Zwitserland. Cultuurgeschiedenis



Dovnload 20.43 Kb.
Datum25.07.2016
Grootte20.43 Kb.

Zwitserland.



Cultuurgeschiedenis.

  • Naast de geschiedenis die machtsverhoudingen, heersers en hun invloeden centraal stelt, ontwikkelde zich de cultuurgeschiedenis die bouwkunst, schilderkunst, beeldende kunst en literatuur tot onderwerp heeft.

  • In Zwitserland heeft deze cultuurgeschiedenis door zijn centrale ligging in Europa, net als de geschiedenis, mede vorm gekregen door impulsen vanuit de buurlanden Frankrijk, Italië en Duitsland.

  • Maar elders in Europa zijn ook belangrijke Zwitserse invloeden te vinden, architect Le Corbusier, schrijvers als Rousseau, Inglin, de Nobelprijswinnaar Spitteler, Frisch en Dürrenmatt, schilders als Klee en Böcklin werkten in Europa of daarbuiten en hadden met hun werk een uitstraling tot ver over de Zwitserse grenzen.


Kelten en Romeinen.

  • Vooral in Midden Zwitserland zijn belangrijke Keltische vondsten gedaan, in Erstfeld werd een goudschat opgegraven en in Cham werden onder latere Romeinse resten ook nog Keltische voorwerpen gevonden.

  • Veel meer getuigenissen zijn er echter van de Romeinen overgebleven.

  • In hun grote vestigingsplaatsen Augst, Windisch en Avenches zijn legerkampen en amfitheaters blootgelegd, mozaïeken zijn gevonden en te bezichtigen in Martigny waar het Romeinse Octodurum lag, bij Bossaye (Orbe) waar een zevental mozaïeken zijn blootgelegd en op diverse plaatsen langs het Meer van Genève waar gepensioneerde legionairs zich vestigden.

  • Daar is ook een groot aantal fundamenten van villa's opgegraven o.a. in Pully, waarop in veel gevallen later andere gebouwen werden neergezet.

  • In Nyon is in het huidige stratenplan nog de oude Romeinse vesting terug te vinden, de hoofdstraat van de vesting is nu de Grande Rue en onlangs zijn daar ook nog resten van Romeinse huizen blootgelegd, die zijn overgebracht naar het kasteel van Nyon.


De Middeleeuwen.

  • In 515 werd in St. Maurice de eerste kerk van Zwitserland gewijd.

  • Deze is later diverse malen uitgebouwd en aangepast, maar van het oorspronkelijke grondpatroon resteren toch nog delen.

  • In de kerkschat en in het museum van St. Maurice zijn diverse belangrijke vroegmiddeleeuwse Merovingische en Karolingische voorwerpen te bezichtigen.

  • De St. Martinkerk van Riehen is Frankisch van oorsprong.

  • De vroege Middeleeuwen werden vooral gekenmerkt door het stichten van kloosters, in 753 werd de voorloper van de huidige kerk van Romainmötier door de paus ingewijd.

  • Ook deze kerk is later in romaanse stijl verbouwd, de ambo aan de ingang van het koor is echter 7e eeuws.




  • Van de romaanse bouwstijl is nog veel aanwezig in Zwitserland.

  • De 11e eeuwse kerk van St. Pierre de Clages in Wallis is een waardige, vroege vertegenwoordiger van deze stijl .

  • Het is een kleine, massieve en lage kerk met ronde bogen, dikke zuilen met grote, boeiende kapitelen en een voor Zwitserland unieke achthoekige toren.

  • Zoals bijna alle kerken is hij gerestaureerd.

  • Eveneens uit de 11e eeuw is de schitterende kerk van Payerne die met zijn serene lichtinval via de ramen in de lichtbeuken en de tweekleurige zuilen bewondering wekt voor de bouwkunst in die periode.

  • Belangrijke andere vertegenwoordigers van deze stijl zijn de 11e eeuwse kerk in St. Sulpice, de 11e eeuwse kloosterkerk in Romainm6tier, de 12e eeuwse kerk van Bonmont die helaas voor onbepaalde tijd gesloten is, en de 11e eeuwse kerk van Grandson.

  • Veel kerken die overwegend uit een latere periode stammen, hebben nog romaanse delen, zoals koor en crypte van de kerk van Saint. Ursanne, het Gallusportaal van de Münster in Bazel, de Notre Dame de Valère in Sion, de kathedralen van Genève en Lausanne terwijl er ook op diverse plaatsen nog romaanse torens staan o.a. de toren van de kathedraal in Sion en van de kerk in Leuk.

  • Heel boeiend zijn de romaanse kapitelen, die vol verhalen en symboliek zitten, en romaanse houten beelden.




  • De overgang naar de gotiek is mooi te zien in de kerk van Saint. Ursanne.

  • In deze stijl maken ronde bogen plaats voor spitsbogen en massieve torens voor slanke torens.

  • De belangrijkste gotische kerk is de kathedraal van Lausanne die in 1275 werd ingewijd, andere belangrijke vertegenwoordigers van deze ijlere, naar de hoogte reikende stijl zijn de kerken van Genève en Fribourg en de kathedralen van Bern en Bazel.

  • In de kerken wordt veel aandacht besteed aan de glasramen, o.a. in die van Königsfelden en Wettingen.

  • Behalve kerken en kloosters worden er van nu af ook wereldlijke bouwwerken neergezet, de adel bouwt burchten in Grandson, Chillon, Vufflens en Sion (Tourbillon) en gegoede burgers bouwen hun koopmanshuizen, graanbeurzen en pakhuizen.

  • De oude stad van Fribourg is een prachtig bewaard gebleven voorbeeld van een gotische stad.

  • In Wallis zijn uit deze periode de woontorens, zoals Muzot waar de dichter Rilke woonde, karakteristiek.


Na de Middeleeuwen.

  • Na de gotiek zou lange tijd de renaissancebouwstijl en kunst bepalen.

  • Weer stond Zwitserland onder buitenlandse invloed, in Bazel vestigden zich mensen als Holbein uit Duitsland en Erasmus uit Nederland, in Genève Farel en Calvijn uit Frankrijk.

  • Vooral als gevolg van de Reformatie wordt de kerkenbouw minder belangrijk, veel meer aandacht krijgen raadhuizen, stadstorens, stadsmuren, patriciërshuizen, handels  en gilde huizen en de aankleding van de steden.

  • De raadhuizen van Genève, Luzern, Sion en Yverdon, de stadstorens en  muren van Neuchátel, Biel, St. Ursanne, Orbe, Nyon en Sion, het Maison des Halles in Neuchátel en de overdekte bruggen van Thun en Luzern stammen uit deze periode.

  • In grote steden als Bern, Bazel en Solothurn worden omstreeks 1550 in iedere wijk fonteinen aangelegd, de hegemonie van Bern uit zich vooral in het Mittelland in het verschijnen van de karakteristieke booggalerijen.

  • Vanaf de Renaissance raakt het beschilderen van de gevels van de huizen in zwang, meestal met motieven uit de Griekse en Romeinse oudheid of uit de Bijbel.




  • De Contrareformatie, in gang gezet na het Concilie van Trente, vormt de aanzet tot de barok.

  • Vooral in de katholieke kantons worden kloosters en kerken in deze, veel uitbundiger stijl gebouwd.

  • In 1669 wordt de eerste grote barokke kerk, de Jesuitenkirche, in Luzern gewijd, al in 1687 gevolgd door de Jesuitenkirche in Brig, kerken waaraan de karakteristieke barokke elementen als koepeldaken en gewelfde vormen overduidelijk zijn aangebracht, zoals ook in de Kapittelkerk in Arlesheim en het klooster van Muri.

  • In Brig aan de Simplonroute naar Italië wordt tussen 1658 en 1678 een groot burgerlijk paleis gebouwd, het Stockalperpalast dat behalve als woonplaats voor de Stockalper familie ook dienst doet als overslag  en handelsplaats.

  • Woonhuizen in barokke stijl verschijnen in het hele land, in Biel, Neuchátel, Genève, Martigny, Sion, Sierre, Bazel en Porrentruy staan ze nog steeds.

  • Solothurn wordt genoemd als de mooiste barokstad van Zwitserland.




  • Omstreeks het midden van de 18e eeuw ebt de invloed van de barok weg en maakt plaats voor rococo en voor neostijlen, waarin vroegere stijlen herleven.

  • In de 19e eeuw worden vooral grote gebouwen neergezet met een wereldlijke functie zoals universiteiten en musea.

  • In La Chaux de Fonds en Le Locle worden nieuwe steden gebouwd in Art Nouveaustijl met een groot geometrisch opgezet stratenplan.




  • In de 20ste eeuw is gezocht naar nieuwe vormen, waartoe de nieuwe bouwmaterialen als gewapend beton mogelijkheden boden.

  • Vooral Duitstalig Zwitserland heeft met architecten als Karl Moser een naam opgebouwd, van zijn hand is de St. Antoniuskirche in Bazel, leerlingen van hem bouwden twee kerken in Luzern en de Sankt Nikolas von der Flüe in Bern.

  • Naar het ontwerp van Le Corbusier is in 1932 in Genève het Maison de Verre gebouwd, het enige grote gebouw van Le Corbusier op Zwitserse grond.

  • In Wallis zijn de Herz Jezukirche in Brig, het Centre Paroissal in Hérémence en in Genève de Christ Königkirche toonaangevend.

  • Eveneens in Genève is het Monument de la Réformation, een honderd meter lang monument voor de Reformatie, bijzonder geslaagd.




  • Zwitserland heeft veel van zijn cultuurbezit kunnen behouden in de loop der eeuwen en ontkwam aan de verwoestingen die de Eerste en Tweede Wereldoorlog in zoveel andere Europese landen belangrijke bouwwerken verloren deden gaan.

  • Daarnaast hebben vooral de kantons en gemeentes zich ingespannen om de bestaande cultuurgoederen te restaureren en uitgebreide collecties onder te brengen in musea, zodat men nu volop kan genieten van religieuze en wereldlijke bouwwerken, van middeleeuwse steden (vaak autovrij) en tentoonstellingen van allerlei aard.








Samengesteld door: BusTic.nl






De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina