Wrld hll dg: n lsbrf vr smss 21 november Wereld Hallo Dag



Dovnload 68.11 Kb.
Datum25.07.2016
Grootte68.11 Kb.





Wrld hll dg:

N LSbrf VR SMSs


21 november






Wereld Hallo Dag

21 november is het Wereld Hallo Dag. De aanleiding voor deze dag is de oorlog tussen Egypte en Israël in de herfst van 1973. Uit protest tegen de oorlog stuurden vredesactivisten uit beide landen elkaar op 21 november 1973 een berichtje. Sindsdien doen mensen uit 180 landen elk jaar mee, simpelweg door tien mensen te groeten. Zo willen ze aan hun politieke leiders laten zien dat met elkaar spreken beter voor de wereldvrede is dan een conflict met geweld op te lossen.

Wij gebruiken de Wereld Hallo Dag als een gelegenheid om aandacht te vragen voor de modernste vorm van communicatie: het sms’en.

Doelgroep


Leerlingen van de gemengde en theoretische leerweg van het VMBO (14-16 jaar).

Doelstellingen


  • De leerling weet wat de Wereld Hallo Dag inhoudt

  • De leerling weet wat sms’en is

  • De leerling kan enkele manieren benoemen waarmee hij of zij meer inhoud in een sms-boodschap kwijt kan

  • De leerling kan creatief met sms-taal omgaan


Vakken en eindexamentermen

Nederlands


NE/K/2 Basisvaardigheden

4 De kandidaat kan vaardig omgaan met verbale en cijfermatige informatie

NE/K/6 Leesvaardigheid

3 De kandidaat kan de functie van beeld en opmaak in een tekst herkennen

4 De kandidaat kan het schrijfdoel van de auteur aangeven

9 De kandidaat kan talige middelen herkennen die een schrijver hanteert om zijn of haar doel te bereiken

10 De kandidaat kan een oordeel geven over de tekst op grond van aanwijsbare tekstgegevens.

Het betreft bij deze eindtermen teksten als

- elektronisch vervaardigde niet-lineaire teksten
Ne/K/7 Schrijfvaardigheid

3 De kandidaat kan het schrijfdoel in teksten tot uitdrukking brengen

4 De kandidaat kan het schrijfdoel en taalgebruik op verschillende soorten lezers­publiek richten


  1. De kandidaat kan beschikbare elektronische hulpmiddelen in het schrijfproces gebruiken

Het betreft bij deze eindtermen teksten als

- elektronisch vervaardigde tekst



Illustraties

CMO en zijn licentiegevers, Pressbilder, Simon Péter


Wij danken met name Louis Hilgers die ons van advies en informatie heeft voorzien. De cartoons in de lesbrief zijn ontleend aan zijn boekje ‘SMS-taal 1000 maal’ (uitgeverij EduCos) en gemaakt door Paul van Mil.






Wereld Hallo Dag


21 November is het Wereld Hallo Dag. De aanleiding voor deze dag is de

oorlog tussen Egypte en Israël in de herfst van 1973. Uit protest tegen de

oorlog stuurden vredesactivisten uit beide landen elkaar op 21 november 1973

een berichtje. Sindsdien doen mensen uit 180 landen elk jaar mee, simpelweg door tien mensen te groeten. Zo willen ze aan hun politieke leiders laten zien dat met elkaar spreken beter voor de wereldvrede is dan een conflict met geweld op te lossen.

Zie voor meer informatie de (Engelstalige website) http://www.worldhelloday.org.
Wij gebruiken de Wereld Hallo Dag als een gelegenheid om aandacht te vragen voor de modernste vorm van communicatie: het sms’en.

We kijken –voor alle duidelijk­heid- eerst nog even naar wat sms’en precies is. We gaan wat dieper in op waar een sms-bericht allemaal uit kan bestaan, we proberen het wereldsnelheidsrecord sms’en te breken, kijken naar sms-kunst, maken een sms-kruiswoordpuzzel.

En we bieden jullie de gelegenheid om mee te doen met Wereld Hallo Dag door een vredesboodschap in sms-taal te sturen naar tien vrienden of bekenden.
Smsjes

De uitvinder van de telefoon, Graham Bell, dacht dat er voor zijn uitvinding niet veel interesse zou zijn. Mensen zouden liever persoonlijk contact hebben, dan door een hoorn te praten, zo dacht hij. Wereldwijd zouden er maar enkele duizenden mensen van zijn uitvinding gebruik willen maken. Hij had het mis. Dagelijks bellen vele miljoenen mensen met elkaar.

Met de uitvinding van sms was het niet anders. Wie zou er van zo’n onhandig systeem gebruik willen maken, waar je voor één letter soms vier keer moet toetsen? Ook dat liep anders. Dagelijks worden wereldwijd meer dan 750 miljoen smsjes verzonden, vooral door jongeren.


  1. Leg in je eigen woorden uit wat een smsje is.

  2. Noem enkele kenmerken van een sms-bericht.

  3. Hoe vaak sms jij? Waarvoor gebruik je sms het meest?



Wat is sms?

Sms komt van Short Message Service of in het Nederlands: Korte Berichten Dienst. Je ver­stuurt een sms-bericht van de ene mobiele telefoon naar de andere.


Een sms-bericht bestaat uit maximaal 160 tekens. Je verstuurt een sms-bericht door voor elke letter een of meermalen op een toets te drukken.
Voor de ‘a’ druk je 1x op toets 2

Voor de ‘b’ druk je 2x op toets 2

Voor de ‘c’ druk je 3x op toets 2

Voor de ‘2’ druk je 4x op toets 2; moderne toestellen hebben ook de mogelijkheid om te kiezen voor ‘letters’ of ‘cijfers’. In dat geval hoef je voor de ‘2’ maar 1x te drukken als je de cijfer-modus hebt ingesteld.

(zie foto hiernaast)


  1. Voor de fervente sms-ers onder jullie: schrijf uit je blote hoofd op welke letters je op welke toets kunt vinden:

1 = 4 = 7 = 0 =

2 = abc 5 = 8 =

3 = d 6 = 9 =

Sommige mobiele telefoons hebben ook een T9-modus. T9 staat voor text on 9 keys (tekst op 9 toetsen). Als je wilt sms’en ‘Ik vind jou lief’ dan moet je voor ‘lief’ elf keer drukken, in de T9-modus maar vier keer.
Gewoon sms’en T9

l = 3x drukken l = 1x drukken

i = 3x drukken i = 1x drukken

e = 2x drukken e = 1x drukken

f = 3x drukken f = 1x drukken

11x 4x
In de T9-modus druk je 1x op de toets waar de letter op staat die je hebben wilt (bijvoorbeeld op de toets ‘jkl’ voor de ‘l’). De ingebouwde woordenlijst geeft in de T9-modus de meest voor de hand liggende combinatie (jkl-ghi-def-def) en komt met het woord ‘lief’. Met een * kun je andere mogelijke woorden oproepen en je kunt daarmee ook je eigen woorden aan de woordenlijst toevoegen.





  1. We hebben al de cijfer-modus, de letter-modus en de T9-modus genoemd. Welke modi (= meervoud van modus) zijn er nog meer?

  2. Welk ander mogelijk woord zal in de T9-onder de * tevoorschijn komen (als je dezelfde toetsencombinatie gebruikt als in het voorbeeld hier­boven)?


Sms-taal

Honderdzestig tekens is niet veel. Elke letter, cijfer of spatie is een teken. Als je alle tekens van deze alinea optelt, zit je al op die honderdzestig tekens.


Tel maar na, het zijn er precies honderdzestig. Veel informatie kun je in die honderdzestig tekens of drie zinnen niet kwijt. Sms-ers hebben daarom al heel snel allerlei trucjes bedacht om meer informatie in hun boodschap te proppen.


  1. Sms jij met hele woorden en zinnen in perfect Nederlands (zoals veel ‘ouderen’ van boven de 30 doen) of gebruik je trucjes om meer informatie in je boodschap te kunnen stoppen. Welke trucjes ken je allemaal?





Sms’en is ‘kletsen in 160 tekens’

Wat je natuurlijk al lang wist:

Sms-taal wordt niet alleen in sms-berichten gebruikt. Ook bij het chatten en msn’en wordt sms-taal gebruikt. Sms-taal wordt soms dan ook omschreven als chattaal, msn-taal, irc-taal (van het Engelse internet relay chat) en zelfs internettaal.



  1. Cijfers

De meest simpele en meest voor de hand liggende manier om minder tekens te gebruiken, is natuurlijk het gebruik van cijfers in plaats van letters. ‘160’ is maar drie tekens, terwijl ‘honderdzestig’ er dertien zijn. Je hebt al tien tekens gewonnen!


  1. Afkortingen

Een andere simpele manier is om woorden af te korten. ‘Info’ in plaats van ‘informatie’ bijvoorbeeld, of ‘aso’ in plaats van ‘asociaal’. ‘Afko’s’ worden dergelijke afkortingen ook wel genoemd.


  1. Ingekorte woorden of shordje (van short words)

Ingekorte woorden lijken op afkortingen. Bij afkortingen laat je alles weg na enkele beginletters: info(rmatie), aso(ciaal) en afko(rting). Bij ingekorte woorden laat je van elke lettergreep delen weg: ‘afchi’ is een ingekort woord van ‘afhaal­chinees’.


  1. Cijferwoorden

Een cijferwoord is een woord waarin een geschreven cijfer is opgenomen. Je spreekt de cijfers in het woord uit alsof het een getal is.

w8 = wacht / 4en = vieren

Cijferwoorden zul je in geen enkel woordenboek vinden, maar ze worden veel gebruikt.


  1. Letterwoorden

Letterwoorden zijn woorden die als zelfstandig woord gebruikt worden, maar oorspronkelijk ontleent zijn aan de eerste letter van alle woorden in een uitdrukking. Het letterwoord ‘sms’ ken je al, dat komt van short message service.

Een ander letterwoord is ‘aids’, dat komt van het Engelse acquired immune deficiency syndrome.




  1. Acroniem

Een acroniem is een bijzonder letterwoord. Een acroniem is een letterwoord dat als woord uit te spreken is. ‘Vara’ (van ‘Vereniging van Arbeiders-Radio­Amateurs) en Navo (Noord-Atlantische VerdragsOrganisatie) zijn als woord uit te spreken. Het letterwoord ‘sms’ is geen acroniem, het letterwoord ‘aids’ uit het voorbeeld hierboven weer wel.

In een sms-bericht kan iemand schrijven dat hij aids heeft (vier tekens). De kans dat iemand je in een sms-bericht schrijft dat hij het acquired immune deficiency syndrom heeft (34 tekens), is hoogstonwaarschijnlijk.






  1. Letter-cijferwoorden of cijfer-letterwoorden

Je raadt het al: letter-cijferwoorden (als het woord begint met een letter) of cijfer-letterwoorden (als het woord begint met een cijfer) zijn een combinatie van letterwoorden en cijferwoorden. Je ziet ze vooral in het Engels. Een letter-cijferwoord is ‘f2f’. Dat staat voor ‘face to face’ (2 klinkt in het Engels als two/to). Een cijfer-letterwoord is ‘2g4u’. Dat staat voor ‘To good for you’ (4 klinkt in het Engels als four/for).
F2F
  1. Klinkerloze woorden

‘Wrld hll dg: n lsbrf vr smss’ staat er rechtsboven op elke pagina van deze lesbrief. Dat staat voor ‘Wereld Hallo Dag: een lesbrief over sms’en’. Je bespaart heel veel ruimte door alle klinkers gewoon weg te laten. Maar pas op! Dat kan ook voor verwarring zorgen. Wat betekent ‘vr’: is dat ‘over’ of ‘voor’? Je moet ook weten in welke taal iemand bezig is. Stel iemand sms’t jou dat het wachtwoord voor een computerspel ‘wrld’ is, staat dat dan voor ‘wereld’ of voor ‘world’?


  1. Klanknabootsing

In het voorbeeld hierboven zie je al een klanknabootsing verborgen: ‘smss’ staat voor sms’en. ‘Ss’ spreek je immers uit als ‘essen’; smss is dan es-em-essen.

Een ander voorbeeld dat je vaak ziet, is ‘ff’ voor ‘effen’, spreektaal voor ‘even’.




  1. Emoticons of smileys

Emoticons (smileys) zijn naast elkaar ge­plaatste leestekens -soms in combinatie met een letter of een cijfer - die van opzij bekeken op een ge­zichtje lijken dat een be­paald gevoel uit­drukt.

De meest bekende emoticon is :-) Als je dit een kwartslag draait, zie je , ofte­­wel: een blij gezichtje. :-) betekent dan ook: blij.

In plaats van ‘ik ben woedend’, kun je ook schrijven: >-< of ;-( (als je de pagina een kwartslag draait, zie je wel waarom).

Het nadeel van emoticons is, dat je ze soms alleen kunt begrijpen na onderlinge afspraak. De eerste die })|({ gebruikte als aanduiding voor ‘vlinder’ heeft dat waarschijnlijk eerst moeten uitleggen.




  1. Een combinatie van alles

Een sms-bericht bestaat hoogstwaarschijnlijk uit een mengelmoes van alle hierboven genoemde trucjes.

In ‘ff kl@sen vr van8’ zie je al een combinatie van klanknabootsing (ff) en (@), klinkerloze woorden (vr) en een cijferwoord (van8).




  1. Wat betekent: ‘ff kl@sen vr van8’?




  1. Wat zou de betekenis zijn van de volgende emoticons?:

:-(> (:= `-) :)D

0+ :-x (:-( ((Harry))




4. Een speciaal soort emoticons zijn de kontikons, emoticons over ‘konten’.

Zo staat (_!_) voor een gewone kont en (__!__) voor een dikke kont. Een (!) is een smal kontje en (_&_) staat voor draaikont.

a) Waar zou (_,,_) voor staan? En (_13_) ?

b) Bedenk een kontikon voor bofkont. (_!_) of een (_&_)?
Creatief met sms

In dit onderdeel kijken we naar een aantal creatieve manieren om met sms-taal om te gaan. Allereerst een opdracht bij deze cartoon:






  1. De titel van onderstaande cartoon is ‘Vannacht’ (8 tekens). Je kunt dit op verschillende manier in sms-taal omzetten. Welke kun jij bedenken?

1. …………………………….




  1. …………………………….




  1. …………………………….




  1. …………………………….

Een andere creatieve manier om met sms-taal om te gaan, is wat we aanduiden als ‘sms-kunst’ (sms-art).


\\|//

0 0 (mannetje dat over

------oOOo---(_)---oOOo------ de schutting kijkt)

(__)

(oo)


/------\/

/ | || (stier)

||---||

^^ ^^


@}->------ = roos


  1. Ontwerp je eigen sms-art



Je werkstuk in sms-taal


My smmr hois wr CWOT

B4, we usd 2go2 NY 2C my bro,

His GF & thr 3 :- kds FTF.

ILNY, it’s a gr8 plc.* (totaal: 100 tekens)
My summer holidays were a complete waiste of time.

Before, we used to go to New York to see my brother,

His girlfriend and their three screaming kids face to face.

I love New York, it is a great place. (totaal: 201 tekens)


Mijn zomervakantie was zonde van de tijd.

Daarvoor gingen we altijd naar om mijn broer,

zijn vriendin en hun drie schreeuwende kinderen in levende lijve te zien.

Ik hou van New York, het is een geweldige plek.

(totaal: 209 tekens)
* (zie voor de hele tekst van het opstel: http://www.in-my-opinion.org/in-my-opinion-994.html)

Een dertienjarige meisje uit Schotland werd over de hele wereld bekend toen ze haar opstel over de vakantie inleverde in sms-taal. Haar lerares was verbijsterd: “Ik kon mijn ogen niet geloven. Het papier stond vol hiëroglyfen, en veel daarvan kon ik niet vertalen.” De leerlinge werd voor haar ‘brutaliteit’ bijna geschorst.



Keuze-opdrachten:

  1. Schrijf een opstel over je laatste vakantie in sms-taal; maar lever daar ook de tekst in gewoon Nederlands bij in, anders snapt je leraar het niet.




  1. Schrijf een kort (bestaand of nieuw) sprookje in sms-taal. Begin met ‘R ws 1s’.

3c. Schrijf een gedicht in sms-taal. Het hoeft niet te rijmen, maar dat mag wel. Als jij zo’n gedicht kunt schrijven, wordt het geplaatst op http://www.sms-taal.nl. Stuur je gedicht per email naar info@sms-taal.nl; het is natuurlijk wel handig als de begeleidende tekst in ‘gewoon’ Nederlands is.


Hoe zou jij Sneeuwwitje

in sms-taal omzetten?

Sms-puzzel

Alle woorden en afkortingen voor de sms-kruiswoordpuzzel hieronder zijn in deze lesbrief te vinden. De oplossingen kunnen zowel in het Engels als in het Nederlands zijn. Naast letters kunnen ook cijfers en andere leestekens ingevoerd worden.






1 Ander woord voor mobieltje

2 Korte Berichten Dienst

3 Asociaal

4 Ander woord voor emoticon

5 Uitvinder van de telefoon

6 Er was ……

7 Ander woord voor sms-kunst

8 Instelmogelijkheid van je telefoon

9 Voor sms'en heb je een ...e telefoon

nodig


10 Ander woord voor babbelen

11 Acroniem van Noord-Atlantische

VerdragsOrganisatie

12 })|({


13 Maand waarin Wereld Hallo Dag valt

14 Knop die je indrukt op je telefoon

15 Ander woord voor smiley

16 Acroniem van acquired immune

deficiency syndrome

17 Omroep waarvan de naam een

acroniem is

18 Je verjaardag ……….

19 Afkorting voor afkorting

20 Een boodschap via je telefoon

verzenden

21 Samentrekking van ‘short words’

22 Even

23 In levende lijve



24 Een woord waarin een geschreven

cijfer is opgenomen

25 Wacht!

26 Een speciaal soort emoticon over

konten

27 Bepaalde modus waarbij je mobiel



woorden kiest uit een woordenlijst

28 Staat centraal op Wereld Hallo Dag




Wereldrecords
Wereldrecord snel sms’en

Elk jaar is er een wedstrijd in wie het snelste kan sms’en. De deelnemers moeten een Engelse zin sms’en. In 2004 was dat:

The razor-toothed piranhas of the genera Serrasalmus and Pygocentrus are the most ferocious freshwater fish in the world. In reality they seldom attack a human.
(De van scherpe tanden voorziene piranha’s van de soorten Serrasalmus en Pygocentrus zijn de meest woeste zoetwatervissen in de wereld. In de praktijk vallen zij echter zelden een mens aan.)

Je moet de zin precies zoals die hierboven staat sms’en: geen afkortingen, emoticons en andere trucjes en de T9-modus mag je niet gebruiken.


De wereldrecordhouder is Kimberley Yeo, een 23-jarige studente uit Singapore. Zij wist bovenstaande boodschap in 43,24 seconden te sms’en.

Kimberley Yeo






  1. De opdracht is simpel: probeer het wereldrecord sms’en te verbreken. Wie is de snelste van de klas?

Wereldrecord mobieltje werpen

Er zijn heel veel gekke wereldrecords. Deze valt daar ook onder: het wereldrecord mobieltje werpen. In 2004 vonden de wereldrecordpogingen plaats op Riihisaari Eiland bij de plaats Savonlinna in Finland. De Fin Petri Valta gooide zijn ‘Nokia 5110’ maar liefst 66,72 meter ver.

Het juniorenrecord (tot 12 jaar) werd gevestigd door Timo Pitko die zijn (oude) mobieltje 25,40 meter ver wist te gooien.
Aan het kampioenschap deden 94 deelnemers mee uit zeven verschillende landen: Australië, Albanië, Duitsland, Italië, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en Finland.


  1. Verzamel oude mobiele telefoons in en organiseer op het schoolplein een wedstrijd mobieltje werpen. Wie komt er in de buurt van het wereldrecord? Wie is de beste van de klas?

Wereld Hallo Dag: vrede in sms-taal

Terug naar het begin van deze lesbrief. De aanleiding voor deze lesbrief is Wereld Hallo Dag. Op deze dag sturen mensen elkaar vredesboodschappen.






  1. Ontwerp je eigen emoticon voor vrede.

  2. Stuur tien vrienden en bekenden een vredesboodschap in sms-taal. Stuur er ook een naar info@sms-taal.nl; de leukste, beste of meest originele vredesboodschap in sms-taal zal worden geplaatst op http://www.sms-taal.nl



ff w88




Vooraf

Het is raadzaam de werkbladen niet allemaal ineens uit te delen. In diverse opdrachten laten we leerlingen nadenken over aspecten die op de daarna volgende werkbladen worden uitgelegd.



Wereld Hallo Dag/smsjes

Op dit werkblad leggen we de aanleiding voor de lesbrief uit en kijken we naar het fenomeen sms’en.





  1. -

  2. Uitgewerkt op werkblad 3: een tekst van maximaal 160 tekens die je via je mobiele telefoon verstuurt.

  3. -



Wat is sms?

We kijken naar de kenmerken van een sms-bericht.





  1. 2= abc; 3 = def; 4 = ghi; 5 = jkl; 6 = mno; 7 = pqrs; 8 = tuv; 9 = wxyz; de 1 is gereserveerd voor leestekens (.,:;!? e.d.)

  2. De lettermodus is soms gesplitst in hoofd- en kleine letters; daarnaast hebben veel mobiele telefoons een symbool-modus (voor tekens als haakjes, plus, min e.d.)

  3. Lied (jkl-ghi-def-def)



Sms-taal

Sms-taal is een aparte (jongeren)taal die voor veel volwassenen vol geheimen zit. U gelieve eerst werkblad 4 uit te delen en na het maken van opdracht 1 pas de werkbladen 5 en 6.




  1. Uitgewerkt op de werkbladen 5 en 6.

  2. Even kletsen over vannacht.

  3. :-(> Baard (:= Bever `-) Knipoog :)D Lachen

0+ Vrouwelijk :-x Kusje (:-( Verdrietig ((Harry)) Knuffel voor Harry

  1. (_,,_) is hangkont; (_13_) is pechkont.



Creatief met sms

We kijken naar creatieve manieren om met sms-taal om te gaan.






  1. Van8, vnn8, vnncht, een emoticon ( bijvoorbeeld)



  2. Keuzeopdracht


Achtergrondinformatie: het sms-werkstuk


My smmr hols wr CWOT. B4, we usd 2 go 2 NY 2C my bro, his GF & thr 3 :-@ kds FTF. ILNY, its gr8. Bt my Ps wr so {:-/ BC o 9/11 tht they dcdd 2 stay in SCO & spnd 2wks up N.

Up N, WUCIWUG -- 0. I ws vvv brd in MON. 0 bt baas & ^^^^^.

AAR8, my Ps wr :-) -- they sd ICBW, & tht they wr ha-p 4 the pc&qt...IDTS! I wntd 2 go hm ASAP, 2C my M8s again.

2day, I cam bk 2 skool. I feel v O:-) BC I hv dn all my hm wrk. Now its BAU ...

My summer holidays were a complete waste of time. Before, we used to go to New York to see my brother, his girlfriend and their three screaming kids face to face. I love New York, it's a great place. But my parents were so worried because of the terrorism attack on September 11 that they decided we would stay in Scotland and spend two weeks up north.

Up north, what you see is what you get: nothing. I was extremely bored in the middle of nowhere. Nothing but sheep and mountains. At any rate, my parents were happy. They said that it could be worse, and that they were happy with the peace and quiet. I don't think so! I wanted to go home as soon as possible, to see my friends again.

Today I came back to school. I feel very saintly because I have done all my homework. Now it's business as usual..
De puzzel:

Wereldrecords

We kijken naar twee wereldrecords. En –voor wie wil- we gaan proberen ze te verbeteren.




  1. Wie is de snelste van de klas?

  2. Wie komt het verst?


Wereld Hallo Dag

Terug naar waar we begonnen zijn. Maak een overzicht van alle emoticons voor vrede en de vredesboodschappen. De leukste resultaten die naar info@sms-taal.nl worden gestuurd, zullen worden geplaatst op http://www.sms-taal.nl



Meer informatie op internet:
http://www.sms-taal.nl

Een website die helemaal gewijd is aan sms’en


http://www.wimdaniels.nl/sms/

Een uitgebreide website over sms’en


http://www.vives.nl/index.php?details=1&nieuws_id=236&cat_id=&subcat_id=&mainpage=

Het ict-blad Vives over sms’en


http://internetwoordenboek.kennisnet.nl/

Op deze website vind je onder de button SMS-taal een PowerPoint-presentatie over sms’en


http://www.worldhelloday.org/

Website van de Wereld Hallo Dag (Engelstalig)








De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina