%


0

,0%


2

28,6%


0

,0%


5

71,4%


1

14,3%


7

100,0%


5

71,4%


7

100,0%

Slechts twee groepen begaven zich op de Engelstalige exportmarkt (The Ex en De Heideroosjes), en eveneens twee groepen begaven zich op de Aziatische exportmarkt (De Heideroosjes en Van Katoen). Daarbij moet worden opgemerkt dat vier van de zeven acts ook gebruik maken van Engelse songteksten. Het is niet duidelijk of zowel de Engelstalige als de Nederlandstalige muziek succesvol is geweest op de buitenlandse markten. Frans Bauer, Jan Smit en Van Katoen zijn de enige acts die niet óók in het Engels zingen. De eerste twee zingen echter naast het Nederlands wel in het Duits. Van Katoen is de enige act die enkel gebruik maakte van de Nederlandse taal.

Het exportsucces van de artiesten die in hun songteksten (ook) gebruik maken van de Nederlandse taal kent een vrij beperkte spreiding, en is voor het grootste gedeelte geconcentreerd op de Continentale Europese markt. Deze resultaten sluiten aan bij de theorie die aangeeft dat er sprake is van een duidelijke Anglo-Amerikaanse dominantie in de internationale popmuziek, waarbij anderstaligen nagenoeg worden buitengesloten, en bij de theorie die aangeeft dat taalafhankelijke cultuurvormen een beperktere internationale verspreiding kennen dan cultuurvormen die niet taalafhankelijk zijn. De Nederlandse taal levert een barrière op in de kans op exportsucces.



Deelconclusie


Uit het eerste gedeelte van het onderzoek kan geconcludeerd worden dat het internationale succes van de Nederlandse popmuziek grotendeels gebaseerd is op de successen van incidentele uitschieters en acts die opereren binnen een nichemarkt, een markt met een specifieke doelgroep. De meeste successen zijn geboekt binnen de categorieën pop/rock en dance, door muziek met de classificatie rock, metal en/of punk en trance, house en/of techno. De Nederlandse popmuziek met internationaal succes kent een sterke Anglo-Amerikaanse dominantie, de Nederlandse taal is nauwelijks terug te vinden in de songteksten. Dit duidt op een cultureel regime met weinig aandacht voor protectionisme en snelle aanpassing aan internationale ontwikkelingen. De export van de Nederlandse popmuziek is voornamelijk geconcentreerd op de Continentale Europese en de Engelstalige afzetmarkt. Binnen de dance is er echter sprake van een bredere internationale spreiding en behoren Latijns Amerika, Azië en Afrika vaker tot de exportmarkten waar succes wordt geboekt. Dance muziek is minder taalafhankelijk dan de muziek binnen de andere popgenres, en is zowel vanuit logistiek als financieel oogpunt makkelijker te verspreiden. Nederland neemt op het gebied van popmuziek een semiperifere positie in binnen het wereldcultuurstelsel, deze positie is niet alleen het gevolg van de mindere politieke positie van Nederland en de Nederlandse taal, maar ook van het ontbreken van sterke endogene muziektradities. Uitzonderingen vormen de dance en de metal. Binnen de dance heeft Nederland een uniek en eigen geluid gevonden, resulterend in een positie in het centrum. Ook in de niche van de metal speelt Nederland een belangrijke rol.



1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina