Wortels Wat zijn wortels?



Dovnload 40.21 Kb.
Datum25.07.2016
Grootte40.21 Kb.
Vul je voornaam in ………………… en je achternaam ……………………. en je klas ……
Wortels

Wat zijn wortels?


  1. “Terug naar je wortels” betekent teruggaan naar waar je vandaan komt, waar je opgegroeid bent. “Back to the roots” in het Engels. Worteltrekken is het omgekeerde van kwadrateren. 9 = 32 Dus eerst was er 3. Die heb je gekwadrateerd. Toen had je 9. Nou moet je terug naar de wortel, het origineel. Dat was 3. Dus de wortel van 9 is 3. Je schrijft dat met een wortelteken zo:√9 = 3 . Je zegt wortel 9 is 3.

Dus √25 =... 5
Vierkantswortels


  1. Je kunt wortels zien vanuit een vierkant. Teken een vierkant van 9 hokjes op je roosterpapier. Dus 3 bij 3. Anders gezegd 3 maal 3. Nog anders gezegd: 3 kwadraat, ofwel 32. Kwadraat betekent eigenlijk vierkant. Zo noem je m2 vierkante meter. Ook in kwadrant en kwart en kwartier zie je het woord vier. Daarom heet de wortel ook wel de vierkantswortel, in het Engels square root. Waar zit nu de wortel in je tekening? In de tekening is de wortel van het vierkant van 9 hokjes te zien als de lengte van een van de vier ... zijden.




  1. D
    √9

    √9

    9
    us √9 x √9 = 9. Waarom is dit logisch? √9 is de zijde van een vierkant met oppervlakte 9. En lengte maal breedte is oppervlak. De lengte is √9, de breedte ook. Dus √9 x √9 = 9. Dus (√9)2= ...9.


Niet-“mooie” wortels


  1. Hoe trek je nu de wortel uit 20? 20 is voor jou geen bekend kwadraat. Je kunt makkelijk een rechthoek van 20 cm2 tekenen: gewoon 4 cm bij 5 cm, dus 8 hokjes bij 10 hokjes. Maar een vierkant van 20 cm2 is lastiger.

Teken eerst een vierkant van 4 bij 4 cm, dus 8 hokjes bij 8 hokjes. Dat heeft een oppervlakte van 64 hokjes. Maar je moet een oppervlakte van 8 bij 10 hokjes = 80 hokjes hebben. Hoeveel hokjes moet je er dus nog bij tekenen? 80 - 64 = 16 hokjes


  1. Die extra hokjes moet je netjes verdelen over de zijden van het vierkant, want dat vierkant moet wel vierkant blijven! Dus 8 hokjes per zijde. De zijden zijn zelf ook 8 hokjes lang. Dus dat komt mooi uit. Zie figuur 1. Alleen kom je precies één hokje te kort rechtsboven. Je hebt nu zijden van 9 hokjes. Dus 4,5 cm bij … 4,5 cm.




  1. De vraag (opgave 4) was eigenlijk hoe je wortel 20 kon “tekenen”. Dat heb je nu (nog niet helemaal precies) gedaan. Wortel 20 is de lengte van de zijde van het vierkant dat je getekend hebt. Dus √20 ≈ 4,5. Dit kun je makkelijk controleren. Dan moet 4,52 gelijk zijn aan ongeveer ... 20.




  1. Kijk met je rekenmachine of dat een beetje klopt. 4,52= ... 20,25.




  1. Als je de oppervlakte uitrekent als 4,5 maal 4,5 heb je dus een beetje teveel. Je neemt dan het hokje rechtsboven mee. Dat moet dus niet. De blauwe rechthoek moet smaller worden zodat zijn oppervlakte 8 hokjes blijft, maar zijn lengte 9 hokjes. De breedte van de blauwe rechthoek moet dan 8 : 9 = 0,88889 hokje zijn. In cm is dat 0,888889 : 2 = 0,444444. De verticale zijde van de rechthoek is dan niet meer 4,5 maar 4,4444444. De horizontale zijde is nog wel 4,5 cm. Je hebt nu dus geen vierkant meer! De oppervlakte is wel 20 cm2, want … 4,444444 x 4,5 = 20.




  1. Als je van de te lange zijde wat afhaalt en bij de te korte zijde (van de rode rechthoek) wat bij doet en het eerlijk verdeelt, dus middelt, krijg je als benadering … (4,444444 + 4,5) : 2 = 4,472222




  1. Je hebt nu in ieder geval een vierkant. Of de oppervlakte daarvan nu nog precies 20 is? De uitkomst van de vorige vraag in het kwadraat is inderdaad praktisch precies 20 namelijk: … 4,4722222 = 20,000772!




  1. Pas deze methode toe op één van de volgende wortels: √3, √7, √10, √21, √6, √8, of √48.Verdeel ze allemaal over de klas. Ze moeten wel allemaal gedaan worden. En verzamel de nodige uitkomsten voor de volgende vragen. Noteer ze in tabel 1. Als je alléén werkt mag je “spieken” bij de antwoorden in de tabel.



tabel 1

getal

20

3

7

10

21

6

8

48

wortel

4,47

1,75

2,64

3,16

4,58

2,45

2,83

6,93



De wortelgrafiek


  1. Zet de waarden van de tabel en de “mooie” wortels die je kent (√36 bijvoorbeeld) uit in een grafiek. Zie figuur 3.

Je kunt er onbekende wortels mee aflezen.
Lees af bijvoorbeeld √42 = …6,5.


  1. Controleer deze uitkomst door hem te kwadrateren. … 6,52 = 42,25 klopt redelijk.

figuur 3
Wortels optellen. Mag dat?



Wortels vermenigvuldigen. Mag dat?


  1. Optellen. Een makkelijk voorbeeld:

Is √9 + √16 gelijk aan √25 ? (Zou je denken want 9 + 16 = 25.)

Nee, want 3 + 4 is niet gelijk aan … 5.


  1. Vermenigvuldigen. Ook een makkelijk voorbeeld:

Is √9 × √16 gelijk aan √144 ? (Zou je denken want 9 × 16 = 144)

Ja, want 3 …× 4 is wel gelijk aan 12.
Maar geldt dit ook bij “moeilijkere” wortels?


  1. Ga na of de gevonden √3 + de gevonden √7 = de gevonden √10.

√3 = … 1,73

√7 = … 2,64 +

√3 + √7 = … 4,37




  1. en √10 = …. 3,16

Dus deze, net als alle wortels mag je … niet optellen


  1. Ga na of de gevonden √6 × de gevonden √8 = de gevonden √48.

√6 = 2,45 √8 = 2,83 √48 = 6,93

Dus je mag deze, net als alle wortels vermenigvuldigen, want … 2,45 x 2,83 = 6,93


Is 2√3 nu optellen of vermenigvuldigen?


  1. Ga na of 2√3 = √3 + √3 is of dat 2√3 = √6 is.

√3 = 1,73

√3 = 1,73+

√3 + √3 = 3,46

2 √3 = 2 x 1,73 = 3,46

maar √6 = 2,45

Dus 2√3 heeft iets van vermenigvuldigen, want het betekent 2 x √3.

Maar je moet niet 2 met 3 vermenigvuldigen want 2√3 is niet √…6




  1. En 2√3 is ook niet √3 vermenigvuldigd met √3, want √3 x √3 = …3




  1. 2√3 heeft ook iets van optellen, want het betekent √3 + √3, maar daarin moet je de 3-en niet optellen want √3 + √3 is niet gelijk aan √... 6.




  1. Onder welke voorwaarde mag je dus wortels optellen? De wortels moeten gelijknamig zijn. Dat betekent dat je √3 en √3 mag optellen en √5 en √5 ook, maar √3 en √5 kun je niet optellen want die zijn …ongelijknamig.




  1. Kun je 5√3 en 8√3 optellen? … Ja.




  1. En kun je 3√5 en 3√8 optellen? …Nee.


Voor toegift zie ** op het eind
Wortels uit willekeurig grote getallen bepalen door wegen


  1. Je wilt bijvoorbeeld √156 weten. Je maakt dan een vierkant van hokjes. Het aantal hokjes moet het eerst volgende “mooie” kwadraat boven 156 zijn. Het eerst volgende kwadraat boven 156 is … 169.




  1. De lengte en de breedte van dit vierkant zijn (in hokjes) … 13 hokjes lang en breed.




  1. Teken dit vierkant van 169 hokjes op roosterpapier. Knip het uit. Weeg het op een nauwkeurige elektrische balans van biologie, natuurkunde of scheikunde. Het weegt … 0,34688 gram. (Cursief gedrukte antwoorden zijn voorbeeldantwoorden: jij kunt een wat ander antwoord krijgen.)




  1. Om de massa van één hokje te krijgen moet je de uitkomst van de vorige vraag delen door … 169.




  1. Dus één hokje weegt … 0,3468 : 169 = 0,002053 gram.




  1. Je moet nu een vierkant van 156 hokjes hebben. En daar de lengte (die gelijk aan de breedte is) van meten. Dan heb je, zoals je wilde, van 156 de … wortel.




  1. Maar een vierkant van 156 hokjes is lastig want 156 is geen “mooi” …kwadraat.




  1. Maar je weet wel hoeveel dat vierkant van 156 hokjes moet wegen, namelijk 156 x de massa van één hokje en dat is 156 x opgave 27 = … 0,3202 gram.

Dus je moet van het uitgeknipte vierkant, stukjes afknippen tot het zoveel weegt als het antwoord van de vorige vraag, maar het moet wel een vierkant blijven!!! Hoe doe je dat?



Vierkant kleiner knippen


  1. Vouw het vierkant van 13 bij 13 hokjes over de diagonaal doormidden. Zet 1 mm van een van de rechthoekszijden af een lijn. De lijn moet evenwijdig aan die rechthoekzijde zijn. Zie figuur 4.




  1. Vouw het papier weer open. Is het nog vierkant? Hoe komt dat? … Ja, er is van de lengte en de breedte evenveel afgeknipt.




  1. Ga door wegen na of er nog meer van het vierkant afgeknipt moet worden of niet. Meet telkens de lengte (= de breedte). Schat in tienden van een hokje. (Als je per ongeluk te veel hebt afgeknipt en het vierkant is lichter geworden dan het antwoord van opgave 30, neem je het gemiddelde tussen de voorlaatste lengte en de te kleine lengte.) De gekozen lengte in hokjes is …12,5 hokje.




  1. Dus √156 = … 12,5.




  1. Controleer je uitkomst door hem te …kwadrateren.




  1. en te kijken of er dan uitkomt … 156.




  1. Doe de hele procedure vanaf opgave 23 met een ander groot getal. Ieder groepje in de klas neemt een ander getal en iedereen zet de uitkomsten in een grote grafiek.

**toegift


Kun je √12 optellen bij √48?


  1. Volgens de regel dat je alleen gelijknamige wortels mag optellen, kan het wel/niet ... niet.




  1. Maar er is misschien een mouw aan te passen. Je kunt de regel dat je wortels mag vermenigvuldigen met elkaar, achterstevoren toepassen. √12 kun je dus schrijven als √4 x ... √3




  1. En √4 = ... 2




  1. dus √12 is hoeveel keer √3? ... twee keer.




  1. Dus √12 = 2√3. Op √48 kun je hetzelfde toepassen. Je moet 48 dan wel slim uitsplitsen (ontbinden in factoren). √48 = √16x3 = √16 x √3=4√3




  1. Dus de vraag Kun je √12 optellen bij √48? wordt nu: Kun je 2√3 optellen bij 4√3? En het antwoord daarop is: ja, want de wortels zijn nu ... gelijknamig.




  1. en de uitkomst is ... 6√3.

Van dit soort oefeningen staan er talloze in de schoolboeken.





 Wiskunde met de vingers – H. Jorna





De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina